Om een politiek onafhankelijke politie te garanderen, heeft de wetgever strikte en zware selectiecriteria voorzien voor de aanstelling van korpschefs. Uit een onderzoek van De Morgen blijkt nu dat één op de vijf korpschefs bij de lokale politie in Vlaanderen niet over de vereiste opleiding of brevetten beschikt.

ACV Politie heeft daar heel wat bedenkingen bij en aanvaardt niet dat lokale politici de geïntegreerde politie terug katapulteren naar een tijd van politieke benoemingen. Politiemensen hebben recht op een korpschef die onafhankelijk, standvastig en uitsluitend in het belang van de veiligheid en het welzijn kan leiden.

De objectiviteit en de gelijkheid van het politiestatuut is essentieel. De regels om hoofdcommissaris te worden en de zware selectieprocedure voor een korpsmandaat zijn bikkelhard. Officieren studeren hard, doorlopen jarenlange procedures en tonen tonnen geduld tot er een plaats vrijkomt.

Als blijkt dat één op de vijf korpschefs in Vlaanderen niet over de juiste brevetten beschikt en dat politieke kabinetten eigen mensen op cruciale posities plaatst, roept dat ernstige vragen op.

Voor inspecteurs of officiers is de wet onverbiddelijk bij de minste misstap, maar blijkbaar zit er wel wat meer rek op de wet voor wie in de gunst valt van sommige burgemeesters.Dit creëert een gevaarlijke klassenjustitie binnen de politieorganisatie. Het ondermijnt interne promotiekansen en is een klap in het gezicht van de honderden officieren die elke dag integer en volgens de regels van de kunst hun werk uitvoeren.

Noodoplossing
Uiteraard hebben we er begrip voor dat de nood de wet soms breekt. Wanneer een korpschef plots opstapt of uitvalt, moet de operationele continuïteit en de veiligheid van de burger gegarandeerd blijven. Dat de hoogste officier in rang (vaak een commissaris) dan tijdelijk het roer overneemt als waarnemend korpschef, is logisch. Maar dat kan en mag niet meer zijn dan een operationele noodoplossing Lokale besturen die weigeren het mandaat open te verklaren om zo een 'ad interim-chef' te behouden die geen statutaire bescherming geniet, zetten de democratische waarborgen buitenspel.

Welzijnsrisico’s
De korpschef is de wettelijke eindverantwoordelijke voor het welzijnsbeleid en de preventie binnen zijn zone. Hij of zij moet de resultaten van de psychosociale risicoanalyses – de alarmbellen rond stress, burn-out en de stijgende agressie tegen mensen op het terrein – omzetten in harde, soms budgettair pijnlijke actieplannen.

Een waarnemend korpschef wiens ad interim-statuut afhankelijk is van de ‘goodwill’ van de burgemeester, mist wettelijke slagkracht om écht op zijn strepen te staan. Als het budget voor noodzakelijke veiligheidsuitrusting, rekrutering of ergonomische werkomstandigheden botst met de politieke prioriteiten van het operationaliseren van lokale kiesbeloften, staat een interim-chef machteloos. Het gebrek aan autonomie zorgt op die manier voor onveiligheid en frustratie op de werkvloer.

Onze concrete syndicale eisen
ACV Politie wil dat de minister van Binnenlandse Zaken en de overheid hier onmiddellijk paal en perk aan stellen via het sociaal overleg:

• Een wettelijke maximumtermijn: de beleidsmakers moeten de wet aanpassen. Een waarnemend korpschef kan maximaal voor een periode van 6 tot 9 maanden worden aangesteld. Dat is de periode die nodig is om een objectieve, nationale selectieprocedure op te starten en af te ronden.
• Dwangtoezicht door provinciegouverneurs: de toezichthoudende overheid moet sneller en kordater ingrijpen. Als een zone na 6 maanden de mandaatfunctie niet open verklaart, moet de gouverneur de dwingende bevoegdheid krijgen om de procedure zélf op te starten, op kosten van de in gebreke blijvende zone.
• Geen misbruik van loon- en pensioenbarema's: een waarnemend commissaris verdient de verloning voor het zware werk dat hij tijdelijk verricht, maar dit mag voor lokale zones geen achterpoortje zijn om te besparen op de structurele verankering en pensioenopbouw van een volwaardige hoofdcommissaris.