Pensioenhervorming
Ontdek wat vanaf 2027 verandert voor jouw pensioen

Wat verandert voor jouw pensioen?
De federale regering heeft op 28 mei 2026 de pensioenhervorming goedgekeurd. De meeste maatregelen gelden voor pensioenen vanaf 1 januari 2027.
Het ACV is zeer ontevreden met de pensioenhervorming van de Arizona-regering en we blijven ons inzetten voor een rechtvaardig en solidair pensioenstelsel. Intussen is het onze prioriteit om iedereen zo goed mogelijk te informeren, begeleiden en ondersteunen.
We zetten hier de belangrijkste nieuwe spelregels voor werknemers in de privésector op een rijtje. Op zoek naar info over je pensioen als vastbenoemd ambtenaar of zelfstandige? Stel je vraag online of neem contact op met je ACV-centrale.
-
Ik ga bijna met pensioen. Word ik ook getroffen door de nieuwe regels?
Afhankelijk van je pensioendatum
Of jij ook getroffen wordt door de nieuwe pensioenregels, hangt van je pensioendatum af en of die voor of na 1 januari 2027 valt:
- Ga je op pensioen op uiterlijk 1 januari 2027? → de oude regels vervroegd pensioen blijven gelden.
- Ga je op pensioen na 1 januari 2027? → de nieuwe regels zijn van toepassing.
Let op met uitstel van je pensioen
Als je onder het oude stelsel valt, maar je pensioen uitstelt, kan er eventueel toch impact zijn op het pensioenbedrag. Dit omwille van het nog in te voeren ' beperkingspercentage'.
-
Voldoe je vóór 2027 al aan de voorwaarden om vervroegd met pensioen te gaan, maar stel je je pensioen uit?
- Er is geen invloed op je pensioendatum. Ook de pensioenmalus geldt niet voor jou.
- Maar opgelet: je pensioenbedrag kan wel wijzigen door andere, nieuwe pensioenregels vanaf 2027, zoals de werking van het beperkingspercentage.
-
Voldoe je pas op 1 januari 2027 aan de voorwaarden om vervroegd met pensioen te gaan?
- Dit geldt voor personen die in loop van december 2026 de leeftijd bereiken die vereist is voor het vervroegd pensioen en de vereiste loopbaan hebben opgebouwd.
- Is dat bij jou het geval, dan heeft de hervorming geen invloed op je pensioendatum. Ook de pensioenmalus geldt niet voor jou.
impact beperkingspercentage
Opgelet: je pensioenbedrag kan wijzigen door andere, nieuwe pensioenregels vanaf 2027, zoals de werking van het beperkingspercentage.
Ben je geboren:
- Vóór 1966 (60 jaar of ouder in 2025): je zal maximum 1 jaar later met pensioen kunnen gaan in vergelijking met de regels van vóór de hervorming.
- In 1966 (59 jaar in 2025)?: je zal maximum 2 jaar later met pensioen kunnen gaan in vergelijking met de regels van vóór de hervorming.
-
Blijft de wettelijke pensioenleeftijd hetzelfde?
Ja die blijft hetzelfde. De pensioenhervorming verandert de wettelijke pensioenleeftijd niet, dus die blijft:
- 65 jaar voor wie geboren is vóór 1960
- 66 jaar voor wie geboren is tussen1960–1963
- 67 jaar voor wie geboren is vanaf 1964
Meer info: Wettelijk pensioen.
Vervroegd pensioen: strengere voorwaarden
De pensioenhervorming zorgt er vooral voor dat het moeilijker wordt om vervroegd met pensioen te gaan. Dat komt doordat het begrip 'loopbaanjaar' een nieuwe invulling krijgt.
-
Waarom wordt vervroegd pensioen moeilijker?
Dat komt vooral doordat er vanaf 2027 strengere loopbaanvoorwaarden zijn.
De leeftijdsvoorwaarden en de loopbaanvoorwaarden blijven bestaan, maar het wordt moeilijker om voldoende loopbaanjaren te bewijzen. Dat komt omdat het begrip 'loopbaanjaar' voortaan anders ingevuld wordt.
-
Wat verandert aan het begrip loopbaanjaar?
Dit is een belangrijke wijziging binnen deze pensioenhervorming. Het begrip loopbaanjaar krijgt een nieuwe, strengere invulling.
Van 104 naar 156 dagen
Voor pensioneringen die ingaan:
- Tot en met 2026 telt een jaar mee als loopbaanjaar vanaf 104 dagen per jaar (gerekend aan 6 dagen per week) in de opbouw van je vervroegd pensioen. Op die manier kan je bewijzen dat je op de leeftijd van 63 jaar, 42 loopbaanjaren hebt.
- Vanaf 2027 zal een loopbaanjaar 156 dagen per jaar tellen! En dit retroactief, dus ook voor de jaren gewerkt of gepresteerd (al dan niet gelijkgesteld) vóór 2027. Dus met volledige terugwerkende kracht!
Gevolgen
- Deeltijdse of onderbroken loopbanen tellen minder snel als ‘volledig jaar’.
- In de praktijk daalt het aantal loopbaanjaren en is het moeilijker om met vervroegd pensioen te gaan.
Eerste loopbaanjaar van 104 dagen
Je eerste loopbaanjaar telt vanaf 104 dagen. Heb je een loopbaanjaar met minstens 104 dagen en minder dan 156 dagen, dan telt dat jaar toch mee voor de berekening van je vroegste pensioendatum. Voorwaarde is wel dat je daarvoor geen loopbaanjaar had van 156 dagen of meer.
-
Welke dagen tellen mee voor de loopbaan?
Voor de ‘gewone’ loopbaan (basisvoorwaarde) wordt rekening gehouden met alle betaalde dagen (loon) én bepaalde gelijkgestelde periodes. -
Bestaat de toegang tot vervroegd pensioen op 60 jaar nog?
Ja, maar met verstrengde voorwaarden voor de loopbaan vanaf 2027. Overzicht van de voorwaarden:
Leeftijd Vereiste loopbaan 60 jaar 44 loopbaanjaren 61 jaar 43 loopbaanjaren 62 jaar 43 loopbaanjaren 63 jaar 42 loopbaanjaren 64 jaar 42 loopbaanjaren 65 jaar 42 loopbaanjaren Maar opgelet:
- De invulling van het begrip loopbaanjaar verstrengt. Vanaf 2027 wordt een jaar pas meegeteld vanaf 156 dagen in plaats van de huidige 104 dagen. Het wordt dus veel moeilijker om vervroegd met pensioen te gaan.
- Bovendien loop je kans op een pensioenmalus waardoor je pensioenbedrag daalt.
-
Komt er een nieuwe mogelijkheid tot vervroegd pensioen vanaf 60 jaar?
Ja, maar onder zeer zware voorwaarden:
- 42 loopbaanjaren
- Elk jaar: minstens 234 gewerkte dagen
Belangrijk:
- Hier tellen quasi enkel effectief gewerkte dagen
- Reserve- en balansdagen helpen hier niet
Pensioenmalus = minder pensioen
Als je bij vervroegd pensioen niet voldoende werkte of niet voldoet aan de dubbele voorwaarde van 35 loopbaanjaren met telkens 156 gewerkte dagen én in totaal 7.020 gewerkte dagen.
-
Wat is de pensioenmalus?
Dit is een vermindering van je pensioen als je te vroeg stopt zonder ‘voldoende sterke loopbaan’. Als je vervroegd met pensioen gaat, wordt je pensioenbedrag dus verminderd. Dat is de pensioenmalus.
Om geen malus te krijgen moet je voldoen aan de dubbele voorwaarde:
- 35 loopbaanjaren
- Elk jaar 156 dagen of in totaal 7.020 effectief gewerkte dagen
-
Wat telt mee als 'gewerkte' dag voor de pensioenmalus?
Onderstaande dagen worden 'gelijkgesteld' en tellen mee als gewerkte dag:
- Effectief gewerkte dagen
- Zorgverlof (bijvoorbeeld thematische verloven, gemotiveerd tijdskrediet, …)
- Moederschapsrust (zwangerschapsverlof en moederschapsverlof, inclusief borstvoedingspauzes werkverwijdering)
- Geboorteverlof (voor vaders en meeouders), adoptieverlof en pleegouderverlof
- Militaire dienst
- Ziekte- en invaliditeitsperioden
- Arbeidsongeval en beroepsziekte
- Tijdelijke werkloosheid (is een vorm van werkloosheid waarbij de werknemer verbonden blijft door een arbeidsovereenkomst, bijvoorbeeld technische werkloosheid, wegens overmacht, ...)
- Werkloosheidsperioden van havenarbeiders, vissorteerders, vislossers, zeevissers en kunstwerkers
- Dagen van lock-out
- Dagen van uitoefening van een functie van rechter in sociale zaken of commissie toepassing sociale wetgeving
- Perioden van syndicale opdracht
- Dagen van voorlopige hechtenis zonder veroordeling
-
Hoe wordt de pensioenmalus berekend?
De dubbele werkvoorwaarde = 35 jaar aan 156 dagen per jaar plus de 7.020 dagen op de hele loopbaan.
Als je niet voldoet aan deze dubbele werkvoorwaarde wordt je pensioen verlaagd met een bepaald percentage voor elk jaar dat je vroeger met pensioen gaat dan je wettelijke pensioenleeftijd.
Met andere woorden: hoe vroeger je met pensioen gaat, hoe hoger de pensioenmalus. Dit percentage hangt af van je geboortejaar:
Geboortejaar Malus per jaar dat je vroeger stopt
dan je wettelijke pensioenleeftijdIn 1960 of vroeger 0 % - geen malus Tussen 1961 en 1965 2 % Tussen 1966 en 1974 4 % In 1975 of later 5 % Deze vermindering wordt toegepast in verhouding tot het aantal maanden dat je voor je wettelijke pensioendatum op pensioen gaat en is definitief.
-
Wat kan je doen om een pensioenmalus te vermijden of te verlagen?
Pensioen uitstellen
- Als je je pensioen uitstelt tot je wettelijke pensioendatum, wordt er geen malus ingehouden op je pensioen.
- Als je maar enkele jaren of dagen tekort komt om aan de dubbele voorwaarde te voldoen, kun je je pensioen uitstellen en verder werken tot je aan de voorwaarden voldoet om geen of minder malus te krijgen.
Voorbeelden
- Jasper voldoet aan de voorwaarden om vervroegd met pensioen te gaan op 1 oktober 2047. Voor de malus heeft hij 34 jaar met minstens 156 dagen en 8.500 dagen in totaal. Hij voldoet dus niet aan de voorwaarde van 35 jaar met 156 dagen. Als hij verder werkt en zijn pensioen uitstelt tot 1 juli 2048 voldoet hij wel aan beide voorwaarden om geen malus te krijgen.
- Alida voldoet aan de voorwaarden om vervroegd met pensioen te gaan op 1 maart 2035. Voor de malus heeft ze 38 jaar met 156 dagen en 6.950 dagen. Ze voldoet dus niet aan de voorwaarde van 7.020 dagen. Als ze verder werkt en haar pensioen uitstelt tot 01 juni 2035 voldoet ze wel aan beide voorwaarden om geen malus te krijgen.
-
Zijn er correcties voor het bereiken van de 156 dagen per loopbaanjaar?
Ja, de wet voorziet in 2 correcties: de reservedagen en de balansdagen.
Reservedagen
Reservedagen dienen enkel om kleine tekorten aan te vullen om in elk loopbaanjaar aan de vereiste 156 dagen te komen. Maximaal 5 reservedagen over de hele loopbaan. Deze reservedagen tellen niet mee voor 7.020 dagen en het pensioenbedrag. Op deze manier kan je bij kleine tekorten in enkele loopbaanjaren, toch voldoen aan de voorwaarde van 35 jaar aan 156 dagen.
Balansdagen
Balansdagen dienen enkel voor werknemers met schommelend deeltijds werk. Ze compenseren overschotten in bepaalde jaren en tekorten in andere jaren.
Deze balansdagen worden automatisch toegepast door de Federale pensioendienst, maar enkel binnen beperkte marges (150–162 dagen).
Andere wijzigingen met impact op je pensioen
-
Wat is de invloed van werkloosheid of eindeloopbaanregelingen op het pensioenbedrag?
Fictief loon met minimumplafond
Voor pensioenen die ingaan in 2027 of later, wordt voor gelijkgestelde perioden van werkloosheid en eindeloopbaan vanaf 1 februari 2025 het fictief loon beperkt tot het minimum loonplafond. Hierdoor zullen deze perioden minder pensioen opbrengen.
Voor alle andere periodes die gelijkgesteld worden en meetellen voor de pensioenberekening, gebruikt de pensioendienst een zogenaamd fictief loon.
Dat fictief loon wordt berekend op basis van het totale loon dat je verdiende in het jaar vóór de gelijkgestelde periode.
Vanaf 2027: lager fictief loon
Voor pensioenen die ingaan in 2027 of later geldt een nieuwe regel: voor gelijkgestelde periodes van werkloosheid en eindeloopbaan die beginnen vanaf 1 februari 2025, wordt een lager fictief loon gebruikt. Dat loon wordt beperkt tot het minimum loonplafond.
Daardoor zullen deze periodes minder bijdragen aan het uiteindelijke pensioenbedrag.
Gelijkgestelde periodes
Er zijn uitzonderingen en overgangsmaatregelen: volgende perioden tellen wel mee in de berekening op basis van het fictief loon:
- Tijdelijke werkloosheid (is een vorm van werkloosheid waarbij de werknemer verbonden blijft door een arbeidsovereenkomst, bijvoorbeeld technische werkloosheid, wegens overmacht, ...)
- Occasionele werkloosheid voor havenarbeiders, vissorteerders, vislossers, zeevissers
- Occasionele werkloosheid voor kunstwerkers
- Landingsbanen, op voorwaarde dat u uw pensioen pas op de wettelijke pensioenleeftijd of later neemt
- Landingsbanen of SWT die ingegaan zijn of een aanvraag deden vóór 1 februari 2025
-
Bestaat er een pensioenbonus of -vermeerdering?
Ja, je kan een hoger pensioen krijgen, maar enkel onder strenge voorwaarden:
- Pensioen uitstellen na wettelijke pensioenleeftijd
- 35 loopbaanjaren met 156 dagen/jaar
- 7.020 gewerkte dagen
- Nog geen pensioen ontvangen
-
Hoe groot is de pensioenbonus?
- 2% – 5% extra pensioen per jaar langer werken
- Afhankelijk van geboortejaar
Maar vanaf 2027:
- Veel minder toegankelijk dan vroeger
- Beperkt reëel effect
-
Welke periodes tellen mee voor de pensioenbonus?
Voor de berekening van de pensioenbonus tellen naast alle effectief gewerkte dagen een beperkte lijst van gelijkgestelde dagen mee
- Zorgverlof (o.a. thematische verloven, gemotiveerd tijdskrediet,…)
- Moederschapsrust (zwangerschapsverlof en moederschapsverlof, inclusief borstvoedingspauzes, werkverwijdering)
- Geboorteverlof (voor vaders en meeouders), adoptieverlof en pleegouderverlof
- Militaire dienst
- Tijdelijke werkloosheid (is een vorm van werkloosheid waarbij de werknemer verbonden blijft door een arbeidsovereenkomst, bijvoorbeeld technische werkloosheid, wegens overmacht,...)
- Werkloosheidsperioden van havenarbeiders, vissorteerders, vislossers, zeevissers en kunstwerkers
- Dagen van lock-out
- Dagen van uitoefening van een functie van rechter in sociale zaken of commissie toepassing sociale wetgeving
- Perioden van syndicale opdracht
- Dagen van voorlopige hechtenis zonder veroordeling
Conclusie: in de praktijk is dit moeilijk haalbaar, zeker voor zware loopbanen.
-
Wat is het bijkomend beperkingspercentage?
De regering wil voor wie met pensioen gaat op de wettelijke pensioenleeftijd (of ook daarvoor) een bijkomend beperkingspercentage opleggen.
Dit wil zeggen dat bepaalde gelijkstellingen over de hele loopbaan maar beperkt zullen worden meegeteld tot een maximum percentage. Dit percentage wordt geleidelijk aan verminderd tot 20% van je volledige loopbaan.
Overzicht per geboortejaar
Geboortejaar Maximumpercentage werkloosheids-
en eindeloopbaanperioden1960 of vroeger 100 % 1961 tot en met 1964 40 % 1965 35 % 1966 30 % 1967 25 % 1968 en later 20 % Wat zal niet onder deze beperkingsmaatregel vallen?
- Alle andere niet-gewerkte perioden (ziekte, invaliditeit, zorgverloven, ...)
- Echtscheidingspensioen
- Gewaarborgd minimumpensioen
Vragen over je pensioen? Je kan terecht bij het ACV!
Hoe zit het met jouw pensioen? En welke impact heeft de pensioenhervorming op je (vervroegd) pensioen of pensioenbedrag? Het ACV is er om jou correct te informeren. Stel je vraag online. Check ook onze andere contactmogelijkheden.
More Info
- De Federale Pensioendienst (FPD) onderzoekt de pensioenaanvragen van werknemers in loondienst en betaalt ze uit. De dienst betaalt ook de Inkomensgarantie voor ouderen (IGO) uit.
