Enkel voldoende volledig opgeleide brandweer redt levens

De afgelopen weken werd ons land opgeschrikt door verschillende zware branden met tragische gevolgen. Achter de cijfers schuilen gezinnen die een dierbare verloren, mensen die hun thuis kwijtraakten en brandweerlieden die alles in het werk stelden om levens te redden. Deze gebeurtenissen confronteren ons op een pijnlijke manier met een fundamentele realiteit: wanneer elke seconde telt, maakt de aanwezigheid van voldoende volledig opgeleide brandweerlieden het verschil tussen leven en dood.

We maken ons dan ook grote zorgen over de voortdurende druk op de hulpverleningszones en de aangekondigde hervormingen met grote besparingen op personeel, vooral binnen het lager en middenkader. Het gaat daarbij niet om abstracte budgettaire keuzes, maar om brandweermensen die dag en nacht klaarstaan om mensenlevens te redden, slachtoffers uit voertuigen te bevrijden, dringende hulp te verlenen en branden te bestrijden.

Brandweerzorg is en blijft mensenwerk. Technologie kan ondersteuning bieden, maar geen enkele toepassing van artificiële intelligentie, automatisering of robotisering kan de aanwezigheid, het vakmanschap, de ervaring en de daadkracht van een volledig opgeleide brandweerman of brandweervrouw vervangen. Bovendien werkt een brandweerman of -vrouw nooit alleen. Elke interventie steunt op een geoliede ploeg waarin elke schakel een cruciale rol vervult. Wanneer personeelsbezetting wordt afgebouwd, komt die keten onder druk. Taken kunnen niet onbeperkt worden gecombineerd zonder gevolgen voor de snelheid, kwaliteit en veiligheid van de interventie.

Levensbelang
Een ploeg kan maar efficiënt en veilig werken als er voldoende volledig opgeleide brandweerlieden beschikbaar zijn om gelijktijdig de noodzakelijke opdrachten uit te voeren. Bij een woningbrand bijvoorbeeld moeten reddingsacties, brandbestrijding, ventilatie, watervoorziening, communicatie en de beveiliging van de interventiezone tegelijkertijd worden uitgevoerd. Minder personeel betekent niet alleen een hogere werkdruk voor de aanwezige brandweerlieden, maar ook een verhoogd risico op vertraging van cruciale handelingen wanneer iedere seconde van levensbelang is.

De recente branden in ons land en de grootschalige incidenten die we elders in Europa zien, tonen aan dat de uitdagingen voor de brandweer groter worden. Klimaatverandering, extremere weersomstandigheden, verstedelijking, complexere gebouwen en toenemende maatschappelijke verwachtingen vragen niet om minder capaciteit, maar net om een sterkere brandweer met voldoende volledig opgeleid personeel.

Daarom onze duidelijke waarschuwing: besparen op operationeel brandweerpersoneel biedt geen antwoord op de uitdagingen van morgen. Integendeel, de kwaliteit van de dienstverlening wordt ondermijnd, de werkdruk verder verhoogd en de veiligheid van de bevolking op het spel gezet. Als hulpverleningszones structureel beschikken over te weinig volledig opgeleide brandweerlieden, zal de samenleving daar vroeg of laat een zware prijs voor  betalen.

Professionaliteit
Wij roepen beleidsmakers dan ook op om de lessen te trekken uit de recente gebeurtenissen. Investeren in de brandweer is geen kost, maar een investering in veiligheid, bescherming en maatschappelijke veerkracht. Burgers hebben recht op een snelle, professionele en veilige brandweerzorg. Die wordt enkel gegarandeerd door voldoende opgeleide brandweerlieden, voldoende adequate middelen en een duurzaam personeelsbeleid.

Daarnaast vragen wij ook een volwaardige erkenning van de specificiteit van het brandweerberoep. Brandweerlieden worden dagelijks geconfronteerd met levensbedreigende situaties. De bevolking beseft en erkent de bijzondere maatschappelijke opdracht die zij vervullen. Het is dan ook hoog tijd dat die waardering zich eveneens vertaalt in het beleid.

Respect voor brandweerlieden is meer dan woorden na een tragedie of een publieke dankbetuiging na een zware interventie. Echte erkenning betekent investeren in voldoende personeel, kwaliteitsvolle opleiding, aantrekkelijke loopbaanperspectieven, een aangepast statuut en correcte arbeidsvoorwaarden die recht doen aan de risico's, verantwoordelijkheden en fysieke en mentale belasting van het beroep.

Stop uitholling
Onze boodschap is eenvoudig maar dringend: versterk de brandweer in plaats van haar verder uit te hollen. Voorzie voldoende volledig opgeleide brandweerlieden op het terrein en geef hen de middelen die nodig zijn om hun opdracht veilig en professioneel uit te voeren. 

Een samenleving toont haar ware prioriteiten niet door hoeveel ze bespaart op haar brandweer, maar door hoeveel waarde ze hecht aan de vrouwen en mannen die bereid zijn hun eigen veiligheid op het spel te zetten voor die van anderen. Geef onze brandweerlieden de erkenning, het respect en de ondersteuning die zij verdienen, voordat de volgende tragedie ons opnieuw confronteert met de gevolgen van te weinig volledig opgeleide brandweerlieden op het terrein.