Jouw rechten en plichten bij ziekte

• Wat moet je doen als je ziek wordt?

  • Verwittig meteen je werkgever of dienst zoals voorzien in het arbeidsreglement, het personeelsstatuut of de rechtspositieregeling. 
  • Bezorg -als dat verplicht is- tijdig een medisch attest aan de aangeduide medische dienst. Dat kan bijvoorbeeld Medex, een controledienst of de personeelsdienst zijn.
  • Ben je contractueel personeelslid? Geef je arbeidsongeschiktheid dan ook tijdig aan bij je ziekenfonds om je eventuele recht op ziekte-uitkeringen veilig te stellen.
  • Deel het adres mee waar je tijdens je arbeidsongeschiktheid verblijft en werk meer aan een eventuele medische controle.  Volg de oproepingen en beslissingen van de controlearts of adviserend arts. Als je tijdens je ziekteverlof naar het buitenland wilt, dan moet je daar toestemming voor vragen. 
  • Meld elk arbeidsongeval of een ongeval van of naar het werk onmiddellijk aan je werkgever. 
    

• Welke rechten heb je bij ziekte als statutair?

  De regelingen van het ziektekrediet verschillen per sector. Vul je sector in om te weten wat voor jou geldt.

  Voorlopig blijft het systeem van het ziektekrediet nog bestaan, maar er is wel veel rond te doen. Bekijk onze actualiteit om volledig op de hoogte te zijn.

• Welke rechten heb je bij ziekte als contractueel?

  Gewaarborgd loon:
  De wettelijke regeling is afhankelijk van of je als arbeider of als bediende bent aangeworven. en naargelang de duur van je contract als bediende. 

  • Bediende met een overeenkomst van onbepaalde duur of van bepaalde duur van minstens drie maanden: 
    Tijdens de eerste 30 kalenderdagen van je arbeidsongeschiktheid, krijg je 100% van je normale loon. Dat is ten laste van je werkgever. Dit recht geldt ongeacht je anciënniteit. 
    Vanaf de 31ste dag, krijg je als je aan de voorwaarden voldoet, een arbeidsongeschiktheidsuitkering van je ziekenfonds.
    
    
  • Bediende met een overeenkomst van bepaalde duur van minder dan drie maanden, of arbeider, en met anciënniteit van 1 maand:
    Tijdens de eerste 7 kalenderdagen van je arbeidsongeschiktheid krijg je 100% van je normale loon. Dat is ten laste van je werkgever. Van dag 8 tot 14 krijgen arbeiders 85.55% en bedienden 86.93% van hun normale loon, ook telkens ten laste van de werkgever. 
    Van dag 15 tot 30 betaalt het ziekenfonds 60% van het loon, maar slechts tot de ZIV (ziekte-en invaliditeitsverzekering)-loongrens. Voor het gedeelte boven die grens betaalt het ziekenfonds niets.
    Vanaf de 31ste dag krijg je een arbeidsongeschiktheidsuitkering van je ziekenfonds, als je aan de voorwaarden voldoet.

  Herval:
  Word je binnen de 8 weken opnieuw ziek door dezelfde oorzaak?  Dan heb je alleen recht op het resterende deel van je gewaarborgd loon. Gaat het aantoonbaar om een andere ziekte of ongeval, dan begint een nieuwe periode van gewaarborgd loon. 
  Word je pas na 8 weken opnieuw ziek, dan heb je opnieuw volledig recht op gewaarborgd loon. 
  Was er geen werkhervatting tussen beide ziekteperiodes, dan worden ze als 1 doorlopende ziekteperiode gezien. 
  Word je opnieuw volledig arbeidsongeschikt tijdens een toegelaten gedeeltelijke werkhervatting, dan is je werkgever in principe geen gewaarborgd loon verschuldigd en komt je ziekenfonds tussen. 

  Primaire arbeidsongeschiktheid:
  Tijdens het eerste jaar van arbeidsongeschiktheid, de periode van primaire arbeidsongeschiktheid, bedraagt de uitkering in beginsel 60% van je begrensde brutodagloon. 
  Vanaf de derde maand geldt een minimumuitkering. 
  Vanaf de vierde maand kan je gezinssituatie mee bepalen welk minimumbedrag van toepassing is. 
  Vanaf de zevende maand gelden opnieuw aangepaste minimumbedragen en geldt er ook een maximumbedrag.

  Invaliditeit:
  Wanneer je na 1 jaar nog steeds arbeidsongeschikt bent en je arbeidsongeschiktheid verder wordt erkend, kom je in de periode van invaliditeit terecht. 
  De uitkering bedraagt dan: 
  >> 65% van het begrensde brutodagloon als gerechtigde met gezinslast.
  >> 55% als alleenstaande of daarmee gelijkgestelde gerechtigde. 
  >> 40% als samenwonende gerechtigde. 
  Er gelden minimum- en maximumbedragen. De bedragen worden per uitkeringsdag berekend in een zesdagenstelsel. 
  Je vroegere loon, je gezinssituatie en in bepaalde gevallen de inkomsten van de personen met wie je samenwoont, kunnen het bedrag van je uitkering beïnvloeden. Meld daarom wijzigingen in je gezinssituatie, gezinsinkomsten of beroepsactiviteit meteen aan je ziekenfonds. 

• Welke rol speelt de arbeidsgeneesheer?

  De arbeidsgeneesheer is een arts die verantwoordelijk is voor het welzijn van het personeel op de werkvloer. Hij heeft de expertise om te beoordelen wat medisch gezien haalbaar is op de werkvloer. Hij heeft dan ook voldoende kennis van de sector en de werkplaats waar de werknemers actief zijn. Terwijl een huisarts of een specialist oordeelt over de medische toestand van een persoon in het algemeen, linkt een arbeidsgeneesheer de medische toestand van de werknemer specifiek aan de werkplaats. 

  Zo kan je na een periode van langdurige ziekte een bezoekje brengen aan de arbeidsgeneesheer. Die kan dan vanuit zijn expertise bekijken of je voldoende genezen bent om het werk te hervatten. Daarnaast kan je ook steeds zelf bij de arbeidsgeneesheer aankloppen met medische vragen of medische problemen gelinkt aan je werk.

• Welke rol speelt de controlearts?

  De controlearts is een arts waarop de werkgever beroep doet om met een controlebezoek het ziekteverlof te bevestigen. De controlearts kan beslissen dat het ziekteverlof gerechtvaardigd is, ingekort moet worden of het werk hervat moet worden. In de laatste twee gevallen moet je het werk hervatten op de datum die de controlearts bepaalt. 

  De controlearts kan langskomen bij je thuis of – wanneer je je kan verplaatsen – vragen om langs te komen.

  Je bent verplicht om mee te werken aan een medische controle. De controlearts kan je op je verblijfplaats komen bezoeken of je kan opgeroepen worden voor een onderzoek. Zorg daarom zeker dat je werkgever altijd je correct verblijfadres heeft.  Check sowieso steeds je brievenbus wanneer je het huis verlaten hebt. Als de controlearts langskwam toen je niet thuis was, dan laat hij een bericht na met een nieuwe afspraak. Het ontlopen van een controlebezoek kan ernstige gevolgen hebben: van inhouding van wedde tot ontslag. Als werknemer kan je wel de beslissing van de controlearts aanvechten via een arbitrageprocedure. 

  Ben je contractueel en word je opgeroepen, dan moet je je bij de controlearts aanbieden, tenzij je gezondheidstoestand je niet toelaat om je te verplaatsen. De verplaatsingskosten zijn ten laste van je werkgever. Voor statutairen worden de praktische regels bepaald door het toepasselijke statuut of controlesysteem. Voor federale personeelsleden worden de verplaatsingskosten eveneens door de werkgever gedragen. 

  Voor contractuele personeelsleden kan het arbeidsreglement een dagelijkse beschikbaarheidsperiode vastleggen. Die mag maximaal vier opeenvolgende uren duren en moet tussen 7 en 20 u. vallen. Voor statutairen kunnen andere beschikbaarheidsregels gelden. Ook buiten een dergelijke periode kan een controle worden uitgevoerd, maar je bent niet noodzakelijk verplicht om voortdurend thuis te blijven.

  Als je je zonder geldige reden onttrekt aan de controle, kan dat financiële gevolgen hebben. Al contractueel personeelslid kan je je recht op gewaarborgd loon verliezen voor de dagen die voorafgaan aan het moment dat je toch nog de controle laat uitvoeren. Als statutair personeelslid kunnen de gevolgen worden bepaald door je statuut or rechtspositieregeling. 
  
  Ben je niet akkoord met de medische beslissing van de controlearts? Reageer dan onmiddellijk. Bij een controle door Medex en volgens de algemene regeling voor contractuelen kan je binnen twee werkdagen de tussenkomst van een arts-scheidsrechter vragen. Bij andere controlesystemen moet je via  de bezwaarprocedure in je statuut of rechtspositieregeling gaan.

  Aangepast werk: 
  Kan je door je gezondheid je gewone werk niet volledig uitvoeren, dan kan worden onderzocht of je aangepast of ander werk kan doen. Aangepast werk kan bijvoorbeeld bestaan uit aangepaste taken, een ander uurrooster, verminderde prestaties of een aanpassing van je werkpost.  Bij ander werk krijg je tijdelijk of definitief andere taken of een andere functie. 
  

  Re-integratie
  Re-integratie is het proces waarmee je de terugkeer naar het werk wordt voorbereid. Dat kan informeel gebeuren, maar ook via een formeel re-integratietraject bij de arbeidsarts. Zo'n traject kan door jou worden aangevraagd of opgestart worden door je werkgever wanneer je ermee instemt of na minstens acht weken arbeidsongeschiktheid wanneer uit een inschatting blijkt dat je arbeidspotentieel hebt.  
  
  Je werkgever moet een actief re-integratiebeleid voeren. Voor werkgevers met min. 20 personeelsleden geldt sinds 1 januari 2026 dat ze binnen zes maanden een formeel re-integratietraject moeten opstarten wanneer je arbeidspotentieel hebt. 
  
  Als de arbeidsarts je tijdelijk of definitief ongeschikt bent voor je gewone werk, dan moet de werkgever de mogelijkheden voor aangepast of ander werk grondig onderzoeken en een re-integratieplan opstellen of schriftelijk motiveren waarom aangepast of ander werk technisch of objectief onmogelijk is. Deze regels gelden voor zowel contractuelen als voor statutaire personeelsleden al kunnen de gevolgen  voor je loon, ziekteverlof of rechtspositie wel nog verschillen. 

  Definitieve ongeschiktheid
  De arbeidsarts kan vaststellen dat je definitief ongeschikt bent om je overeengekomen of huidige functie uit te oefenen. Dat betekent niet noodzakelijk dat je geen enkel werk meer kan verrichten. Er moet worden nagegaan of aangepast of ander werk mogelijk is. 
  Ben je contractueel? Dan kan je de arbeidsovereenkomst pas wegens medische overmacht worden beëindigd na het doorlopen van de wettelijke procedure. Die kan pas starten na 6 maanden ononderbroken arbeidsongeschiktheid. . Je kan beroep instellen tegen de vaststelling van definitieve arbeidsongeschiktheid.
  Ben je statutair? Dan geldt de procedure van medische overmacht niet. Sinds 1 januari 2026 kan voor nieuwe gevallen geen tijdelijk of definitief pensioen wegens lichamelijke ongeschiktheid meer worden toegekend. Word je definitief medisch ongeschikt verklaard, dan bepaalt je personeelsstatuut of rechtspositieregeling wat er met je benoeming gebeurt. 
  Na de beëindiging van je ambt om medische redenen val je onder de ziekte- en invaliditeitsverzekering.

• Deeltijds werken na ziekte

  Kan je je gewone werk nog niet volledig hervatten? Dan kan je tijdelijk met verminderde prestaties of in aangepast werk aan de slag gaan. 
  
  Ben je contractueel? Dan heb je het akkoord van je werkgever en de toestemming van de adviserend arts van je ziekenfonds nodig. De adviserend arts bepaalt welk werk je mag doen, hoeveel je mag werken en onder welke voorwaarden. Je moet hiervoor op medisch vlak nog minstens 50% verminderd arbeidsgeschikt zijn. 
  
  De arbeidsarts kan adviseren over de aanpassing van je taken, uurrooster of werkpost. Zijn afzonderlijke goedkeuring is echter niet altijd vereist. De gedeeltelijke werkhervatting kan rechtstreeks worden afgesproken of deel uitmaken van een formeel re-integratietraject. 

  Ben je statutair? Dan gelden de regels van je personeelsstatuut or rechtpositieregeling. Bij federale statutairen beslist Medex over de medische toelating en het percentage van de werkhervatting.

• Heeft een periode van ziekte invloed op je verlofdagen?

  • Val je onder de vakantieregeling van de openbare sector? Dan vermindert ziekte je aantal jaarlijkse vakantiedagen doorgaans niet. Ban je langdurig ziek en kan je daardoor niet al je vakantiedagen opnemen? Dan gelden de overdrachtsregels van je statuut, rechtspositieregeling of arbeidsreglement. 
    
    
  • Sommige contractuele personeelsleden -vooral bij lokale besturen- vallen onder de vakantieregeling van de privésector. In dat stelsel worden de eerste twaalf maanden van een ziekteperiode gelijkgesteld met gewerkte dagen. Een ziekteperiode langer dan twaalf maanden kunnen je aantal wettelijke vakantiedagen in het volgende jaar verminderen. Wettelijke vakantiedagen die je door ziekte onmogelijk kon opnemen, kan je nog binnen de daaropvolgende 24 maanden opnemen.
    
    
  • Word je ziek tijdens je jaarlijkse vakantie? Dan kunnen de betrokken vakantiedagen worden omgezet in ziektedagen. Je behoudt die vakantiedagen om ze later op te nemen. Meld je ziekte onmiddellijk volgens de regels. Ben je niet op je gewone verblijfplaats? Geen dan ook je verblijfsadres door. Bezorg steeds tijdig een medisch attest. Je vakantie wordt niet automatisch verlengd met de teruggekregen vakantiedagen. 

Niet gevonden wat je zoekt? Contacteer ons!

Beroepsziekte