Arbeidsongeval en beroepsziekte
Dit moet je doen bij een ongeval op je werk of een beroepsziekte
Arbeidsongevallen
Ben je slachtoffer van een arbeidsongeval? Had je een ongeval op weg naar het werk? Check hier welke stappen je moet zetten en hoe het zit met je loon!
-
Wat is een arbeidsongeval?
We spreken over een arbeidsongeval als je als werknemer een ongeval op de werkplek hebt, of op weg van en naar het werk een ongeval krijgt. -
Ik had een arbeidsongeval. Wat zijn de gevolgen voor mijn loon?
Als je na een arbeidsongeval arbeidsongeschikt bent, heb je recht op een loon. Dat kan echter niet meer bedragen dan een bovengrens die is vastgelegd door de wet.
Heb je medische kosten dan worden die betaald door de verzekeraar. Dit geldt ook voor fysieke schade, bijvoorbeeld aan je bril of hoorapparaat.
-
Ik had een arbeidsongeval. Wat moet ik doen?
Meld ieder ongeval onmiddellijk aan je werkgever
Je meldt je ongeval aan je werkgever. Die heeft daarop 8 dagen de tijd om een ongeval aan te geven aan zijn verzekeraar. Opgelet: de verzekeraar, niet de werkgever, beslist of het ongeval een arbeidsongeval is.
Als je werkgever de aangifte niet tijdig doorgaf, kan het ACV je helpen bij de aangifte. Die kan die beslissing betwisten voor de arbeidsrechtbank. In de openbare sector en het onderwijs geldt een andere regelgeving. Informeer je bij het ACV.
Meld ook kleine ongevallen
De gevolgen van een onbeduidend ongeval kunnen verergeren en leiden tot een langdurige ongeschiktheid of zware medische kosten. Als er een dokter bij te pas kwam, is aangifte van het ongeval verplicht.
Als arbeidsongeval laten erkennen
Je arbeidsongeval moet door de verzekering erkend worden. Je moet hiertoe volgende 3 zaken bewijzen:
- De plotselinge aard van het ongeval.
- Het feit dat het ongeval zich heeft voorgedaan tijdens de uitvoering van de arbeidsovereenkomst of op de weg van of naar het werk.
- Het bestaan van een ‘letsel’. Dat kan lichamelijk of een mentaal van aard zijn.
Je dossier is sterker als je nog andere bewijsmiddelen aan je verklaring toevoegt. Het kan gaan om de namen van getuigen van het ongeval of om personen met wie je over het ongeval hebt gesproken, om getuigschriften van een dokter of zorgverlener. Teken nooit een verklaring die de feiten niet correct beschrijft.
Informeer je ziekenfonds
In afwachting van de definitieve beslissing van de verzekeraar komt het ziekenfonds (op jouw verzoek) tussen in de medische kosten. Indien nodig betaalt je ziekenfonds een vergoeding wegens arbeidsongeschiktheid.
Een vraag over je werk of inkomen? Je kan terecht bij het ACV!
Beroepsziekte
Naast een arbeidsongeval kan je ook ziek worden door je job uit te voeren, dit noemen we beroepsziektes.
-
Krijg ik een vergoeding voor mijn beroepsziekte?
Je kan aanspraak maken op een vergoeding voor een beroepsziekte als je kan bewijzen dat:
- Je een beroepsziekte hebt opgelopen die op de lijst van erkende beroepsziekten staat. Bovendien moet je ook aantonen dat je blootgesteld werd aan een beroepsrisico, die de oorzaak kan zijn van je beroepsziekte.
Staat je beroepsziekte niet in de officiële lijst?
Je kan nog altijd een vergoeding proberen aanvragen. In dat geval moet je voldoende overtuigend bewijs voorleggen om aan te tonen dat het uitoefenen van je job de belangrijkste oorzaak van je beroepsziekte is.
-
Welke vergoeding krijg ik voor mijn beroepsziekte?
Als je aan de voorwaarden voldoet en je aanvraag is goedgekeurd, kan je een schadevergoeding krijgen voor je beroepsziekte.
De schadevergoeding omvat:-
Volledige terugbetaling van geneeskundige verzorging voor zover ze niet gedekt is door de ziekteverzekering.
-
Een uitkering om je loonverlies te compenseren indien je tijdelijk ongeschikt was om te werken.
-
Een uitkering om het verlies aan beroepsbekwaamheid te compenseren in geval van blijvende ongeschiktheid.
-
In het geval van een overlijden is een rente mogelijk aan de rechthebbenden (partner, kinderen, … ) en een terugbetaling van begrafeniskosten.
-
-
Hoe vraag ik een vergoeding voor mijn beroepsziekte aan?
Spreek een ACV-militant op je werkvloer aan. Deze persoon kan je zeker helpen!
De aangifte van beroepsziekten gebeurt via je mutualiteit en behandelende arts. Ook de arbeidsarts in je onderneming kan een aanvraag voor je indienen. Deze persoon moet beroepsziekten opsporen en aangifte doen van beroepsziekten die worden vastgesteld tijdens het medisch toezicht op de werkvloer.
Fedris (Federaal Agentschap voor Beroepsrisico) behandelt de aanvragen en staat in voor de uitkering. Klik hier voor meer info op hun website.
Let op: je werkgever is niet aansprakelijk voor de door de beroepsziekte veroorzaakte kosten of een schadevergoeding.
Als Fedris je aanvraag afkeurt, dan kan je als werknemer beroep aantekenen bij de arbeidsrechtbank. Spreek hiervoor een ACV-militant op je werkvloer aan!
Voorkom rugklachten of gewrichtspijn
Musculoskeletale aandoeningen (MSA's) die je op het werk oploopt, kunnen voor rugklachten of andere spierpijnen zorgen. Hoe je dit voorkomt en aanpakt lees je hier. 👇
🔎Info voor ACV-militanten
Uitkering voor tijdelijke of blijvende ongeschiktheid
Als Fedris een beroepsziekte (of risico erop) vaststelt, kan je als werknemer een uitkering voor tijdelijke of blijvende ongeschiktheid krijgen. Ontdek alle info op de website van Fedris.
Veiligheid van jonge werknemers
Als militant draag je de verantwoordelijkheid om jonge werknemers te informeren over hun veiligheid en welzijn.
-
Wat moet je werkgever doen rond de veiligheid en gezondheid van jonge werknemers?
Risicoanalyse en preventie
De werkgever voert een risicoanalyse uit en houdt hierbij onder andere rekening met het gebrek aan ervaring en het opleidingsniveau van de jongere. De risicoanalyse wordt jaarlijks herhaald en bij elke belangrijke wijziging van de werkpost. Uit de risicoanalyse moet blijken of de jongere in aanraking komt met verboden agentia of werkzaamheden.
Op basis van de risicoanalyse bepaalt de werkgever in samenspraak met de preventieadviseurs de preventiemaatregelen. Deze worden samen met de resultaten van de risicoanalyse opgenomen in het globaal preventieplan. De werkgever informeert vervolgens vooraf alle jongeren over de risico’s die verbonden zijn aan hun werk en over de maatregelen ter bescherming van hun veiligheid en gezondheid. De preventieadviseur en het Comité PB geven advies over het onthaal en de begeleiding van de jongeren.
Gezondheidstoezicht
Er is een verplichte gezondheidsbeoordeling door een arbeidsarts voorafgaand aan de tewerkstelling wanneer de jongere nog geen 18 jaar is. Dit onderzoek is ook verplicht voor oudere jongeren die nachtarbeid verrichten of die blootgesteld worden aan een risico waarvoor gezondheidstoezicht verplicht is. In functie van het risico is ook een periodieke gezondheidsbeoordeling nodig. De enige uitzondering op deze regel zijn de leerlingen die in de onderwijsinstelling zelf werken.
-
Welke taken zijn verboden voor jongeren?
Jongeren mogen geen arbeid verrichten die ze objectief gezien, lichamelijk of psychisch niet aankunnen. Een volledige lijst van verboden werkzaamheden vind je in bijlage X.3-1 van de Codex Welzijn op het werk.
Van deze verboden taken kan onder strikte voorwaarden afgeweken worden.
- Jongeren die in de school werken of met een leerovereenkomst of via een opleidingstraject mogen de verboden werkzaamheden uitoefenen indien de activiteiten onontbeerlijk zijn voor hun beroepsopleiding. Deze activiteiten moeten gebeuren in het bijzijn van een ervaren werknemer en de werkgever moet controleren of de preventiemaatregelen effectief zijn.
- Voor jongeren die gewoon via een arbeidsovereenkomst werken is er de bijkomende voorwaarde dat ze minstens 16 jaar moeten zijn en zorgt de werkgever ervoor dat de jongere een specifieke en adequate opleiding ontvangt of over de nodige beroepsopleiding beschikt.
- Voor jobstudenten gelden de verboden niet indien ze minstens 18 jaar oud zijn, ze een studierichting volgen die overeenstemt met de verboden werkzaamheden, ze werken in het bijzijn van een ervaren werknemer en er controle is op de effectiviteit van de preventiemaatregelen. De werkgever moet voor jobstudenten vooraf het advies vragen van de preventieadviseur en het Comité PB. Het besturen van gemotoriseerde transportwerktuigen voor het verplaatsen, heffen, stapelen en stockeren van lasten of het laden en lossen van vrachtwagens in ondernemingen of bij evenementen is in alle gevallen verboden voor jobstudenten. De enige uitzondering hierop zijn transpaletten (met een geringe hefhoogte net genoeg om bv. een pallet te verplaatsen). Het gebruik hiervan mag vanaf 16 jaar als meelopende bestuurder met een maximale snelheid van 6 km/u. Vanaf 18 jaar mag een jobstudent meerijdende bestuurder zijn van transpaletten en niet-hefbare platformtrucks met een snelheid die beperkt is tot 16 km/u.
Gezondheidstoezicht door de arbeidsarts
Een arbeidsarts waakt over de gezondheid op het werk en helpt ongevallen en beroepsziektes voorkomen. Houden je taken gezondheidsrisico’s in? Dan is gezondheidstoezicht verplicht!
-
Wanneer is gezondheidstoezicht verplicht?
Het gezondheidstoezicht is verplicht voor wie een risicovolle functie uitvoert, zoals:
- veiligheidsfuncties (bv. bestuurders van voertuigen of kranen)
- functie waarbij je extra waakzaam moet zijn (bv. het bewaken van een chemische installatie)
- functies met blootstelling aan bepaalde risico's:
- chemische stoffen (bv. benzeen, lood, … )
- fysische agentia (bv. lawaai, ioniserende straling, … )
- biologische stoffen (bv. hepatitis, HIV, … )
- ergonomische belasting (bv. manueel hanteren van lasten, ... )
- psychosociale belasting (bv. nachtarbeid, ... )
Bepaalde werknemers zijn onder specifieke voorwaarden onderworpen aan het gezondheidstoezicht:
- Mindervalide werknemers
- Jonge werknemers
- Stagiairs
- Zwangere vrouwen of vrouwen die borstvoeding geven
Belangrijk: de werkgever moet een lijst opstellen van alle werknemers voor wie gezondheidstoezicht verplicht is. Meer weten? Je vindt alle richtlijnen en meer uitleg op de website van de FOD WASO.
-
Welke onderzoeken door de arbeidsarts zijn verplicht?
Als je een risicovolle job hebt waarbij gezondheidstoezicht verplicht is, moet je op geregelde tijdstippen verplicht op onderzoek bij de arbeidsarts:
- Voorafgaande gezondheidsbeoordeling bij je aanwerving. De arbeidsarts controleert of je geschikt bent voor de functie.
- Periodieke gezondheidsbeoordeling: vindt meestal jaarlijks plaats. De arbeidsarts gaat na of het werk je gezondheid aantast.
- Onderzoek bij werkhervatting: na periode van arbeidsongeschiktheid van minstens 4 weken. De arbeidsarts controleert of je je functie nog kan uitoefenen.
- Onderzoek bij wijziging van werkpost of activiteit: om na te gaan of je geschikt bent voor een nieuwe functie.
- Voortgezet gezondheidstoezicht: is verplicht als je in het verleden in contact kwam met chemische, fysische of biologische stoffen op je werk. Dit onderzoek wordt uitgevoerd door de arbeidsarts in je onderneming of via Fedris.
De verplichte onderzoeken moeten tijdens de werkuren plaatsvinden. De tijd die het onderzoek in beslag neemt wordt betaald als arbeidstijd. Eventuele verplaatsingskosten zijn ten laste van de werkgever.
- Voorafgaande gezondheidsbeoordeling bij je aanwerving. De arbeidsarts controleert of je geschikt bent voor de functie.
-
Mag ik een onderzoek aanvragen bij de arbeidsarts?
Is het gezondheidstoezicht niet verplicht voor je functie, maar vraag je toch graag een onderzoek aan? Je kan dit op eigen initiatief aanvragen bij de arbeidsarts voor deze onderzoeken:
- Onderzoek voorafgaand aan de werkhervatting: als je arbeidsongeschikt bent of aangepast werk wil.
- Een spontane consultatie om na te gaan of het werk jouw gezondheid aantast.
Deze onderzoeken gebeuren in dit geval op eigen initiatief, zijn niet verplicht en kunnen anoniem gebeuren. Het onderzoek moet binnen de 10 werkdagen na de aanvraag plaatsvinden.
Bekijk de website van Fedris voor meer informatie en uitleg.
-
Wat als je niet akkoord gaat met de beslissing van de arbeidsarts?
Tijdens de verplichte onderzoeken oordeelt de arbeidsarts of je al dan niet geschikt bent voor het uitoefenen van een functie. Dit oordeel staat in een formulier gezondheidsbeoordeling, waarvan je een kopie krijgt.
Ben je als werknemer het niet eens met de beslissing van de arbeidsarts? Dan kan je beroep aantekenen bij de arts-sociaal inspecteur. Dit moet binnen de zeven werkdagen na de datum van verzending of van overhandiging van het formulier gezondheidsbeoordeling gebeuren. Een ACV-militant in je onderneming kan je hierbij helpen.
More Info
- ACV-infofiche: Wat te doen bij arbeidsongevallen? (2023)
- ACV-brochure: Hoe arbeidsongevallen voorkomen?
- ACV-brochure voor militanten: Onderaanneming en veiligheid
- Vakbeweging: Werelddag voor veilig en gezond werk (nr. 802) en Focus op arbeidsongevallen (nr. 841)
- Wegwijzer Sociale Wetgeving voor een volledig overzicht van de wetgeving arbeidsrecht en sociale zekerheid. Bestel de Wegwijzer. Militant? Consulteer hem gratis (na login) via Wegwijzer Sociale Wetgeving
- Meer over arbeidsongevallen weten? Op Fedris.be vind je een antwoord op je vraag!