Vraag het aan Ann: Militanten in gesprek met ACV-voorzitter Ann Vermorgen

De politieke actualiteit kent voor werknemers en vakbonden heel wat uitdagingen. Werknemers, gepensioneerden, zieken, enz. worden geconfronteerd met besparingen, dalende koopkracht, toenemende flexibiliteit en onzekerheid over de toekomst van onze sociale zekerheid. Redenen genoeg voor ACV West-Vlaanderen om nationaal ACV-voorzitter Ann Vermorgen uit te nodigen voor een bijzonder gesprek. Geen klassieke speech of presentatie, maar een open gesprek met de West-Vlaamse militanten. 

Het werd een boeiende avond met als thema de uitdagingen die vandaag leven op de werkvloer.

Achter elke besparing zit een mens

Ann opende de avond met een scherpe analyse van de actualiteit. Volgens haar dreigt het politieke debat vandaag te vaak te verzanden in cijfers en begrotingsdoelstellingen, terwijl de concrete gevolgen voor mensen naar de achtergrond verdwijnen. De politiek verliest steeds meer de voeling met de realiteit en dat zorgt ervoor dat de extremen aan terrein kunnen winnen. 

"Een begroting wordt tijdens de opmaak te vaak bekeken als een technisch document, maar achter elke lijn en achter elke besparing zit een mens die de gevolgen van deze begroting voelt in het dagelijkse leven. De vraag moet altijd zijn: bij wie komt de rekening terecht? Wat betekent dit nu echt voor de mensen die er de gevolgen van gaan dragen. Het is onder andere onze rol als vakbond om die mensen een gezicht te geven”, aldus Vermorgen.

Volgens de ACV voorzitter worden veel besparingen voorgesteld als onvermijdelijk, terwijl er wel degelijk politieke keuzes achter schuilgaan. Besparingen in de gezondheidszorg leiden tot nog langere wachtlijsten, hogere kosten voor patiënten en een stijgende werkdruk voor het personeel. Ook werknemers die ziek worden, voelen steeds vaker wantrouwen en moeten meer dan vroeger bewijzen dat ze effectief arbeidsongeschikt zijn. Niemand twijfelt over het feit dat er werk aan de winkel is om de begroting van ons land op orde te krijgen. Maar er zijn wel degelijk alternatieve scenario’s waaruit door de politiek kan gekozen worden. Daarom verzet het ACV zich tegen het idee dat besparen op werknemers, zieken en pensioenen de enige oplossing zou zijn. Er zijn alternatieven.
 

Een alternatief voor de begroting

Vanuit het publiek kwam de vraag hoe deze alternatieve begroting van het ACV er dan precies uitziet. Ann maakte duidelijk dat het ACV al heel wat alternatieven naar voren heeft geschoven. 

Ze verwees naar fiscale hervormingen uit het verleden die volgens verschillende analyses hebben geleid tot een onder financiering van de sociale zekerheid in ons land: "Je kan eerst de inkomsten verlagen en vervolgens zelf zeggen dat er geen geld meer is voor sociale bescherming. Dat is de logica van 'starve the beast'. Door hervormingen uit verleden kreeg de overheid te maken met een daling van de inkomsten en deze daling wil men nu opvangen door stap voor stap onze sociale zekerheid uit te hollen."

Het ACV pleit daarom voor een rechtvaardigere fiscaliteit. Daarbij wordt onder meer gekeken naar het wegwerken van fiscale achterpoortjes, constructies via managementvennootschappen, een eerlijkere bijdrage van grote vermogens en het kritisch evalueren van subsidies die hun doel voorbijschieten.

Daarnaast blijft het behoud van de automatische indexering een absolute prioriteit. "Wie aan de index raakt, raakt rechtstreeks aan de koopkracht van werknemers.", laat Ann weten.
 

Wegen op de politiek

Dat er alternatieven zijn, dat is ondertussen duidelijk. Maar hoe overtuig je ook de politiek van het belang van deze alternatieven? Hoe gaat de vakbond vandaag met hen in gesprek? Volgens Ann gebeurt dat via verschillende kanalen. Het ACV overlegt in organen zoals de Nationale Arbeidsraad en de Centrale Raad voor het Bedrijfsleven, onderhoudt contacten met politieke partijen en voert gesprekken met regeringsleden. Daarbij probeert de vakbond niet alleen cijfers, maar vooral ook verhalen van mensen op tafel te leggen.

Toch erkende ze dat de relatie tussen de politiek en middenveldorganisaties de afgelopen jaren veranderd is. "De afstand tussen politiek en middenveld is groter geworden. Vroeger werden organisaties vaker als partners beschouwd. Vandaag moeten we meer moeite doen om gehoord te worden. Dat betekent echter niet dat het ACV zich mag terugtrekken. Integendeel. Door consequent dossiers op te volgen, getuigenissen te verzamelen en maatschappelijke druk op te bouwen, blijft de vakbond wegen op het beleid. Sommigen denken dat je aan politiek kan doen zonder ogen en oren… wij geven de mensen achter de maatregelen een gezicht.”
 

Niet tegen flexibiliteit, wel tegen ontsporing

Het thema flexi-jobs en de flexibiliteit op de arbeidsmarkt was ook een belangrijk topic van de avond. Ann maakte duidelijk dat het ACV niet tegen flexibiliteit op zich is: "De vraag is niet óf flexibiliteit mogelijk moet zijn, maar voor wie en waar deze flexibiliteit werkt en onder welke voorwaarden. Terwijl flexijobs oorspronkelijk bedoeld waren als een uitzondering, dreigen ze vandaag steeds meer een structureel onderdeel van de arbeidsmarkt te worden."

Dat heeft gevolgen voor de sociale zekerheid, maar ook voor de arbeidsverhoudingen op de werkvloer. Werknemers met verschillende statuten werken steeds vaker naast elkaar, terwijl het principe van gelijk loon voor gelijk werk onder druk komt te staan.

"We wijzen zeker niet met de vinger naar flexi-jobbers zelf. Zij maken gebruik van de mogelijkheden die het beleid creëert. Onze kritiek richt zich op de beleidskeuzes achter het systeem en de impact op onze sociale zekerheid."

De vakbond van morgen

Tot slot werd er vooruitgeblikt naar de toekomst. Zal de vakbond er binnen vijftien jaar nog hetzelfde uitzien? 

De arbeidsmarkt verandert snel, nieuwe werkvormen ontstaan en werknemers verwachten andere vormen van dienstverlening en ondersteuning laat Ann weten. Toch blijft de kern van het vakbondswerk dezelfde: "We zullen misschien andere instrumenten gebruiken, maar onze waarden veranderen niet. Onze opdracht blijft onveranderd: werknemers organiseren, mensen verbinden, solidariteit versterken en een tegengewicht vormen wanneer sociale rechten onder druk komen te staan.”

Of zoals een van de conclusies van de avond luidde: een vakbond maak je niet van achter een computerscherm. Een vakbond leeft dankzij mensen die zich engageren op de werkvloer, luisteren naar collega's en samen het verschil willen maken.