Van nikkel tot autobatterij

In Indonesië wordt nikkel gewonnen en gesmolten voor batterijen in elektrische auto’s, zoals bij Volvo Car in Gent. Twee werelden, ver van elkaar, maar verbonden door één productieketen en door syndicaal engagement. Twee vakbondsvrouwen vertellen hun verhaal.

‘Wie in België elektrisch rijdt, doet dat misschien met nikkel uit onze mijnen,’ zegt Nikasi Ginting (55) die bij de Indonesische vakbond KSBSI de mijn- en energiesector opvolgt. ‘Ik ben trots dat Indonesië zo’n belangrijke rol speelt in de groene transitie, maar onze arbeiders betalen daar een hoge prijs voor.’

Werken in extreme omstandigheden

In Morowali op het eiland Sulawesi werken tienduizenden mensen in extreme omstandigheden. ‘De smeltovens bereiken temperaturen tot 1800 graden Celsius. Werknemers krijgen vijf goedkope maskers per maand. Vonken tegenhouden doen die niet. De veiligheid laat te wensen over. De veiligheidsprocedures zijn onduidelijk. Ongevallen zijn geen uitzondering. Op kerstavond 2023 kwamen 22 arbeiders om bij een explosie. Gezondheidsproblemen stapelen zich op: hoofdpijn, infecties, TBC. Het basisloon van omgerekend 150 tot 250 euro per maand is gewoonweg te laag. Veel arbeiders draaien dubbele shiften om rond te komen. Ook het milieu betaalt een hoge prijs: bossen verdwijnen, rivieren kleuren rood van het stof. Vissers vangen niets meer, boeren verliezen hun grond en inkomen.’ 

‘Toch blijf ik strijdbaar’ zegt Nikasi. ‘We hebben voor het eerst een collectieve arbeidsovereenkomst kunnen afsluiten in Morowali. Dat geeft hoop. Maar we hebben bondgenoten nodig – ook in België. Mijn oproep aan Belgische consumenten: kijk niet enkel hoe goed je elektrische auto rijdt, maar bekommer je ook om de mensen achter de batterij.’

Bewustmaking cruciaal

Sophie Peirsman (37) werkt al 14 jaar bij Volvo Car Gent, eerst als lijn- en machineoperator. 

‘Een job die ik met veel fierheid deed. De fabriek heeft zich de afgelopen jaren in sneltempo klaargestoomd voor de productie van de populaire elektrische SUV, wat een opsteker is voor de 6.500 mensen die hier werken. In 2012 werd ik ACV-militant nadat een afdelingsafgevaardigde me hielp bij een probleem. Sinds twee jaar ben ik voltijds vrijgesteld voor vakbondswerk.’ 

‘De verhalen uit de Indonesische nikkelmijnen laten me niet los. Wat voor ons vanzelfsprekend is: veiligheid, rust, tijd om naar het toilet te gaan, is dat voor hen niet. Bij Volvo geldt een strikt beleid rond ethische en duurzame leveranciers, met screenings op arbeidsomstandigheden. Het bedrijf heeft een gedragscode, publiceert duurzaamheidsrapporten en wordt daarbij ondersteund door experten van het Zweedse moederbedrijf. Toch wil ik aan de slag met het verhaal van de autobatterij. Niet iedereen in het bedrijf is bezig met dat grotere plaatje, net zoals in de samenleving. Mensen zijn vooral bezig met hun eigen zorgen. Bewustmaking blijft cruciaal. Aan mijn Aziatische collega’s: ik bewonder jullie moed en vastberadenheid. Blijf geloven in jullie strijd. Don’t give up the fight!’

Helaas. De grondstoffen voor batterijen zitten diep in de grond. Ze worden naar boven gehaald door mijnwerkers die er dag en nacht zwoegen, onbeschermd en zonder uitzicht op een menswaardig leven. Zij hebben nood aan én recht op een veilige werkplek, een leefbaar loon en betaalbare medische zorgen. De ngo WSM en haar partnerorganisaties strijden voor de rechten van deze mijnwerkers. Jij ook? Doneren kan op BE41 8900 1404 3510.

www.wsm.be