Jongens helpen doe je niet door vrouwelijke leraren verdacht te maken
Jongens doen het op veel vlakken slechter dan meisjes in de PISA resultaten. We weten ook dat ze vaker afhaken. Daar moeten we ons echt wel zorgen over maken. Maar dit verklaren door te wijzen naar de vervrouwelijking van het onderwijs, zoals professor Wouter Duyck dat doet, is wetenschappelijk onjuist, kort door de bocht en zelfs schadelijk door het beeld van dé vrouw dat hier opnieuw wordt opgehangen.
Volgens Duyck houden vrouwelijke leraren zich meer met zorg bezig en minder met orde en discipline. En laat dat dan net zijn wat jongens nodig hebben. Meer straf zou volgens hem een deel van de oplossing zijn.
Het klinkt stoer, alleen is het geen ernstige onderwijsanalyse. Leraren kunnen goed of minder goed lesgeven, sterk of minder sterk zijn in orde houden in de klas, hoge of lage verwachtingen koesteren. Maar die kwaliteiten hangen niet aan een X- of Y-chromosoom. Daar is meer dan voldoende wetenschappelijk bewijs voor. Zorgzaamheid is geen vrouwelijke afwijking. Gezag is geen mannelijk talent. En sterke instructie, duidelijke grenzen en betrokkenheid bij leerlingen sluiten elkaar helemaal niet uit. Een veilige en rustige klas ontstaat bovendien niet wanneer een individuele leraar meer straffen uitdeelt, maar wel door een gedragen, schoolbrede aanpak. Ook de PISA studie toont hoe leesprestaties, nieuwsgierigheid en betrokkenheid nauw samen hangen.
De theorie van de vervrouwelijking zegt dan ook meer over hoe er naar vrouwen gekeken wordt dan over de oorzaken van slechte schoolresultaten. Zodra een vrouwgedomineerd beroep onder druk staat, blijkt de aanwezigheid van vrouwen plots een handige verklaring. Dalende resultaten? Te veel vrouwen. Ordeproblemen? Te weinig mannen. Een complexe onderwijscrisis wordt zo herleid tot een karikatuur van de lieve juf die niet streng genoeg durft te zijn.
Dat is niet alleen beledigend voor duizenden professionele leraren. Het helpt jongens ook geen stap vooruit.
Willen we jongens echt helpen, dan moeten we stoppen met mannen en vrouwen tegen elkaar uit te spelen. Scholen hebben stabiele en voltallige teams nodig, tijd voor professionalisering, sterke lerarenopleidingen en een gezamenlijke aanpak van gedrag. Niet de juf moet mannelijker worden. Het onderwijsbeleid moet eindelijk consequenter worden.
Meer mannen voor de klas zijn uiteraard welkom. Net zoals meer vrouwen, en vooral meer goed opgeleide leraren welkom zijn. Jongens hebben diverse rolmodellen nodig, maar bovenal professionals die hen zien, uitdagen, begrenzen en niet op voorhand vastzetten in een stereotype.
De problemen van jongens verdienen beter dan nostalgie naar de tijd van straf en gezag. En vrouwelijke leraren verdienen beter dan opnieuw als oorzaak te worden aangewezen van problemen die de samenleving en het beleid al jaren laten aanslepen.
Meer duiding lees je in: