Faillissement en herstructurering

Een onderneming is failliet wanneer:

• Ze haar schulden niet meer duurzaam kan betalen, én
• De Ondernemingsrechtbank het faillissement uitspreekt.

Na de uitspraak zal een rechter een curator aanstellen. Deze persoon begeleidt de faillissementsprocedure.

Informatieplicht bij een faillissement

De werkgever moet bij een faillissement een faillissementsbekentenis en -gegevens delen met de militanten, of de werknemersafvaardiging. Als dit gebeurd is, dan kan de faillissementsbekentenis onderling besproken worden.

Nee, bij een faillissement wordt een arbeidsovereenkomst niet automatisch beëindigd. De curator moet beslissen of een arbeidsovereenkomst doorgaat of wordt stopgezet.

In geval van ontslag moet de curator het C4 en andere sociale documenten bezorgen aan de werknemer. Dat gebeurt ook wanneer een werknemer op het moment van de faillietverklaring ontslagen is en de opzegtermijn loopt, of de overeenkomst al werd beëindigd maar de werkgever de werknemer geld verschuldigd is.

In dat geval ben je een 'schuldeiser in het faillissement' en geniet je een 'bevoorrechte schuldvordering'. Dat betekent dat je voorrang krijgt op de andere schuldeisers.  Je moet dan verklaring van schuldvordering indienen bij de curator, die dit moet goedkeuren. De verklaring bevat alle bedragen die je verschuldigd zijn op het moment van het faillissement. Dien de verklaring elektronisch in bij het Centrale Register van solvabiliteit (REGSOL). 

Als de curator akkoord gaat, moet een F1-formulier worden opgesteld die de curator moet ondertekenen. Hierin staan alle bedragen van je schuldvordering en wordt ingediend bij het Fonds sluiting ondernemingen (FSO) dat je zal vergoeden.  Lees meer over FSO. 

Heb je als militant hulp nodig bij een faillissement? Meld je aan bij het contactpunt faillissement.

Als je onderneming failliet is en je arbeidsovereenkomst wordt beëindigd, dan kan je een werkloosheidsuitkering aanvragen via het meldpunt faillissement of je lokale ACV-dienstencentrum.

Vergeet niet om je in te schrijven als werkzoekende bij de bevoegde gewestelijke dienst voor arbeidsbemiddeling, de dag van je aanvraag of binnen de 8 kalenderdagen. 

Lees zeker ook na wat je moet doen wanneer je werkloos wordt: www.hetacv.be/werkloosheid.

Voorlopige werkloosheidsuitkering na faillissement

Bij een faillissement kan je een voorlopige werkloosheidsuitkeringen aanvragen. Dit geldt dan als compensatie wanneer je na afloop van je arbeidsovereenkomst de uitbetaling door de curator of het FSO afwacht.

Let op: deze uitkeringen moet je terugbetalen wanneer je door de curator of het FSO wordt vergoed. Deze uitkeringen kunnen bovendien niet worden gecumuleerd met je loon.

Als je ontslagen wordt door de sluiting van je onderneming, krijg je onder bepaalde voorwaarden een verminderingskaart herstructureringen. Hiermee kan je als werknemer bij werkhervatting een vermindering van de persoonlijke werknemersbijdrage krijgen. Onder bepaalde voorwaarden zal je ook een hoger nettoloon ontvangen voor een bepaalde periode.

De RVA verstuurt deze kaart (als je er recht op hebt) nadat je een werkloosheidsuitkering hebt aangevraagd. De verminderingskaart herstructureringen is geldig tijdens de 6 maanden na de beëindiging van je arbeidsovereenkomst. 

Deze situatie kennen we als een 'overname van activa na faillissement', waarbij werknemers bepaalde rechten hebben. De bedrijfsovername moet plaatsvinden binnen de twee maanden na de faillissementsdatum, met mogelijke verlenging van tweemaal twee maanden (onder bepaalde voorwaarden). 

Werknemers die op de datum van het faillissement gebonden zijn aan een arbeids- of leerovereenkomst en/of binnen een maand voor de faillissementsdatum zijn ontslagen, moeten opnieuw in dienst worden genomen binnen een bepaalde termijn:

• voor de activa worden overgenomen
• op het moment dat de activa worden overgenomen
• of binnen een bijkomende termijn van 4 maanden na overname
  

Let op: dit geldt enkel als ze recht hebben op een ontslagvergoeding en als die op die datum niet volledig aan hen is betaald. De overnemer kan de werknemers kiezen die hij wil overnemen. Het staat de werknemer vrij al dan niet in dienst te treden van de nieuwe werkgever.

Gevolgen voor arbeidsvoorwaarden na overname van activa

Wanneer je werkgever failliet gaat en overgenomen wordt, kan je als werknemer een 'overbruggingsvergoeding' krijgen. Die vergoeding wordt betaald door het Fonds voor sluiting van ondernemingen en dient om het gemiste loon tijdens de periode van inactiviteit te compenseren.
Let op: het gaat over de periode tussen de datum van ontslag en het moment waarop je terug in dienst genomen wordt door de overnemer.

Voorwaarden voor de overbruggingsvergoeding

• Je hebt een arbeidsovereenkomst of een leerovereenkomst op datum van het faillissement, of je bent ontslagen in de maand voor het faillissement.
• Je hebt recht op een verbrekingsvergoeding die op die datum nog niet (volledig) werd betaald.
• Je hebt een arbeidsovereenkomst afgesloten met de overnemer. Ofwel vóór de overname van de activa (na het faillissement), of op het moment van de overname, of binnen een bijkomende termijn van vier maanden na de overname.

Let op: de overbruggingsvergoeding geldt niet voor periodes waarin je gedekt bent door een verbrekingsvergoeding.

Hoeveel bedraagt de overbruggingsvergoeding?

• Info over de economische, financiële en technische factoren die voor de structuurwijzigingen hebben gezorgd.
• Elk lid van de OR moet een schriftelijke samenvatting van de cijfergegevens krijgen. Dat moet mondeling worden toegelicht en worden besproken door het ondernemingshoofd of de afgevaardigde. Hierop geeft de OR opmerkingen, suggesties en adviezen. 

Een onderneming krijgt dit statuut als het voldoet aan een aantal voorwaarden.

• Het bedrijf moet collectief ontslag doorvoeren. Of in het jaar voorafgaand aan de aanvraag minstens 20 % werkloosheidsdagen gekend hebben.
• De onderneming moet een herstructureringsplan opstellen (dat voor de OR gelegd moet worden).

Let op: bij een herstructurering zijn vrijstellingen mogelijk, zoals de vervangingsplicht van werknemers met SWT (Stelsel van werkloosheid met bedrijfstoeslag – vroegere brugpensioen). Er bestaan ook vrijstellingen m.b.t. beroepsopleiding.

Lees meer info over collectief ontslag voor militanten.

Herstructurering bij collectief ontslag: wat is het activerend beleid?

Het activerend beleid bij herstructureringen helpt ontslagen werknemers op de arbeidsmarkt te blijven. 

De regelgeving van dit activerend beleid geldt voor werkgevers in herstructurering in de privésector die collectief ontslag aankondigen volgens de volgende criteria:

• Tewerkgesteld zijn bij de werkgever in herstructurering in de onderneming waarvoor collectief ontslag werd aangevraagd.
• Ontslagen zijn tijdens de herstructureringsperiode.

Hoe krijg ik een betaling van het FSO?

Het Fonds Sluiting Onderneming (FSO) komt tussen voor de betaling van 'contractuele vergoedingen'. Het gaat om:

• Achterstallig loon, vergoedingen en voordelen op contractuele basis (begrensd op 6.750 euro).
• Vakantiegeld voor bedienden (begrensd op 4.500 euro). Voor arbeiders komt de Kas voor Jaarlijkse Vakantie tussen.
• De verbrekingsvergoeding (begrensd op 25.000 euro, na aftrek van de betaling van het achterstallige loon en vakantiegeld).
• Kreeg je een werkloosheids- of arbeidsongeschiktheidsuitkering tijdens de periode dat je een verbrekingsvergoeding ontving? Dan moet dit worden terugbetaald aan de RVA of het ziekenfonds. Het FSO betaalt deze bedragen automatisch terug bij de uitbetaling van je vergoedingen. Na betaling door het FSO ontvang je een gedetailleerde afrekening.

Het FSO kan enkel tussenkomen in de betaling van contractuele vergoedingen als de arbeidsovereenkomst werd beëindigd:

• binnen de 13 maanden vóór de datum van de sluiting
• op de datum van de sluiting van de onderneming
• of binnen de 12 maanden na de datum van de sluiting (drie jaar voor de werknemers die betrokken zijn bij de vereffening)

Belangrijk: Het FSO komt ook tussen wanneer je werkgever de sluitingsvergoeding niet kan betalen.

Het FSO betaalt de bedrijfstoeslag voor werknemers in SWT. De tussenkomst is beperkt tot de bedragen die in de interprofessionele collectieve arbeidsovereenkomst (cao nr. 17) zijn vastgelegd.

Het FSO komt niet tussen om een eventuele toeslag op de bedrijfstoeslag te betalen waarover in de onderneming werd onderhandeld.