Re-integratietraject
Dit moet je als militant weten over re-integratie
Help collega's tijdens hun re-integratietraject
Via een re-integratietraject onderzoekt een werkgever de mogelijkheden tot aangepast werk, aanpassingen van de werkplek, ... voor een arbeidsongeschikte werknemer. Als militant speel je hier een belangrijke en ondersteunende rol.
Standaardakkoord 'collectief beleid voor werkhervatting'
Het standaardakkoord 'collectief beleid voor werkhervatting' is bedoeld voor zowel militanten en werkgevers die op een transparante en respectvolle manier het werkhervattingsproces van zieke werknemers willen organiseren. Vanaf 2026 gelden er nieuwe regels rond het beheer van afwezigheid!
Dit akkoord stelt een reeks collectieve maatregelen voor om gelijke behandeling en respect voor ieders rechten te waarborgen. 👇
-
Wat is een 're-integratietraject' en voor wie is het bedoeld?
Ben je als werknemer langere tijd out, bijvoorbeeld door fysieke klachten of een burn-out? Of anders gesteld: ben je voor langere tijd arbeidsongeschikt en heb je een arbeidsovereenkomst?
Dan kan je zelf een re-integratietraject aanvragen bij je werkgever of via de arbeidsarts.
Onder bepaalde voorwaarden kan je re-integratietraject opgestart worden op vraag van je werkgever. Sinds 1 januari 2026 kan je werkgever al vanaf je eerste ziektedag om een re-integratietraject vragen. Tot dan was er een wachttijd van 3 maanden.
Het traject is bedoeld om je te helpen wanneer je terug aan de slag gaat. Binnen het re-integratietraject is het de bedoeling dat je werkgever:
- Aangepast werk of een aanpassing aan de werkpost voorzien. Men spreekt in die zin ook over 're-integratie op het werk na langdurige ziekte'.
- Nog nieuw vanaf 1 januari 2026 is dat je werkgever een 'actief afwezigheidsbeleid' moet voeren en in het kader van je terugkeer naar het werk contact met jou dient te houden. Wie dat contact opneemt en hoe vaak dat gebeurt, moet worden vastgelegd in het arbeidsreglement.
-
Op welke manieren kan je een re-integratietraject volgen?
Na langdurige ziekte kunnen werknemers uiteraard op verschillende manieren terug aan de slag.
Dat kan op informele manier:
- Hierbij neemt de werknemer rechtstreeks contact op met zijn werkgever. Het is belangrijk dat de werknemer nog voor zijn terugkeer naar de werkvloer goed bespreekt hij hij zijn werk zal hervatten en wat de modaliteiten zijn.
-
De werknemer kan ook contact opnemen met de arbeidsarts en vragen om een 'bezoek voorafgaand aan de werkhervatting'. Goed om weten:
- De contactgegevens van de arbeidsarts staan in de arbeidsovereenkomst of kan de werknemer opvragen bij zijn/haar vakbondsafgevaardigde.
- De werknemer kan de arbeidsarts vragen zijn/haar werkgever niet op de hoogte te brengen van deze procedure.
Meer info over het bezoek voorafgaand aan de werkhervatting: website van de FOD werkgelegenheid.
Daarnaast kan de werknemer op een meer formele manier terug aan het werk en kiezen voor een re-integratietraject.
- Hierbij neemt de werknemer rechtstreeks contact op met zijn werkgever. Het is belangrijk dat de werknemer nog voor zijn terugkeer naar de werkvloer goed bespreekt hij hij zijn werk zal hervatten en wat de modaliteiten zijn.
-
Is het re-integratietraject verplicht?
Informeel re-integratietraject: niet verplicht
Een informeel re-integratietraject is niet veplicht.
Een re-integratietraject start doorgaans voor het einde van de arbeidsongeschiktheid gestart. Een werknemer kan niet verplicht worden om de mogelijkheden om terug aan de slag te gaan te onderzoeken.
Het re-integratietraject kan opgestart worden op het initiatief van de werknemer. Is het de werkgever die een aanvraag indient, dan moet je de werknemer akkoord gaan. Is die dat niet, dan blijf hij arbeidsongeschikt zolang je ziekteattest geldt.
formeel re-integratietraject: wel verplicht
Op 1 januari 2026 ging de 'Terug naar wet-'wet van kracht. - Het informele re-integratietraject is nog altijd niet verplicht en er zijn ook geen sancties aan verbonden.
Opgelet wel: na 4 weken ziekte word je verplicht opgevolgd door de preventieadviseur of arbeidsarts. Na 8 weken kan beslist worden een formeel re-integratietraject op te starten via de werkgever. Deze stappen zijn wel verplicht:
- Na 8 weken ziekte beoordeelt de arbeidsarts je ‘arbeidspotentieel’. Dat gebeurt via een digitale vragenlijst en mogelijke andere bronnen in de toekomst zoals informatie van de huisarts.
- Als de arbeidsarts oordeelt dat je nog arbeidspotentieel hebt, moet je werkgever binnen de 6 maanden een formeel re-integratietraject opstarten. Doet hij dat niet, dan riskeert hij een sanctie.
Hoe verloopt een re-integratietraject?
Een re-integratietraject bestaat uit 5 stappen. Tijdens het re-integratietraject kan je je als werknemer laten bijstaan door een werknemersvertegenwoordiger. Je werkgever is verplicht om je hierover te informeren.
-
4 weken arbeidsongeschikt: eerste informatie
De werkgever verwittigt de arbeidsarts van zodra een werknemer 4 weken arbeidsongeschikt is.
De dienst arbeidsgeneeskunde neemt dan contact op met de werknemer. Die wordt dan geïnformeerd om over zijn verschillende mogelijkheden voor een terugkeer naar het werk.
Opgelet: dit contact is puur informatief. Het is niet bindend en vereist geen reactie van de werknemer.
-
Stap 1: opstart van het traject
Alleen de arbeidsarts kan een re-integratietraject opstarten. Hij doet dit echter niet op eigen houtje. Er zijn 2 mogelijkheden:
- Op vraag van de werknemer. Die kan, als hij dat wenst, vanaf zijn eerste dag arbeidsongeschiktheid zijn arbeidsarts vragen om een re-integratietraject op te starten. De werknemer kan ook zijn behandelend arts vragen dit voor hem te doen.
- Op vraag van de werkgever. In geval van definitieve arbeidsongeschiktheid kan de werkgever de opstart van een re-integratietraject vragen vanaf de eerste dag van de arbeidsongeschiktheid van de werknemer. Bij tijdelijke arbeidsongeschiktheid moet hij minstens 3 ononderbroken maanden arbeidsongeschiktheid afwachten.
De werknemer krijgt daarop een uitnodiging van de dienst arbeidsgeneeskunde voor een re-integratiebeoordeling bij de arbeidsarts.
Bij 3 opeenvolgende weigeringen van de werknemer om op de uitnodiging van de arbeidsarts in te gaan, eindigt het re-integratietraject. De arbeidsarts zal dan het ziekenfonds laten weten dat het re-integratietraject is beëindigd na de weigering van de werknemer om deel te nemen aan de re-integratiebeoordeling. De adviserend geneesheer van het ziekenfonds zou dan kunnen besluiten om een 'terug-naar-werk-traject' op te starten.
- Op vraag van de werknemer. Die kan, als hij dat wenst, vanaf zijn eerste dag arbeidsongeschiktheid zijn arbeidsarts vragen om een re-integratietraject op te starten. De werknemer kan ook zijn behandelend arts vragen dit voor hem te doen.
-
Stap 2: re-integratiebeoordeling
Uiterlijk 49 kalenderdagen na de vraag tot opstart van het re-integratietraject, moet de arbeidsarts:
- De werknemer en zijn werkpost hebben onderzocht.
- Eventueel met andere deskundigen hebben overlegd (bijv. behandelend arts, ergonoom, enz.) mits het akkoord van de werknemer.
- Eventueel met de werkgever hebben overlegd indien de werknemer daar uitdrukkelijk om heeft gevraagd.
- Zijn beslissing nemen.
In zijn beslissing spreekt de arbeidsarts zich uit over het al dan niet (medisch) geschikt zijn van de werknemer om het 'overeengekomen werk' opnieuw uit te voeren. Dat wil zeggen: het werk in dezelfde omstandigheden als vóór zijn arbeidsongeschiktheid.
De arbeidsarts heeft de keuze tussen 3 verschillende beslissingen:
- Beslissing A: de werknemer kan op termijn het overeengekomen werk hervatten en intussen aangepast werk verrichten. Dat hangt af van de voorwaarden en procedures die door de arbeidsarts worden bepaald op basis van de gezondheidstoestand van de werknemer.
- Beslissing B: de werknemer is definitief ongeschikt voor het overeengekomen werk. Hij zal dus nooit meer het werk kunnen hervatten onder dezelfde omstandigheden als voor de arbeidsongeschiktheid. De arbeidsarts moet deze beslissing verantwoorden in het gezondheidsdossier van de werknemer. Hij moet ook de voorwaarden en modaliteiten oplijsten waaronder de werknemer het werk zou kunnen hervatten. De werknemer heeft de mogelijkheid om in beroep te gaan tegen deze beslissing van definitieve arbeidsongeschiktheid.
- Beslissing C: om medische redenen is de arbeidsarts van mening dat hij geen beslissing kan nemen. Het re-integratietraject wordt dan stopgezet, de werknemer blijft arbeidsongeschikt volgens wat op zijn ziekteattest beschreven staat. De arbeidsarts zal dan aan het ziekenfonds laten weten dat het re-integratietraject is stopgezet na een beslissing C. Gedurende de 3 maanden na beslissing C mag de arbeidsarts geen nieuwe aanvraag tot re-integratie aanvaarden.
Mogelijkheid van beroep tegen beslissing B (definitieve ongeschiktheid)
Wanneer de arbeidsarts beslissing B neemt in het kader van het re-integratietraject, dan kan de werknemer beroep aantekenen.
- Dat moet per aangetekende brief en binnen de 21 kalenderdagen.
- Leden kunnen ook best contact opnemen met de rechtskundige dienst van het ACV.
Tijdens de beroepstermijn wordt het re-integratietraject on hold gezet. De werknemer blijft dus in arbeidsongeschiktheid.
-
Stap 3: overleg en voorbereiding van een re-integratieplan
Na beslissing A of B kan men beginnen met het overleg en de voorbereiding van het re-integratieplan.
Om een re-integratieplan op te stellen overlegt de werkgever met de werknemer en de arbeidsarts en eventueel met andere personen die kunnen bijdragen tot het welslagen van het re-integratietraject, zoals de HR-dienst, VDAB, ... De werknemer heeft het recht om door een werknemersvertegenwoordiger te worden bijgestaan.
Zodra de beslissing van de arbeidsarts is genomen, is er voor de werkgever een bepaalde termijn om het re-integratieplan op te stellen:
- 63 kalenderdagen bij beslissing A
- 6 maanden bij beslissing B
-
Stap 4: het re-integratieplan van de werkgever
De werkgever heeft aan het einde van stap 3 of de overlegfase twee opties:
- Aangepast of ander werk is mogelijk. DIt voldoet aan de voorwaarden en modaliteiten die de arbeidsarts heeft vermeld. De werkgever legt de werknemer vervolgens een voorstel voor een re-integratieplan voor met alle nodige uitleg.
- Aangepast of ander werk is niet mogelijk in de onderneming. De werkgever moet dan in zijn verslag verantwoorden waarom hij geen re-integratieplan heeft voorgesteld.
De werkgever is verplicht om de concrete mogelijkheden tot aangepast werk ernstig te onderzoeken. Hierbij moet hij zoveel als mogelijk rekening houden met wat de arbeidsarts heeft bepaald. Tegelijk moet hij rekening houden met het collectieve kader voor re-integratie, zoals besproken in het Comite PB. Daarnaast kan de werknemer recht hebben op redelijke aanpassingen voor personen met een handicap.
Als de werknemer van mening is dat de werkgever zijn wettelijke verplichtingen niet is nagekomen, raden we hem aan om dit onmiddellijk te melden aan een ACV-vakbondsvertegenwoordiger in zijn onderneming en/of contact op te nemen met de rechtskundige dienst van het ACV.
-
Stap 5: uitvoering van het re-integratieplan
Het re-integratieplan kan verschillende soorten maatregelen bevatten. Dat hangt voornamelijk af van de situatie van de betrokken werknemer.
Ter inspiratie vind je hier enkele voorbeelden van mogelijke maatregelen in een re-integratieplan. Die kunnen tijdelijk (besluit A) of definitief (besluit B) zijn. In ieder geval moet altijd de geldigheidsduur van het re-integratieplan worden vermeld.
De werknemer heeft 14 kalenderdagen om het plan te aanvaarden of af te wijzen.
Werknemer wijst re-integratieplan af
- Weigert de werknemer het re-integratieplan, dan moet hij dit motiveren.
- Is er na 14 dagen geen reactie van de werknemer, dan moet de werkgever zijn re-integratieplan opnieuw voorstellen.
- Weigert de werknemer, of komt er ook bij een tweede voorstel geen reactie, dan eindigt het re-integratietraject.
De arbeidsarts zal dan het ziekenfonds laten weten dat het re-integratietraject is beëindigd omdat de werknemer niet reageerde of het door de werkgever voorgestelde re-integratieplan weigerde. De adviserend arts van het ziekenfonds zou dan kunnen besluiten om een terug-naar-werktraject op te starten.
Werknemer aanvaardt re-integratieplan
Als de werknemer het re-integratieplan aanvaardt, dan wordt het plan voortgezet en uitgevoerd. Het re-integratietraject als dusdanig eindigt.
Het is heel goed mogelijk om tijdelijk of definitief het werk te hervatten met behoud van (een deel van) de uitkering voor arbeidsongeschiktheid. Dat kan bijvoorbeeld bij een medische halftijdse baan. Ga naar de site het RIZIV voor meer informatie.
De werknemer heeft natuurlijk altijd de mogelijkheid om een spontane consultatie aan te vragen bij de arbeidsarts. Het plan kan eventueel opnieuw worden beoordeeld en aangepast. Als het re-integratieplan voorziet in tijdelijk aangepast werk (beslissing A), dan hervat de werknemer het overeengekomen werk na afloop van het re-integratieplan.
More Info
Vragen over re-integratie?
- Ontdek het aanbod van ACV-Innovatief.
- Download onze flyer 'Terug aan het werk na langdurige ziekte'
- Over het contact tussen de werkgever en -nemer tijdens langdurige ziekte zijn er duidelijke regels. Procedure contact tussen de onderneming en langdurig zieke.