De federale regering bespaart met de centenindex. Omdat de spilindex in juni werd overschreden, worden veel pensioenen, uitkeringen en lonen vanaf september niet langer volledig aangepast aan de stijgende levensduurte. Volgens berekeningen van het Monitoringcomité treft dit vooral gepensioneerden.
De centenindex houdt in dat slechts een beperkt deel van het inkomen volledig wordt geïndexeerd. Voor pensioenen en sociale uitkeringen geldt een grens van 2.000 euro bruto per maand. Enkel tot dat bedrag krijgt men de normale verhoging van 2 procent. Het deel boven deze grens wordt niet geïndexeerd. Voor lonen ligt de grens op 4.000 euro bruto. De gevolgen beperken zich bovendien niet tot één indexering. Er volgt nog een tweede toepassing in 2028. Deze koopkrachtverminderingen zullen ook doorwerken in de toekomst.
Volgens cijfers van het Monitoringcomité zal de besparing op de pensioenen tegen 2030 oplopen tot 521 miljoen euro per jaar. 328 miljoen of 63 procent van dat bedrag komt van gepensioneerde ambtenaren. Het Planbureau schat dat de volledige maatregel jaarlijks tussen 570 en 745 miljoen euro kan opleveren voor de overheid. De helft van de besparing wordt dus gedragen door gepensioneerde ambtenaren.
Dat de impact vooral bij gepensioneerde ambtenaren terechtkomt, heeft verschillende oorzaken. Meer dan de helft van de gepensioneerden ontvangt een pensioen dat hoger ligt dan de grens van 2.000 euro bruto per maand. Bij ambtenaren ligt twee derde van de pensioenen boven die grens. Ze worden dus vaker én substantiëler getroffen.
De maatregel komt bovenop de pensioenhervorming. Daarover bevestigt de Studiecommissie voor de Vergrijzing in haar rapport van juli opnieuw dat de stijging van pensioenuitgaven met twee derde wordt gereduceerd én dat ook hier ambtenaren de zwaarste rekening betalen. Hun pensioenen dalen tot gemiddeld min 13 procent in 2070.
Samen met de andere vakbonden stapt het ACV naar het Grondwettelijk Hof om zowel de centenindex als de pensioenhervorming aan te vechten (zie p.8). Er bestaan alternatieven om de begroting op orde te brengen zonder ons pensioenstelsel onderuit te halen en de indexering van pensioenen en uitkeringen te beperken.
Zie www.hetacv.be/actualiteit/campagnes/alternatieven