Knip in gelijkgestelde periodes: Grondwettelijk Hof waarschuwt Arizona

Gemeenschappelijk persbericht ACV, ABVV en ACLVB.

Het Grondwettelijk Hof volgt de 3 vakbonden en middenveldorganisaties in hun annulatieberoep tegen de koppeling van het minimumpensioen aan ‘effectieve tewerkstelling’, dat wil zeggen zonder alle gelijkgestelde periodes. Het hoogste gerechtshof vernietigt de wetgeving (partieel) en stelt dat onder meer dat legerdienst moet meetellen voor het minimumpensioen. Het is een stevige waarschuwing voor minister Jambon, ook zijn plannen kunnen stranden bij het Grondwettelijk Hof. 

De vorige federale regering verstrengde de toegang tot het gewaarborgd minimumpensioen door de introductie van een bijkomende voorwaarde van ‘20 jaar effectieve tewerkstelling’. Niet alle ‘traditioneel’ gelijkgestelde periodes tellen daarbij mee. Naar schatting vier procent van de vrouwen en twee percent van mannen vallen zo uit de boot. Op 15 november 2024 dienden de drie vakbonden, samen met BAPN (Belgisch armoedebestrijdingsnetwerk), Brussels Platform Armoede, Soralia, Zij-kant en Liages een annulatieverzoek in bij het Grondwettelijk Hof.

Vandaag sprak dat Hof zich ten gronde uit. Het hoogste gerechtshof van het land gaat over tot een (partiële) vernietiging van de wet uit 2024. Het Hof volgt de vakbonden op twee cruciale punten. Ten eerste stelt de rechtbank dat legerdienst, dagen van lock-out, de periodes als rechter in sociale zaken, de voorlopige hechtenis en de periodes van syndicale opdracht moeten meetellen. Ten tweede legt het Hof beperkingen op aan de regering om de gelijkgestelde periodes verder te beperken. In het arrest staat te lezen dat dit niet kan via Koninklijk Besluit.

Voor de vakbonden valt de uitspraak op een uitgelezen moment. Net nu de Arizona-regering de laatste hand legt aan haar pensioenplannen, formuleert het Grondwettelijk Hof een duidelijke waarschuwing. De federale regering krijgt niet de vrije hand in het knippen op de gelijkgestelde periodes voor zorg of onvrijwillige inactiviteit. Eén van de logische gevolgen is dat legerdienst zal moeten meetellen voor het nieuwe vervroegd pensioen na 42 ‘effectieve jaren’, momenteel niet voorzien. Ook de andere plannen van minister Jambon, waaronder de pensioenmalus en de ‘cap’ op gelijkgestelde periodes, zouden wel eens kunnen stranden bij het Grondwettelijk Hof. Deze pensioenplannen wijzigen de spelregels vaak retroactief en treffen deeltijders harder, een indirecte discriminatie voor vrouwen. Als minister Jambon zijn plannen niet grondig bijstuurt, vallen nieuwe procedures te verwachten.