Mobiliteitsbudget: bijna één op de twee werknemers betaalt de huur of hypotheek ermee, wat toont hoe groot de wooncrisis is

Uit het onderzoek van KPMG, gisteren gepubliceerd in De Tijd, blijkt een zorgwekkende realiteit: bijna één op de twee werknemers met een mobiliteitsbudget, (45%) gebruikt het volledige bedrag om de huur of hypotheek te betalen. In totaal zet bijna driekwart van de gebruikers het mobiliteitsbudget minstens gedeeltelijk in om hun woonkosten te financieren. Voor het ACV spreken deze cijfers voor zich: als zoveel werknemers een instrument dat duurzame mobiliteit moet stimuleren gebruiken om hun woonkosten te betalen, dan is dat omdat die steeds zwaarder doorwegen op het gezinsbudget.

Het onderzoek benadrukt ook dat er vandaag geen bewijs is dat deze maatregel leidt tot ander mobiliteitsgedrag, minder files of een lagere CO₂-uitstoot. De auteurs merken zelf op dat het mobiliteitsbudget vandaag vooral dient om de woon- en fiscale situatie te optimaliseren, en veel minder om het woon-werkverkeer te veranderen.

De sociale partners brachten in april een advies over uit over het mobiliteitsbudget. Zowel om loonoptimalisatie tegen te gaan, als ongewenste stijging van de kosten op de woningmarkt te vermijden, willen werknemers- en werkgeversorganisaties dat nieuw toegekende mobiliteitsbudgetten vanaf 1 januari 2027 nog maar voor maximaal de helft kunnen worden besteed aan huisvestingskosten. De andere helft moet worden besteed aan duurzame vervoermiddelen of wordt uitbetaald met de inhouding van rsz-bijdrage. Voor mobiliteitsbudgetten die vandaag al lopen, wijzigt er niets.

Voor het ACV moet er een bredere denkoefening komen. We hebben het mobiliteitsbudget steeds gesteund om het totaal ontspoorde non-beleid rond bedrijfswagens om te buigen. Klimaat, mobiliteit, noch onze sociale zekerheid zijn gebaat bij de 600.000 bedrijfswagens die vandaag op onze wegen rondrijden. Dat nu bijna een op de twee werknemers er de huur of de hypotheek ermee betaalt, leidt er enerzijds toe dat huisvestingskosten alleen maar toenemen, anderzijds tot de vaststelling dat wonen een van de grootste uitgaven is voor gezinnen, maar het werkelijke gewicht ervan nog wordt te weinig meegenomen in bepaalde economische indicatoren en in het debat over de evolutie van de levensduurte.

Daarom vraagt het ACV de regering om:

• de werkelijke woonkosten beter mee te nemen in de berekening van de consumptieprijsindex;
• een ambitieus beleid dat betaalbaar en toegankelijk wonen voor iedereen mogelijk maakt;
• een loonsverhoging, zodat werknemers de sterk stijgende woonkosten en andere essentiële uitgaven kunnen blijven dragen;
• de automatische indexeringsmechanismen die de koopkracht beschermen te behouden en te versterken;
• rekening te houden met het advies van de sociale partners over het mobiliteitsbudget.