Werknemers willen niet enkel minder druk, maar vooral meer inspraak

Werknemers willen niet enkel minder druk, maar vooral meer inspraak

Auteur: Stijn Gryp

Mei 2026

De werkdruk in Vlaanderen blijft stijgen, maar opvallend genoeg blijkt niet enkel de hoeveelheid werk een probleem te zijn. Volgens een ledenbevraging van het Vlaams ACV, in het kader van het Vlaams ACV-congres eind mei in Mol, speelt vooral het gebrek aan échte inspraak op de werkvloer een cruciale rol. Werknemers die geen invloed hebben op beslissingen die hun job beïnvloeden, denken opvallend vaker aan vertrekken.

Voor de bevraging werden 2.354 werkende ACV-leden ondervraagd over werkdruk, opleidingen, werk-privébalans en inspraak. Het resultaat schetst een arbeidsmarkt waarin werknemers steeds vaker het gevoel hebben dat veranderingen boven hun hoofd worden beslist.

Op papier lijkt er in veel bedrijven nochtans inspraak aanwezig: 58 procent van de werknemers zegt dat ze hun mening mogen geven wanneer er veranderingen worden doorgevoerd om de productiviteit te verhogen. Maar daar stopt het vaak ook. Slechts iets meer dan de helft van die 58% heeft het gevoel dat er nadien ook daadwerkelijk iets met die mening gebeurt. Uiteindelijk houdt amper een derde van de werknemers dus reële inspraak over.

Van de werknemers die inspraak ervaren, voelt 31% geen stijgende werkdruk. Die inspraak blijkt dus een wereld van verschil te maken, want bij werknemers zonder inspraak zakt dat percentage tot een schamele 6,7%.

Ook de oorzaken van werkdruk worden anders beleefd. Werknemers zonder inspraak verwijzen veel vaker naar organisatorische problemen, zoals onzekere uurroosters, flexibiliteit en personeelstekorten. Werknemers die wél betrokken worden bij beslissingen, ervaren minder chaos en minder druk vanuit de organisatie.

Vertrekken

De gevolgen daarvan zijn groot. Eén op de drie werknemers zegt het afgelopen jaar regelmatig overwogen te hebben om ander werk te zoeken door werkdruk. Bij jongeren loopt dat zelfs op tot 37 procent.

Maar opnieuw blijkt inspraak doorslaggevend. Van de werknemers met reële inspraak dacht slechts 13,8 procent eraan om van job te veranderen door werkdruk. Bij werknemers zonder inspraak stijgt dat percentage naar 47,4 procent.

De bevraging toont daarmee dat inspraak veel meer is dan een formeel overlegmoment. Werknemers willen niet enkel gehoord worden, maar ook merken dat hun input invloed heeft op de organisatie van het werk.

Flexibiliteit

Tegelijk toont ze hoe zwaar flexibiliteit vandaag doorweegt. Maar liefst 76 procent van de werknemers jonger dan 35 jaar zegt dat hun werkdruk verhoogt. Denk maar aan wisselende uurroosters, onverwacht inspringen, verplichte overuren en voortdurende aanpassingen van taken.

Daarnaast blijft ook personeelstekort de grootste bron van druk. Meer dan acht op de tien werknemers ervaren daardoor extra belasting op het werk. Vooral vrouwen voelen die impact sterk, onder meer in zorg en onderwijs waar personeelstekorten al jaren aanslepen.

Volgens het ACV wijst dat op een structureel probleem. Werkbaar werk wordt vandaag te vaak benaderd als een individueel probleem waarvoor werknemers zelf oplossingen moeten zoeken via thuiswerk, deeltijds werken of verlofstelsels. Meer dan de helft van de werknemers zegt ooit bewust minder te zijn gaan werken om het vol te houden.

Controle krijgen

Het ACV concludeert dat werkbaar werk niet alleen draait om minder werkdruk, maar ook om meer zeggenschap. Deze conclusie vinden we overigens ook terug in een uitgebreide literatuurstudie van het HIVA. Wanneer werknemers betrokken worden bij beslissingen over werkorganisatie, flexibiliteit en productiviteit, vermindert niet alleen de ervaren druk, maar ook de neiging om af te haken.

De cijfers tonen volgens het ACV daarom vooral één zaak: werknemers willen opnieuw controle krijgen over hun werk. Zonder die inspraak dreigen meer mensen uit te vallen of de arbeidsmarkt de rug toe te keren. En daarom stelt het Vlaams ACV werkdruk en productiviteit, duurzame loopbanen en de werk-privébalans centraal op hun congres in Mol op 28 en 29 mei.

Ontdek meer over het Vlaams ACV-congres 2026.