Werknemers doen de economie groeien
Werknemers doen de economie groeien
Auteurs: Ann Vermorgen & Marie-Hélène Ska
September 2026
De regering staat alweer voor een zware begrotingsoefening. Het is essentieel dat er eindelijk wordt gekozen om de begroting op een duurzaam pad te zetten, in plaats van zwak onderbouwde ideologisch keuzes als richtsnoer te nemen. Als men weer denkt het tekort te beperken door de koopkracht en sociale bescherming van werknemers, werkzoekenden, zieken en gepensioneerden te verminderen, schiet de regering zich economisch opnieuw in de voet: mensen zijn geen uitgavenpost. Hun werk, inkomen en consumptie doen de economie draaien.
Wie die koopkracht vermindert, raakt dus ook de economische groei en de overheidsinkomsten. Dat geldt niet alleen voor ingrepen in de lonen. Ook besparingen op werkloosheidsuitkeringen, ziekte-uitkeringen en pensioenen zijn een fata morgana. De factuur komt later gewoon terug via de kosten in zowel sociale problematieken als een daling van inkomsten uit de economische activiteit.
Een recente analyse van Denktank Minerva bevestigt nog maar eens dat niet elke begrotingsmaatregel dezelfde economische gevolgen heeft. Overheidsuitgaven stimuleren de economie sterker dan belastingverlagingen. Omgekeerd zijn besparingen op overheidsuitgaven schadelijker voor de economische activiteit dan gerichte belastingverhogingen. Wie tegelijk fors bespaart en economische groei belooft, kiest dus mogelijk zelf voor de maatregelen die die groei het sterkst afremmen.
Mensen in armoede duwen, wat we nu ook zien na de beperking van de werkloosheiduitkeringen in de tijd, levert de overheid geen structurele winst op. Hetzelfde geldt voor de ambitie om meer mensen aan het werk te krijgen. Mensen zonder inkomen zetten neemt geen enkele arbeidsmarktdrempel weg. Het creëert geen betaalbare kinderopvang, geen aangepast werk en geen toegankelijke mobiliteit. Het geneest geen gezondheidsproblemen en zorgt er niet voor dat werkgevers mensen met een langere afstand tot de arbeidsmarkt plots wel kansen geven.
Wie meer mensen duurzaam aan het werk wil, moet investeren in begeleiding, opleiding, kinderopvang, mobiliteit, preventie en re-integratie. Ook werkgevers moeten worden aangesproken op werkbaar werk, inclusieve aanwervingen en aangepaste arbeidsomstandigheden. Activering zonder ondersteuning wordt al snel uitsluiting. Als men echt wil inzetten op groei, dan moet men ophouden met te kiezen voor werkgeversflexibiliteit ten koste van mensen.
Want voor de begroting zelf zijn er alternatieven. Subsidies en fiscale voordelen die weinig jobs of investeringen opleveren afbouwen. Gunstregimes voor flexi-jobs, aandelenopties en managementvennootschappen moeten aangepakt worden. Correcte sociale bijdragen, een kleinere btw-kloof, minder afhankelijkheid van externe consultancy en een rechtvaardigere bijdrage van kapitaal versterken de begroting zonder de koopkracht van werknemers verder uit te hollen.
Gezonde overheidsfinanciën zijn nodig. Maar een begroting wordt niet gezond door mensen armer te maken en vervolgens verbaasd te zijn dat de economie vertraagt. Wie groei wil, moet investeren in de mensen die ze elke dag realiseren.
Die boodschap zullen we op 9 oktober heel duidelijk brengen.