Zwanger- en ouderschap in de openbare sector

Vanaf het moment dat je zwanger bent, heb je er alle belang bij je werkgever daarvan op de hoogte te brengen. Je brengt het best een doktersbriefje binnen met de vermoedelijke datum van de bevalling.

Je moet ook op tijd je mutualiteit op de hoogte brengen.

Zwangerschapsrust

Niet opgenomen facultatieve prenatale rust kan je na de bevalling opnemen. Het gaat om maximaal vijf weken of zeven weken bij een meerling. Je beslist zelf of je deze dagen overdraagt. De verplichte week voor de vermoedelijke bevallingsdatum kan niet worden overgedragen.

Vergoeding contractuelen

• Tijdens je moederschapsrust ontvang je een uitkering van het ziekenfonds. 
• tijdens de eerste 30 dagen: 82% van je niet-begrensde brutoloon
• vanaf de 31ste dag: 75% van je begrensde brutoloon.

Vergoeding statutairen

Als statutair personeelslid behoud je volgens de regeling van de federale overheid je wedde. Je moederschapsverlof wordt niet afgetrokken van je ziektekrediet. Bij andere overheden moet de toepasselijke rechtspositieregeling worden nagegaan. 

Vanaf het ogenblik je zwanger bent, heb je er alle belang bij om de werkgever daarvan op de hoogte te brengen. Vanaf dat ogenblik zijn er namelijk een aantal wettelijke beschermingsmaatregelen die in werking treden. Die hebben betrekking op de arbeidsvoorwaarden en op de gezondheid van jou en je ongeboren kind. Zo heb je het recht om van het werk afwezig te zijn voor een zwangerschapsonderzoek wanneer dat niet kan plaatsvinden buiten de werkuren. 

Het is aan te raden om de werkgever eerst formeel te informeren door een geneeskundig getuigschrift aangetekend te versturen of het geneeskundig getuigschrift te overhandigen en een bewijs van ontvangst te vragen. Door je werkgever eerst formeel in te lichten, ben je beschermd tegen ontslag. Daarna kan je het goede nieuws ruimer bekend maken. 

Vanaf het ogenblik dat de werkgever formeel op de hoogte is van de zwangerschap, begint een speciale bescherming tegen ontslag te lopen. De werkgever mag je vanaf dat ogenblik niet ontslaan omdat je zwanger bent. Die ontslagbescherming loopt tot een maand na het postnataal verlof (met inbegrip van de verlengingen). De ontslagbescherming geldt niet bij bijvoorbeeld zware professionele fouten. 

De werkgever moet de arbeidsgeneesheer op de hoogte brengen van elke zwangerschap van zijn personeelsleden. Jouw werkpost wordt beschouwd als risicopost als de risico-analyse een gezondheidsrisico uitgewezen heeft of als je nachtarbeid verricht. De werkgever moet dan een van de volgende maatregelen nemen: een tijdelijke aanpassing van de arbeidsomstandigheden/ risicogebonden werktijden of een verandering van werkpost. Die moeten verzoenbaar zijn met de gezondheidstoestand van de werkneemster. Wanneer dat onmogelijk blijkt, dan word je verwijderd van je werk. In dat geval ontvang je als contractueel personeelslid een uitkering die voorzien is in het kader van de ziekte- en invaliditeitsverzekering of de beroepsziekten. De werkgever is gedurende die periode geen enkel loon verschuldigd. Als statutair personeelslid word je tijdens de werkverwijdering wel doorbetaald zonder de dagen af te trekken van het saldo van je ziektekredietdagen.  

We merken dat er vooral voor jobs in de zorg aangepast werk vereist is of zelfs een werkverwijdering. Dat kan op voorhand collectief vastgelegd worden of per individuele situatie bekeken worden op vraag van de werknemer of werkgever.  

Als er uit de risicoanalyse en de beoordeling van de arbeidsarts blijkt dat je werk een risico inhoudt, dan moet je wekgever eerst je arbeidsomstandigheden of werktijden aanpassen. Is dat niet mogelijk, dan moet hij je een veilige werkpost aanbieden. Pas als dat ook niet kan, word je tijdelijk van het werk verwijderd. 

Ben je contractueel? Dan krijg je tijdens een volledige werkverwijdering wegens zwangerschap een uitkering van het ziekenfonds van 78.23% van je begrensde brutoloon. Voor gedeeltelijke werkverwijdering en werkverwijdering tijdens borstvoeding gelden andere berekeningsregels.

Ben je statutair? dan bepaalt je rechtspositieregeling of personeelsstatuut hoe je wordt bezoldigd. 

Als een zwangerschapsonderzoek niet kan plaatsvinden buiten de werkuren, dan mag je daarvoor van je werk afwezig zijn.

Je bent beschermd tegen ontslag vanaf het moment dat de werkgever op de hoogte is van je zwangerschap tot een maand na het postnataal verlof (verlengingen inbegrepen). Je werkgever kan je tijdens deze periode alleen ontslaan om een reden die geen verband houdt met je zwangerschap of bevalling en moet die reden kunnen bewijzen. 

Tot 9 maanden na de geboorte heb je recht op: 

• 1 pauze van 30 minuten wanneer je die dag minstens vier uur werkt. 
• 2 pauzes van telkens 30 minuten wanneer je die dag minstens 7.5 uur werkt. 

Je spreekt met je werkgever af wanneer je de pauzes opneemt. Als je aan de voorwaarden voldoet, kan je werkgever de pauzes niet weigeren. 

De vader of de meeouder mag 15 dagen afwezig zijn op het werk binnen vier maanden na de geboorte. Je hoeft die dagen niet aansluitend op te nemen. 

Voor statutaire personeelsleden betaalt de werkgever de eerste 10 dagen het loon door aan 100%. De resterende dagen heb je recht op 82 % van je brutosalaris. Voor de berekening van die 82 % wordt er rekening gehouden met een begrensd brutoloon van € 26 230 (100%) op jaarbasis. Dat betekent dat ambtenaren die minder dan € 26 230 (100%) verdienen recht hebben op 82% van hun brutosalaris. Ambtenaren die € 26 230 (100%) of meer verdienen krijgen 82% van het geplafonneerde salaris. 

Voor contractuele personeelsleden worden de eerste drie dagen betaald door de werkgever. De laatste twaalf dagen zijn ten laste van de mutualiteit en de uitkering bedraagt 82% van het begrensd brutoloon. Nadat je het verlof hebt aangevraagd bij je werkgever, bezorg je een aanvraagformulier aan de mutualiteit. 

Er zijn verschillende manieren voor jonge ouders om langer afwezig te zijn of om deeltijds te werken door de geboorte van een kindje of voor de opvang en opvoeding van jonge kinderen. Alle informatie daarover vind je bij "je loopbaan onderbreken".