Een structurele hervorming, afgestemd op de Brusselse uitdagingen

Een structurele hervorming, afgestemd op de Brusselse uitdagingen

Auteur: Julie Macq en Benoît Dassy

Juni 2026

Het Brusselse ACV is blij dat de Brusselse regering eindelijk heeft ingestemd met de structurele hervorming van het kwalificerend onderwijs, het volwassenenonderwijs en de beroepsopleiding. Deze hervorming, die tijdens de vorige legislatuur werd opgestart, kan niet plaatsvinden in een context waarin de specifieke kenmerken en prioriteiten van Brussel worden genegeerd. 

Door te streven naar een consensus tussen opleidingsoperatoren, onderwijsactoren, werknemers- en werkgeversvertegenwoordigers had de Brusselse regio-instantie al een reeks prioriteiten voor Brussel kunnen uitstippelen:  

• De coördinatie van het opleidingsaanbod blijft in handen van de regio-instantie. Zij is vertrouwd met de Brusselse realiteit en  brengt een aantal essentiële actoren samen. Het opleidingsaanbod moet verder reiken dan de 19 gemeenten, aangezien interregionale mobiliteit voor veel Brusselaars een realiteit is.
• Bijzondere aandacht voor de ontwikkeling van alternerend leren en voor de Brusselse uitdagingen: stageplaatsen, interregionale mobiliteit, enz.
• Een hervorming van de gelijkwaardigheidserkenning van diploma’s: meer informatie over de administratieve procedure, een vereenvoudiging van deze procedure en een lagere kostprijs, en bijzondere aandacht voor het voorkomen van discriminatie van diploma’s op basis van het land van herkomst. 

Het Brusselse ACV wijst erop dat deze structurele hervorming helaas plaatsvindt in een context waarin maatregelen op andere bestuursniveaus de goede uitvoering ervan in het gedrang brengen. De toekomst van het kwalificerend onderwijs, waarvan de middelen in 2024 al zijn teruggeschroefd, blijft onzeker. Terwijl het kwalificerend onderwijs juist moest worden opgewaardeerd, heeft de minister van Onderwijs de gemeenschappelijke basisvorming ingeperkt, waardoor jongeren minder kans hebben om hier vrijwillig voor te kiezen in plaats van hierin te belanden via het watervalsysteem. Het gebrek aan duidelijkheid over de organisatie van de gemeenschappelijke basisvorming en de verdere opleiding daarna zorgt niet voor een rustig klimaat waarin de hervorming van het systeem kan worden uitgerold.  

Schooluitval 

Daarnaast vormt de hervorming van de werkloosheidsuitkeringen een reële hindernis voor beroepsopleidingen en voor de toegang tot het volwassenenonderwijs. De toenemende kwetsbaarheid van bepaalde doelgroepen zal de schooluitval doen toenemen, terwijl deze problematiek in de hervorming juist als prioriteit wordt beschouwd. Volgens het Brusselse ACV leidt een aanpak van schooluitval die enkel vertrekt vanuit het kwalificerend onderwijs, en niet vanuit het algemeen onderwijs, tot een nieuwe vorm van stigmatisering, waardoor het beeld wordt versterkt dat het kwalificerend onderwijs onderaan in het watervalsysteem zit.  

Het Brusselse ACV roept de beleidsmakers op om de Brusselse prioriteiten te verdedigen bij de uitvoering van de structurele hervorming en herinnert eraan dat de maatschappelijke rol van het onderwijs in stand moet worden gehouden. Beroepsopleiding moet toegankelijk blijven en elke burger die dat wenst de mogelijkheid bieden om duurzame en overdraagbare vaardigheden te verwerven. Tot slot mag het in de hervorming aangekondigde gebruik van gegevens er niet toe leiden dat bepaalde doelgroepen uit de boot vallen omdat  opleidingsoperatoren de voorkeur geven aan kandidaten met de beste resultaten.