Historisch IAO verdrag voor platformwerkers: cruciale rol van toezicht op arbeidsnormen

Het ACV is blij met de goedkeuring van het verdrag voor Decent Work in the Platform Economy door de 114e Internationale Arbeidsconferentie. Het verdrag vormt een mijlpaal voor miljoenen platformwerkers wereldwijd, die eindelijk aanspraak kunnen maken op de fundamentele rechten, bescherming en waardigheid die elke werknemer verdient.

Tegelijkertijd benadrukt het ACV het belang van een sterk en onafhankelijk toezichtssysteem binnen de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO).

Een historisch verdrag voor platformwerkers

Het nieuwe IAO-verdrag is het eerste wereldwijd bindende instrument dat specifiek gericht is op platformwerk. Het:

• Bevestigt dat fundamentele arbeidsrechten volledig gelden in de platformeconomie, waaronder vrijheid van vereniging en collectieve onderhandelingen.
• Beschermt werknemers tegen verkeerde classificatie, een veelvoorkomend probleem waarbij platformwerkers onterecht als zelfstandigen worden bestempeld.
• Versterkt bescherming tegen oneerlijke deactivering door digitale platforms.
• Erkent de impact van algoritmisch magament en verplicht tot meer transparantie en verantwoordings.
• Garandeert tijdige en correcte betaling, nooit onder het minimumloon, en toegang tot sociale bescherming.
• Bevat strikte garanties voor de bescherming van persoonsgegevens.
• Verplicht regeringen maatregelen te nemen zodat platformwerkers werk kunnen weigeren of stopzetten wanneer hun gezondheid of veiligheid in gevaar is, zonder angst voor represailles, en hen te beschermen tegen geweld en intimidatie.

Het verdrag is een grote stap vooruit in de strijd tegen uitbuiting en onzekerheid in de snel groeiende platformeconomie.

Belang van toezicht en sociale rechtvaardigheid

Tijdens de afsluitende plenaire vergadering van de CAS onderstreepte Ann Vermorgen, woordvoerder van de werknemersgroep in de Commissie voor de Toepassing van Normen (CAS), het belang van het toezichtssysteem van de IAO. Ze herinnerde eraan dat sociale rechtvaardigheid de kern vormt van het ILO mandaat:

“Zonder supervisie wordt ons mandaat hol,” verklaarde Vermorgen. “Onze conclusies zijn geen straf noch politieke instrumenten. Ze vloeien voort uit onze grondwettelijke opdracht om de normen te handhaven die we gezamenlijk en vrijwillig hebben aangenomen.”

Vermorgen wees op de ernstige situaties in Myanmar en Belarus, waar de CAS speciale zittingen aan wijdde. Ze benadrukte dat de aangenomen conclusies “de volle aandacht en opvolging van alle leden van de IAO vereisen."

Ook België moet hier zijn rol spelen.

Vermorgen benadrukte dat internationale arbeidsnormen en hun toezicht “van fundamenteel belang zijn voor de IAO, want elk commissie versterkt de ander.”  Ze herinnerde ook nog aan het Internationaal Gerechtshof, dat het recht op staken beschermd is onder IAO Conventie 87 bevestigt.

Tot slot herhaalde Vermorgen dat duurzame ondernemingen enkel kunnen bestaan wanneer zij alle arbeidsrechten respecteren en waardig werk creëren.