Energieprijzen: index is de beste bescherming

Bij de begrotingsopmaak wordt opnieuw de automatische indexering in het vizier genomen door sommige partijen aan tafel. Gezien de stijging van de energieprijzen opnieuw zwaar dreigt door te wegen op het budget van werknemers, uitkeringsgerechtigden en gezinnen, roept het ACV de regering op om de koopkracht te beschermen en energie betaalbaar te houden. Dat kan het beste via de automatische indexering en specifiek voor wie met energiearmoede wordt geconfronteerd het uitgebreid sociaal tarief. Voor de werknemers voor wie het openbaar vervoer werkelijk geen optie is, moet de tussenkomst van de werkgever in de verplaatsingskosten omhoog.  

Energieprijzen bereiken recordhoogtes

Test-aankoop wijst erop dat in oktober de prijzen voor gas en elektriciteit verder klimmen naar het hoogste niveau van 2026. Het ACV benadrukt dat de automatische loonindexering de beste bescherming blijft tegen de stijgende levensduurte. Dat bleek uit onderzoek van de KULeuven na de energiecrisis van 2021-2022.

Index beschermen, sociaal tarief uitbreiden

Elke verdere aantasting van de index betekent een rechtstreekse verarming van werknemers en hun gezinnen en zal er voor zorgen dat meer en meer gezinnen hun energiefactuur niet meer zullen kunnen betalen of een koude winter tegemoet zullen zien.

Als de prijzen verder stijgen, moet het sociaal energietarief opnieuw worden uitgebreid, zoals dat tijdens eerdere energiecrises werd toegepast. Het tarief biedt zeer gerichte en doeltreffende ondersteuning aan de meest kwetsbare gezinnen die de impact het hardste voelen.

Rechtvaardige transitie

Het is bovendien niet meer dan rechtvaardig dat energiebedrijven die uitzonderlijke winsten realiseren als gevolg van de huidige marktomstandigheden een eerlijke bijdrage leveren. Wanneer gezinnen en werknemers geconfronteerd worden met steeds hogere facturen, kan niet worden aanvaard dat overwinsten ongemoeid blijven.

De huidige prijsschokken tonen opnieuw hoe afhankelijk Europa en België nog altijd zijn van fossiele brandstoffen. Daarom moet de focus niet alleen liggen op bescherming van gezinnen en tewerkstelling op korte termijn, maar ook op een structurele uitweg uit die afhankelijkheid. Investeringen in hernieuwbare energie, energie-efficiënte woningen, lokale energieproductie en betaalbaar openbaar vervoer zijn daarom broodnodig.

Een rechtvaardige transitie veronderstelt dat de lasten eerlijk worden verdeeld en dat iedereen toegang krijgt tot de voordelen van betaalbare, duurzame energie. 

Mobiliteit: bijkomende inspanningen nodig

Ook op het vlak van mobiliteit zijn bijkomende inspanningen noodzakelijk. Het ACV pleit voor meer investeringen in kwaliteitsvol openbaar vervoer en collectieve mobiliteitsoplossingen, zodat werknemers een echt alternatief hebben voor de wagen.

De recente tariefverhogingen bij vervoersmaatschappijen zoals De Lijn en de TEC in Wallonië waartoe de Vlaamse en Waalse regering de vervoersmaatschappijen dwongen duwen ons net in de verkeerde richting.

Ze verhogen de druk op de gezinsbudgetten én ondergraven de ambitie om meer mensen voor duurzame mobiliteit te laten kiezen. Voor de werknemers voor wie het openbaar vervoer werkelijk geen optie is, bijvoorbeeld omdat zij veel dienstverplaatsingen met eigen wagen hebben of op onregelmatige uren of afgelegen plaatsen werken, moet de tussenkomst van de werkgever in de verplaatsingskosten omhoog.  

Bescherm gezinnen vandaag en verminder tegelijk onze afhankelijkheid van fossiele brandstoffen. Alleen zo bouwen we aan een sociaal rechtvaardige en duurzame energietoekomst.