Rapport Planbureau: meer ongelijkheid, meer armoede

Het Federaal Planbureau is maandag naar buiten gekomen met twee rapporten die zowel de budgettaire als de sociale effecten van de pensioenmaatregelen tonen. Het resultaat is pijnlijk en duidelijk. 

• De hervorming brengt een stijging van de pensioenongelijkheid met zich mee.
• De hervorming doet de pensioenkloof bij nieuw gepensioneerden toenemen: het gemiddeld pensioen van vrouwen daalt met 2,6% tegenover 2,3% bij mannen.
• De hervorming doet het armoederisico stijgen.

 

Daar waar de ongelijkheid of kloof licht afneemt is dat dan weer te wijten aan neerwaartse aanpassingen van de ambtenarenpensioenen, een nivellering naar beneden dus.

Het rapport toont ook dat vooral de laagste pensioenen het gelag betalen met een daling van minsten 7,4% van het pensioenbedrag, oplopend tot 12,1% op kruissnelheid.

Ook begrotingstechnisch zijn er veel vragen te stellen. De regering klopt zich op de borst met een daling van de pensioenuitgaven van 1,3% tegen 2070, vooral op conto van de ambtenaren en werknemers. 

Maar dat staat in schril contrast met de daling van de inkomsten die Arizona zelf organiseert. Cijfers van de meerjarenraming van het Federaal planbureau in februari tonen dat de regering er in slaagt tegen 2031 al 1,1% van het BBP aan inkomsten te verliezen. 

Planbureau bevestigt kritiek

Dit alles is precies wat het ACV eerder aanklaagde in het parlement: de “harmonisering” die de regering organiseert komt in de praktijk neer op knippen in pensioenrechten, vooral in de publieke en privésectoren. Vrouwen en werknemers met onvolledige of precaire loopbanen betalen de hoogste prijs doordat de hervorming een voltijdse, lineaire loopbaan als norm oplegt, met strengere definities van loopbaanjaren en beperkingen op gelijkgestelde periodes. Het Planbureau onderbouwt dat met cijfers en stelt daarbij expliciet dat deze maatregel bijdraagt aan het vergroten van de pensioenkloof tussen vrouwen en mannen. 

Het tweede rapport maakt de verdelingseffecten concreet en alarmerend. Tegen 2029 daalt het gemiddeld brutopensioen van nieuw gepensioneerden gemiddeld met 2,4% (en bij alle gepensioneerden met 2,6%).  Het becijfert bovendien een stijging van het armoederisico door de hervorming.

Wanneer we inzoomen op maatregelen die de vakbonden expliciet aanklaagden, zien we opnieuw dezelfde richting. De malus hangt als een molensteen om de nek van vrouwen en deeltijds werkenden en miskent de realiteit van gezinnen. De opschorting van welvaartsaanpassingen doet het gemiddeld pensioen dalen en verhoogt het armoederisico bij alle gepensioneerden, de beperking van gelijkgestelde periodes treft vooral de laagste pensioenen en de ongelijkheid stijgt. 

“Pensioenen zijn geen budgettaire voetnoot, maar een fundament van sociale rust, gezondheid en veiligheid”, klinkt het bij het ACV. “Op 12 mei komen we opnieuw op straat. Want bijsturen is geen detail, maar politieke noodzaak. Elk parlementslid dat hier aan de knoppen zit draagt hier een duidelijke verantwoordelijkheid. Een sociaal rechtvaardig pensioenstelsel telt zorg en tegenslag volwaardig mee, beschermt tegen pensioenbedragen onder het minimum, en biedt duidelijke, voorspelbare regels.”

🌵 12 mei - Nationale betoging, Brussel:  www.hetacv.be/arizona.