Alcohol, roken en drugs op de werkvloer
Herken de signalen en reageer op verslavingen op de werkvloer
Alcohol en drugs
-
Welke regels rond alcohol en drugs kunnen gelden op het werk?
Een werkgever kan regels over alcohol- en druggebruik opnemen in het arbeidsreglement.
Die regels kunnen bijvoorbeeld gaan over:
- het binnenbrengen van alcohol op het werk;
- het gebruik van alcohol op het werk;
- de beschikbaarheid van alcohol in de bedrijfskantine;
- de procedure bij overmatig alcoholgebruik;
- de procedure en kostenregeling voor het naar huis brengen van werknemers die niet meer arbeidsgeschikt zijn.
Een onderneming is niet verplicht om zulke regels op te nemen in het arbeidsreglement.
🔎 Info voor ACV-militanten
Wil de onderneming regels rond alcohol- of druggebruik opnemen of wijzigen in het arbeidsreglement? Dan geldt de gewone procedure voor het wijzigen van het arbeidsreglement.
Wanneer er een ondernemingsraad is, moet daarover een akkoord worden bereikt. Bij gebrek aan een akkoord, of wanneer er geen ondernemingsraad bestaat, kan een procedure via de sociale inspectie worden opgestart. Is er geen verzoening mogelijk, dan wordt de discussie behandeld binnen het bevoegde paritair comité.
-
Moet mijn werkgever een alcohol- en drugsbeleid hebben?
Ja. Elke onderneming moet een beleidsverklaring hebben over het alcohol- en drugsbeleid.
Werknemers moeten hierover geïnformeerd worden.
🔎 Info voor ACV-militanten
Over de beleidsopties moet een consensus worden gevonden binnen het Comité voor Preventie en Bescherming op het Werk (CPBW). Dit is geregeld in cao nr. 100.
De beleidsverklaring wordt opgenomen in het arbeidsreglement. Hiervoor moet de gebruikelijke procedure voor het wijzigen van het arbeidsreglement niet worden gevolgd.
-
Mag mijn werkgever mij testen op alcohol of drugs?
Dat kan niet zomaar.
Niet-medische testen, zoals ademtesten, kunnen alleen worden afgenomen als het arbeidsreglement regels bevat over het alcohol- en drugsbeleid in de onderneming én over het afnemen van zulke testen.
Daarnaast moeten deze testen voldoen aan de wettelijke voorwaarden van cao nr. 100. Zo moeten ze onder meer gericht zijn op preventie, mogen ze geen bewijswaarde hebben, moeten ze gebeuren met toestemming van de werknemer, mogen ze niet discriminerend zijn en moet de privacy van de werknemer worden gerespecteerd.
Medische of biologische testen, zoals analyses van urine- of bloedstalen, blijven verboden of zijn strikt beperkt.
Deze testen mogen alleen worden uitgevoerd door een arbeidsarts. De resultaten mogen niet worden meegedeeld aan de werkgever. Die krijgt enkel de melding dat een werknemer geschikt of ongeschikt is.
De testen vallen onder het medisch geheim en kunnen enkel met toestemming van de werknemer worden uitgevoerd.
Rookverbod op het werk
-
Mag er gerookt worden op het werk?
Nee.
Roken op het werk is verboden.
Elke werknemer heeft recht op rookvrije werkruimtes en rookvrije sociale voorzieningen, zoals eetruimtes, kleedkamers en toiletten.
Het rookverbod geldt ook voor het gemeenschappelijk vervoer van en naar het werk dat door de werkgever ter beschikking wordt gesteld.
-
Is de elektronische sigaret toegestaan op het werk?
Nee.
De wetgeving bepaalt dat elementen die kunnen aanzetten tot roken of de indruk kunnen geven dat roken toegelaten is, verboden zijn op plaatsen waar gewerkt wordt.
Een elektronische sigaret lijkt sterk op een gewone sigaret en geeft damp af. Daarom is het gebruik ervan op de werkvloer niet toegestaan, behalve in een rooklokaal.
-
Kan mijn werkgever een rooklokaal voorzien?
Ja, dat kan. Maar deze afwijking van het algemene rookverbod moet wel eerst op het Comité PB worden besproken en geadviseerd. Bij afwezigheid van een Comité PB moet de syndicale afvaardiging hierover adviseren, of de werknemers zelf als er geen syndicale afvaardiging is.
Let op: de mogelijkheid om een rookkamer te voorzien is geen recht voor de rokers.
Indien er een rookkamer voorzien wordt, moet de verluchting afdoende zijn of moet de kamer voorzien worden van een rookafzuigsysteem dat de rook afdoende verwijdert. Het Comité PB brengt ook een voorafgaand advies uit over de regeling van de toegang tot dit lokaal tijdens de werkuren. Hierbij mogen de werknemers die niet-roken niet gediscrimineerd met betrekking tot de uurregeling en eventuele pauzes die aan de rokers worden toegestaan.
-
Mag mijn werkgever een rooklokaal voorzien?
Ja.
Een werkgever kan een rooklokaal voorzien.
Let op: de mogelijkheid om een rooklokaal te voorzien is geen recht voor rokers.
Wanneer er een rooklokaal voorzien wordt, moet de verluchting voldoende zijn of moet het lokaal uitgerust zijn met een rookafzuigsysteem dat de rook doeltreffend verwijdert.
Werknemers die niet roken mogen niet worden benadeeld ten opzichte van werknemers die gebruikmaken van het rooklokaal.
🔎 Info voor ACV-militanten
Voor de inrichting van een rooklokaal moet vooraf advies gevraagd worden aan het Comité voor Preventie en Bescherming op het Werk (CPBW).
Is er geen CPBW, dan brengt de syndicale afvaardiging advies uit. Is er ook geen syndicale afvaardiging, dan worden de werknemers zelf betrokken.
Het CPBW brengt ook vooraf advies uit over de regeling van de toegang tot het rooklokaal tijdens de werkuren. Hierbij mogen niet-rokers niet gediscrimineerd worden met betrekking tot de uurregeling of eventuele pauzes die aan rokers worden toegestaan.