Je rechten
bab449ae-2477-46b3-8fca-27c4c5741bd6
https://www.hetacv.be/je-rechten
true
Actualiteit
59ea6a04-d5cb-49bb-86bf-262457cb04b8
https://www.hetacv.be/actualiteit
true
Diensten
c7cddb17-187f-45c2-a0e2-74c299b8792b
https://www.hetacv.be/dienstverlening
true
Lid worden
abbb02d8-43dd-44b5-ae75-3cd90f78f043
https://www.hetacv.be/lid-worden
true
Het ACV
c62ac78b-1aa2-4cb9-a33b-59e6fc085fb4
https://www.hetacv.be/het-acv
true
Word nu lid

De Stelling

Leidt besparen op openbare diensten tot een lager begrotingstekort? - Onwaarschijnlijk

Het begrotingstekort van het bbp stijgt in 2023 tot 4,3 procent bbp en blijft stijgen. Tekorten laten ook de staatsschuld toenemen. Tegen 2026 zouden we een schuldratio van 110 procent bereiken, wat van België één van de slechte leerlingen binnen Europa zou maken. De volgende regering moet volgens de Nationale Bank 10 miljard vinden om het begrotingstekort niet verder te laten stijgen. Dan wordt er gekeken naar besparingen op openbare diensten, maar is dat de beste keuze?

In 2019 lagen de overheidsuitgaven in België 4,5 procent van het bbp hoger dan het gemiddelde van de buurlanden, volgens de Nationale Bank. We geven vooral meer uit aan economische zaken en algemeen bestuur. Bij economische zaken gaat het vooral om loonsubsidies voor ondernemingen, zoals vrijstellingen van bedrijfsvoorheffing en het systeem van de dienstencheques. Samen liggen die uitgaven 2,2 procent van het bbp hoger dan bij onze buren. In totaal gaat het om ongeveer 10 miljard euro belastinggeld. Aan algemeen bestuur geven we 1,8 procent van het bbp meer uit aan de wetgevende en uitvoerende organen, fundamenteel onderzoek en de openbare schuld. Die hoge werkingskosten van de staat vloeien onder meer voort uit de regionalisering van allerlei bevoegdheden en ons ingewikkeld belastingsysteem (zie NT nr. 61).

Europese begrotingsregels

De aanbeveling voor budgettaire orthodoxie van de Nationale Bank komt voort uit de hernieuwde begrotingsregels van de Europese Commissie. Die regels waren tijdens de corona- en energiecrisis even in de kast beland, maar nu haalt de Commissie ze weer boven. Europa wil dat de lidstaten opnieuw afkloppen op een staatsschuld onder de 60 procent van het bbp en een begrotingstekort onder de 3 procent. De 14 landen, waaronder het onze, die daar niet aan voldoen moeten hun begrotingstekorten elk jaar met minstens 0,5 procent laten dalen. De roep om besparingen klinkt dus weer luider.

Conclusie

Is besparen wel verstandig, is de vraag. De VS en Japan functioneren prima met een schuldgraad van respectievelijk 123 en 255 procent. Het is ook helemaal niet zeker dat besparingen leiden tot een lager begrotingstekort en staatsschuld. Net zo goed fnuiken ze de economische groei en drijven ze de rentes op. Op lange termijn dreigen ook de maatschappelijke doelstellingen uit beeld te verdwijnen: een sterke en koolstofneutrale economie. Besparingen geven extreme partijen wind in de zeilen. En ten slotte kunnen besparingen de goede werking van openbare diensten onderuithalen. Dan gaan de dienstverlening aan de burgers en onze maatschappelijke welvaart erop achteruit. Kortom: besparingen op de openbare diensten leiden niet automatisch tot een lager begrotingstekort. De relatie tussen beide is complexer. Net zo goed kunnen besparingen het omgekeerde effect hebben en is finaal de burger het slachtoffer. 

Het ACV gebruikt cookies voor de goede werking van zijn websites, om informatie op maat aan te bieden en je persoonlijke ervaring te verbeteren. Door te klikken op ‘Accepteer alle cookies’ geef je toestemming voor het plaatsen van analytische en advertentiecookies. Deze kunnen ook door onze partners gebruikt worden. Je kan de cookies zelf instellen via de knop ‘Beheer je voorkeuren’. Ga naar de pagina cookies en voor meer info of consulteer onze policy  privacybeleid.