De mens achter de feiten

We oordelen snel over anderen. Nochtans is het belangrijk om ook te kijken naar de mens achter de feiten.

Met wie we beroepshalve of informeel ook praten – een collega, de leerling en zijn ouders, de leraar, de leerlingenbegeleider of de directeur – het is belangrijk om voorzichtig te zijn met het opplakken van labels.

Tijdens de gesprekken – zowel mondeling als digitaal -  die we vanuit COnneCt voeren met leden met vragen rond hun functioneren, blijkt dat men onder druk snel overgaat tot het labelen van iemand: die leraar is niet collegiaal of is overwerkt, die leerling is stug, die directeur is onredelijk …

We interpreteren en oordelen als mensen met andere woorden snel. Labelen maakt het ons gemakkelijk. Het is gemakkelijk omdat het voor iedereen duidelijk is wat je bedoelt. Vaak hangt er een vleugje humor aan vast en het is een manier om jezelf te profileren. 

Voor een constructief gesprek is het belangrijk dat je bij jezelf blijft toetsen hoe het met de ‘objectiviteit’ van jouw blik zit. 

Zoveel mensen, zoveel karakterstructuren

Je temperament is genetisch geprogrammeerd: je krijgt het mee van je moeder en je vader. Maar, je karakter … daaraan wordt geboetseerd doorheen je opvoeding en via allerlei positieve en negatieve ervaringen. Het is een kunst om hier tijdens een gesprek doorheen te zien!

Een fictief voorbeeld uit de COnneCt-werking maakt  duidelijk hoe bepalend een eerste indruk kan zijn.

Fictief voorbeeld van aanmelding
Beste,
Wat is uw voorstel omtrent het probleem vermeld in onderstaande mails die ik reeds naar mijn directie en schoolbestuur heb verstuurd? Ik hoop dat u niet zo lang wacht met een antwoord als zij. 
Graag een snelle reactie.

De aanmelder in kwestie is er zich niet van bewust dat de info en bijhorende vraag vrij dwingend overkomen. De aanmelder stelt zich niet voor, zegt niet waar hij lesgeeft, of hij lid is van COC, vanuit welke bezorgdheid of vraag hij contact opneemt met COnneCt. Integendeel, hij valt meteen met de deur in huis door het stellen van een voor hem op dat ogenblik pertinente vraag.

Het is voor ons geen probleem om één en ander op te zoeken zoals het lidmaatschap, de plaats van tewerkstelling … We kijken hier als het ware doorheen, we nemen er geen aanstoot aan. Het betrokken personeelslid zit wellicht met een zeer prangende vraag en terwijl die in zijn hoofd maalt, schrijft hij deze mail vanuit een aantal vooronderstelde evidenties. 

Die zijn evident voor hem, maar niet voor ons. Is dit dan iemand die een loopje neemt met ons? Neen. Is het iemand die ons beschouwt als praatpaal? Neen. We beseffen dat een nijpend probleem iemand in een modus kan brengen die aanmatigend of teleurgesteld of boos of … overkomt. Hier zou het gemakkelijk kunnen zijn om een label toe te kennen: is me dat een ‘koleirige’!?

Het is aan ons professionelen om hier gepast mee om te gaan. Het is aan ons allemaal – als collega’s of kennissen of vrienden – om te kijken naar de mens en zijn beweegredenen die achter zulke vragen schuilgaan. 

Toegepast op de druk vanuit corona

Toegepast op deze coronatijden, bereiken ons heel wat berichten over de zwaardere taakbelasting van onderwijspersoneel. Mensen die contact opnemen met COnneCt, vertellen ons dat ze niet alleen instaan voor afstandsonderwijs. Ze nemen nog heel wat bijkomende taken op: van het zich verdiepen in onlinetoepassingen voor de lessen tot het bewaken van de gezondheid en veiligheid in de klas en op school, van het geven van remediëring tot het noodgedwongen meer overleg plegen met collega’s, van het bewaken van clean lesmateriaal tot het klankbord zijn voor leerlingen met vragen en angsten rond corona. Bij uitbreiding zijn er nog de psychosociale problemen die deze crisis met zich meebrengt. 

De  heropstart van onze scholen is met andere woorden niet zomaar een opstart. Als je achter de feiten kijkt van een klacht, bedenking of noodkreet van een onderwijspersoneelslid, maak je met andere woorden kennis met een voor velen verborgen leven van – in onze situatie – onderwijspersoneel. 

Een daarbij aansluitende vaststelling is dat vaak conflicten ontstaan, omdat klachten en commentaren erg persoonlijk worden opgenomen terwijl ze zo niet zijn bedoeld. De afwezigheid van een onderwijspersoneelslid is in deze tijd onaangenaam, maar men kiest er niet voor om ziek te worden. Een personeelslid dat een commentaar op ziekteverloven al te persoonlijk opneemt, voelt zich dan ook gekwetst. Het is dus zaak dat men (directie, collega’s …) goed laat voelen dat het ziekteverlof eerder een structureel probleem is dan een persoonlijk. Hetzelfde geldt voor de zovele pijnlijke situaties die kunnen ontstaan naar aanleiding van de overbelasting van iemand. In de meeste gevallen kiest men er niet voor overbelast te worden. Het overkomt je eenvoudigweg. 

Goedkope reacties

Goedkope reacties op de getuigenissen en noodkreten van onderwijspersoneel in de media liggen voor de hand. De reacties zijn wat ze zijn. Toch moeten we die noodkreten ernstig nemen om te tonen dat we het menen met ons onderwijsengagement! Zo tonen we ook ons respect voor de ‘sérieux’ waarmee anderen hun jobs tot ieders tevredenheid uitvoeren.

Verwijten aan het adres van wie dan ook (dé minister, dé onderwijskoepel, dé directie, die collega’s) nodigen uit om na te denken over onze opdracht: binding maken met onze (onderwijs)opdracht en ons schoolteam in functie van werkbaar werk voor de leraren en de leerlingen.

In deze crisistijd is deze oproep meer dan ooit aan de orde. De spanningen in onderwijs rond de organisatie van de heropstart, van het einde van het schooljaar, van de opstart van het volgende schooljaar … beklijven en doen mensen vaak vreemd reageren op elkaar. Achter deze reactie schuilt echter een bezorgd onderwijspersoneelslid. En die zorg moeten we ernstig nemen. 

De saus waarin de zorg werd geserveerd, smaakt misschien niet altijd even lekker, maar ze kan meer op smaak gebracht worden door luisterbereidheid en door te kijken naar de mens achter de feiten.

Personalization

Je webbrowser is verouderd en wordt niet ondersteund door de ACV-website. Klik hier om een nieuwere versie te installeren.