De paradox van de perfecte storm.

Januari. Alle eindejaarslijstjes zijn gekend. De goede voornemens geformuleerd. En in de media kregen we klassiek een overzichtje van ‘wat er allemaal verandert vanaf 1 januari’. Tijd om even een bilan op te maken met Wim David, voorzitter van ACV West-Vlaanderen.

Er veranderde wel degelijk wat op 1 januari…

Wim: Ja, ten minste als we de Arizona-regering mogen geloven, “de grootste historische sociaaleconomische hervorming in ons land”. De beperking van de werkloosheid in de tijd.  We blijven die maatregel met het ACV juridisch aanvechten, maar het belet inderdaad niet dat de blinde activeringspolitiek verder wordt gezet. Ook in onze provincie, waar de werkzaamheid dicht tegen de 80% leunt. Volgens de recentste RVA-cijfers zullen net geen 10.000 werkzoekenden hun uitkering verliezen in West-Vlaanderen. Vooral in de grote steden uiteraard, maar ook de Kust en de grensregio in het Zuiden van de provincie worden in verhouding zwaar getroffen.

De doelstelling van de maatregel is om meer mensen aan het werk te krijgen. Maar is er wel werk voor deze groep? 

Wim: Dat is net de paradox. Zeker in de maakindustrie is de economische situatie in de provincie niet goed. Hoge economische werkloosheid en dreigende of aangekondigde herstructureringen, zoals bij Alstom in Brugge bijvoorbeeld, die veel banen kunnen en zullen kosten. De ‘afkoeling’ van de arbeidsmarkt laat zich wel degelijk voelen. Bovendien staan veel mensen die langere tijd werkloos bleven ook ver van een reguliere job op de arbeidsmarkt. Meer maatwerk en sociale economie is meer dan welkom. Maar ook deze sector voelt de directe impact van het feit dat de economie sputtert.  

Er is meteen dus ook nood aan kwalitatieve aangepaste begeleiding. Dat is een belangrijke taak voor de VDAB. Maar die moet dan van de Vlaamse Regering weer verder afslanken.

Daar bovenop gaan ook nog eens meer langdurig zieken gepusht worden naar werk en gaat de verdringing door meer flexijobs en meer studentenwerk gewoon versterkt verder. Ik volg Ive Marx van de Universiteit Antwerpen als hij zegt dat Arizona de ‘perfecte storm’ zelf aan het organiseren is. 

De VDAB geeft zelf ook aan dat een aantal van de ingeschreven werkzoekenden niet toe te leiden zijn naar werk?

Wim: Klopt helemaal. Het is afwachten tot begin februari, maar we gaan er, samen met de OCMW’s,  van uit dat veel van hen daar gaan aankloppen om te zien of ze recht hebben op een leefloon. Maar wie daar geen recht op heeft, daar lijkt niemand zich zorgen om te maken. Die zullen dan misschien volledig ‘van de radar verdwijnen’, terwijl er in veel gevallen een ernstige medische of welzijnsproblematiek aan de basis ligt van het missen van kansen op werk. Nog los van de vraag welke werkgevers inspanningen zullen willen doen om die mensen aan te werven en te begeleiden.

Waar liggen er dan toch nog opportuniteiten voor de provincie?

Wim: Die zijn er zeker nog wel, hoor. De vergrijzing zorgt voor hoge zorgnoden. Zowel in de directe zorg als in de toeleveringsketen liggen kansen. Probleem daar is dan weer de hoge werkdruk, waardoor mensen ook afhaken.

Er zijn nieuwe opportuniteiten in de logistieke sector, denk maar aan de ontwikkeling van een heuse drone-economie. Niet zelden gelinkt aan onze logistieke poorten of de haven -gebonden activiteiten. De provincie kan met zijn ligging ook toeristische troeven uitspelen. Aan de kust, maar ook in de landelijke regio’s. Ik blijf het een gemiste kans vinden dat er in de Westhoek onvoldoende draagvlak bleek te zijn om een regionaal landschapspark te creëren waarin toerisme en landbouw samen ook een ecologische meerwaarde zouden hebben kunnen betekenen. 

Bij landbouw denken we meteen ook aan onze voedingsnijverheid.

Wim: Die boert inderdaad over het algemeen wel goed. De directe aanlevering van de lokale land- en tuinbouwproductie aan de groenten- en aardappelverwerking lijkt te matchen. En er is blijkbaar ook een nieuw element. Net voor nieuwjaar viel het recentste nummer van ‘West-Vlaanderen Werk’ (het economisch magazine van het Provinciebestuur) in de bus. Het bevat een katern over de wijnbouwsector. Met bijna 280.000 liter in 2024 is West-Vlaanderen met voorsprong de grootste wijnproducent van Vlaanderen geworden. Innovatie loont hier dus ook.

Zullen we dan maar klinken op 2026 met een glaasje West-Vlaamse bubbels?