735 banen bedreigd: het ACV eist écht sociaal overleg

735 banen bedreigd: het ACV eist écht sociaal overleg

Auteur:  Benoît Dassy

Mei 2026

Sociale inschakelingsondernemingen gaan worden uitgesloten uit het dienstenchequesysteem in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Een beslissing met grote sociale gevolgen, waarschuwen ACV Brussel, ACV Voeding & Diensten en Febisp, de federatie van de sociale economie. De beslissing is een mokerslag voor veertien organisaties, waaronder vijf plaatselijke werkgelegenheidsagentschappen, die op deze manier richting faillissement worden gedreven. Op termijn zullen alleen privébedrijven nog standhouden in de sector. 

De gevolgen voor de werknemers zijn zwaar: 735 banen worden rechtstreeks bedreigd, waaronder die van 683 poetshulpen. Meestal zijn dat laaggeschoolde vrouwen, vaak van niet-Europese afkomst, die gezinshoofd zijn én erg ver van de arbeidsmarkt af staan. Voor velen staat deze beslissing gelijk aan ontslag. 

In Brussel is de dienstenchequesector goed voor meer dan 25.000 banen én meer dan 308 miljoen euro aan overheidsfinanciering. De sociale inschakelingseconomie ontvangt daar slechts een klein deel van. Toch levert de tak net daar inspanningen waar de commerciële sector faalt: ze geeft kwetsbare groepen werk. De afschaffing van deze actoren zal geen enkele job extra opleveren, maar wel marktaandeel vrijmaken voor bedrijven die enkel op winst gericht zijn. En dat gaat ten koste van de kwaliteit van het werk en het doel van het Gewest om de werkgelegenheidsgraad op te krikken. 

Deze beleidslijn is gebaseerd op een beperkende interpretatie van het Koninklijk Besluit van 22 februari 2024. De minister van Werk, Laurent Hublet (Les Engagés), bevestigt dat de onverenigbaarheid van dienstencheques en projecten voor de sociale inschakelingseconomie volledig in voege gaat op 1 januari 2027 en stelt dat deze beslissing gewoon de toepassing van het bestaande wettelijke kader is. 

Deze lezing markeert echter een plotselinge stopzetting van praktijken waar de overheid tot nu toe mee instemde. De regering pleegde geen transparant sociaal overleg: de Adviesraad voor Sociaal Ondernemerschap werd niet geraadpleegd en de uitsluiting van de sociale economie werd nooit expliciet in regeringsdocumenten vermeld. Verschillende van deze sociale ondernemingen reageerden in 2024 echter op gewestelijke projectoproepen, werden geselecteerd en hun mandaten werden verlengd tot 2026, zonder ook maar enig teken van koerswijziging. 

In de sociale economie genieten poetshulpen nu van de meest beschermende arbeidsvoorwaarden in de sector: een versterkte omkadering, opleiding, sociale begeleiding en stabiele werkgelegenheid. Dat vormt net de kern van inschakeling dankzij werk. 

Nu de beslissing halsoverkop wordt doorgevoerd en de werkneemsters in zware onzekerheid verkeren, eist het ACV het behoud van het huidige kader en een écht sociaal overleg om het wettelijk kader te wijzigen dat sociale inschakelingsondernemingen weert uit dienstencheque-activiteiten. De mobilisatie dwong de minister tot dialoog. Die moet nu uitmonden in keuzes die passen bij de sociale en werkgelegenheidsambities van het Brussels Gewest.