De Vlaamse overheid beloofde met basisbereikbaarheid een eerlijk, vraaggericht mobiliteitssysteem. Maar uit het recent ingekeken evaluatierapport blijkt dat het openbaar vervoer in Vlaanderen verder achterophinkt. Slechts 5% van alle verplaatsingen gebeurt met bus of tram, terwijl de modal shift een expliciet doel is van deze Vlaamse Regering.
Ook het flexvervoer, dat het klassieke belbussysteem moest vervangen, blijkt amper 0,3% van alle ritten te vertegenwoordigen. Het systeem kampt met lage bezetting, veel lege kilometers en een gebrek aan controle op correcte betaling. In veel regio’s fungeert het als goedkope taxi, waar misbruik van wordt gemaakt.
Toch kiest de Vlaamse Regering ervoor om in 2026 opnieuw 35,5 miljoen euro te besparen op het aanbod. “Dit terwijl het aanbod in verschillende regio’s al sterk onder druk staat,” zegt Jo Van der Herten, sectorverantwoordelijke vervoer bij ACV Openbare Diensten. “Minder ritten en lagere frequentie zullen de gewenste modal shift niet bewerkstelligen. Integendeel, het jaagt de gebruiker terug de auto in – als die zich dat kan permitteren. Anders dreigt vervoersarmoede, vooral in landelijke gebieden.”
De Lijn hanteert op last van het kabinet een norm van gemiddeld minstens 8 reizigers per rit. “Maar lagere aantallen hoeven geen inefficiëntie te betekenen,” aldus Van der Herten. “Soms is de bezetting amper 1, maar zijn de verbindingen maatschappelijk relevant, bijvoorbeeld voor kwetsbare dorpskernen. Het schrappen van onderbezette lijnen is dan ook niet de juiste manier van handelen.”
De gevolgen zijn voelbaar: het aantal klachten over het openbaar vervoer stijgt fors, vooral over schrappingen en onbetrouwbaarheid. De tevredenheid van de gebruiker daalt, frustratie en wantrouwen nemen toe. Ook voor de werknemers is de grens bereikt. “De werkbaarheid staat elke dag meer onder druk. Er is een grote uitstroom, vooral van nieuwelingen. Volwaardige uurroosters zijn steeds moeilijker te realiseren. Elke bus heeft een chauffeur nodig – besparen op personeel is geen optie zonder het aanbod verder uit te hollen.”
ACV Openbare Diensten roept de Vlaamse Regering op om andere keuzes te maken:
• Stop de besparingen op openbaar vervoer
• Investeer in verbindingen, niet enkel in voertuigen
• Behoud en versterk het basisnetwerk, ook in landelijke gebieden
• Zorg voor bereikbaarheid van werk, zorg en onderwijs voor iedereen
• Garandeer werkbaarheid en standvastigheid voor werknemers in de sector
“Mobiliteit is een recht, geen oefening in boekhouden. Er is nood aan een degelijk basisnetwerk, betere doorstromingsmaatregelen, meer toegankelijkheid en een stop aan de besparingslogica die de mobiliteit en het openbaar vervoer verder uitholt,” besluit Van der Herten.
------
Blijf ook via de facebookpagina op de hoogte van alle laatste nieuws uit de sector.
