Geen extra plaatsen zonder extra hulpverleners
Investeren in het personeel moet de prioriteit zijn voor de minister
De Vlaamse regering wil 2000 extra kinderen en jongeren opvangen in de jeugdhulp. Maar zonder voldoende personeel blijft dat een loze belofte. Het masterplan van minister van Welzijn Caroline Gennez spreekt met geen woord over betere ondersteuning of waardering voor jeugdhulpverleners, terwijl de sector al kreunt onder een nijpend personeelstekort.
‘Bijna de helft van de jeugdhulpverleners twijfelt aan een toekomst in de sector,’ waarschuwt ACV Puls, op basis van een recente bevraging.
Te weinig mensen, te veel werk
Bijna 49% van de respondenten ervaart vandaag meer personeelstekort dan ooit, nog eens 24% vindt het minstens even erg als anders. Slechts 6% zegt geen tekort te voelen.
En de situatie op het terrein? Leefgroepen sluiten, teams draaien met te weinig mensen, medewerkers offeren vrije dagen op of werken nachten aan een stuk. Meer dan de helft van de respondenten krijgt het werk niet meer rond zoals gewenst. Zeven op tien kunnen niet langer voldoen aan alle hulpvragen, terwijl één op twee zich emotioneel overbelast voelt. Daarbovenop werkt 41% structureel meer uren dan in hun contract staat.
Onveiligheid neemt toe
Eén op twee medewerkers staat te vaak alleen en ziet steeds vaker agressie, grensoverschrijdend gedrag of suïcidaliteit. Iemand getuigt: ‘Ik voel me vaker onveilig, en tegelijk moet ik jongeren én collega’s beschermen.”
De problematieken worden bovendien complexer: jongeren met psychiatrische stoornissen of een beperking belanden in niet-geschikte settings, terwijl drugsgebruik, automutilatie en schooluitval het werk extra bemoeilijken.
Jongeren wachten jaren op hulp
Soms lopen de wachtlijsten op tot twee à drie jaar. Jongeren blijven daardoor veel langer vastzitten in kortverblijf of pleegzorg. Gezinnen verliezen perspectief en spanningen escaleren. Meer dan 300 medewerkers deelden voorbeelden van agressie-incidenten, sluitingen van leefgroepen of het niet langer kunnen garanderen van basisveiligheid.
Medewerkers branden op
De tol is groot: stress, slapeloosheid, burn-outs en langdurige uitval zijn schering en inslag.
- 19% van de respondenten overweegt de sector te verlaten
- 32% twijfelt ernstig
- Werkdruk, emotionele belasting en lage lonen worden als belangrijkste redenen genoemd
“Je doet dit werk met hart en ziel, maar op een bepaald moment kan je niet meer. Dan laat je gezondheid het afweten.”
“We blijven voor de jongeren”
Toch willen velen hun job niet zomaar loslaten. De jongeren zelf zijn dé reden om te blijven, gevolgd door de inhoudelijke uitdaging en het maatschappelijk belang.
“Zonder de jongeren had ik dit werk allang opgegeven,” zegt een van de respondenten.
Minister Gennez: investeer eerst in het personeel
ACV Puls roept minister Gennez op om prioritair in te zetten op haalbare en aantrekkelijke jobs in de jeugdhulp. Hoewel er binnen deze legislatuur een sociaal akkoord zou komen, wijzen onze bronnen erop dat extra middelen voor personeel niet voor 2028 beschikbaar komen. Voor een sector die nu al over z’n grenzen gaat, is dat veel te laat.
Concreet vraagt de vakbond:
- Hogere lonen en vergoedingen voor avond- en weekendwerk
- Meer personeelsomkadering, afgestemd op de toenemende complexiteit
- Permanente opleiding en structurele ondersteuning
“Het masterplan bevat goede elementen, maar mist de belangrijkste schakel: de mensen die het werk doen,” zegt Lieven Blomme van ACV Puls. “Zonder extra personeel blijven extra plaatsen een illusie. We vragen geen loze beloften, maar gerichte investeringen in personeel.”
Meer info
Lieven Blomme, verantwoordelijke jeugdhulp, ACV Puls : lblomme@acv-csc.be