Werknemers onvoldoende beschermd tegen arbeidsongevallen

Flexibiliteit, veiligheid én gezondheid gaan niet samen

Auteur: Kris Van Eyck

April 2026

Elk jaar herdenken we op 28 april alle slachtoffers van arbeidsongevallen en beroepsgerelateerde ziekten. Elk slachtoffer is er één te veel. Daarover kunnen we het ongetwijfeld eens zijn met elkaar. Werken zou namelijk gezond moeten zijn, maar voor meer en meer werknemers maakt werk precies ziek.  

En dat is geen toeval, maar een direct gevolg van het arbeidsmarktbeleid. Al jaren is een verregaande flexibilisering een speerpunt van dit beleid. Bijna 500.000 werknemers werken als interimmer, met daar bovenop nog eens meer dan 600.000 jobstudenten waarvan 300.000 jobstudenten via uitzendarbeid . Bijna 200.000 werknemers zijn actief in een flexi-job. Een aantal dat door de maatregelen van de federale regering nog zal toenemen. Er zijn 250.000 freelancers actief in België. We zien ook een groei in precaire sectoren met zeer flexibele arbeidsomstandigheden. Waar er onzekere arbeidsrelaties zijn. Waar werknemers actief zijn met een gemiddeld lage scholingsgraad. Veel werknemers met een migratieachtergrond. Veel werknemers met taalproblematieken. Verspreide tewerkstelling met beperkte impact van de werkgever op de arbeidsomstandigheden (bv. in de dienstenchequesector). Ketens van onderaanneming en sociale dumping in de bouw, transport en ander activiteiten waarin niemand nog echt verantwoordelijk is. Voeg hierbij nog de uitbreiding van vrijwillige overuren en het flexibeler en goedkoper nachtwerk en je krijgt een explosieve mix van arbeidsongevallen en gezondheidsproblemen. 

En ja, dat zal hiervan het directe gevolg zijn. De statistieken waarover we beschikken tonen aan dat de kans op ongeval of ziekte niet even groot is voor alle werknemers. Werknemers in flexibele contracten, met weinig anciënniteit, lopen beduidend meer risico’s. Zo hebben interimmers tweemaal meer arbeidsongevallen. Dat was nooit anders. Worden flexi-jobbers de volgende groep die de statistieken domineren? Een ander schrijnend voorbeeld zijn de sterke toename van beroepsgebonden  spier- en skeletaandoeningen bij dienstenchequemedewerkers.  

En moet er nog zout op de wonde zijn? We zien we dat heel veel van deze kwetsbare werknemers niet gedekt zijn door een arbeidsongevallenverzekering of vaker hun ongeval geweigerd zien door de verzekering. En de erkenning van ziektes door het werk als beroepsziekte is zo goed als onbestaande. Werknemers lopen vast op een muur van bewijslast. 

We staan voor een maatschappelijke keuze. Ofwel blijven we dweilen met de kraan open, ofwel pakken we het probleem bij de bron aan en gaan we voluit voor echte preventie. Het ACV biedt een menu van oplossingen aan waarvan dringend werk gemaakt moet worden. Dat begint bij het beperken en niet verder uitbouwen van flexibiliteit en allerlei atypische vormen van tewerkstelling. Geef werknemers vaste contracten, met meer zekerheid op een leefbaar inkomen zonder te moeten vervallen in overuren en flexi-jobben.  Zorg voor een verplichte  opleiding en begeleiding bij de start van elk werk en zorg voor voldoende inspecteurs om dit te controleren. Arbeidsgeneeskundige diensten moeten prioriteit geven aan de gezondheidsopvolging van kwetsbare werknemersgroepen. Ga de strijd aan tegen sociale dumping, beperk ketens van onderaanneming en leg de verantwoordelijkheid bij de opdrachtgever of hoofdaannemer. Eis preventiemaatregelen in ruil voor de subsidiëring van dienstenchequeondernemingen, enz.  

En als de preventie niet lukt, zorg dat alle werknemers, ook gedetacheerden en platformwerkers,  gedekt zijn door een arbeidsongevallenverzekering. Controleer de verzekeraars op het steeds toenemend aantal geweigerd arbeidsongevallen. En maak het mogelijk dat alle beroepsgebonden ziekten erkend en vergoed worden. 

De meeste flexibele arbeidsvormen ondergraven bovendien de inkomsten van de sociale zekerheid. Wie draait finaal op voor de kosten van het ziekmakend werk? Precies, de slachtoffers zelf en de maatschappij als geheel. Werknemers zijn dubbel de pineut. Tijd dus voor actie. 

💡Meer weten? www.hetacv.be/28-april