Pensioen

De informatie hieronder geldt algemeen voor de openbare sector. De wetgeving per dienst of deelsector kan daarvan afwijken.
Wil je informatie op maat zien? Log dan in of vul je sector in (helemaal bovenaan bij "mijn sector").
WAT VERANDERT DE PENSIOENHERVORMING VOOR AMBTENAREN?
De nieuwe pensioenhervorming gaat in vanaf 2027 en heeft grote gevolgen voor de pensioenen van ambtenaren. We konden nog enkele correcties bekomen voor onder meer de overgangsregeling voor de referentiewedde, voor militairen en het behoud van de verhogingscoëfficiënten. Maar de hervorming blijft een grote aanval op de ambtenarenpensioenen, in het bijzonder van die van de ambtenaren met een zwaar beroep.
Strengere voorwaarden voor vervroegd pensioen en malus
De nieuwe strengere voorwaarden voor vervroegd pensioen en de pensioenmalus en -bonus gelden ook voor ambtenaren.
Voor vervroegd pensioen zijn 156 dagen per jaar nodig voor de opbouw van de loopbaan om recht te hebben op vervroegd pensioen in plaats van 104 vandaag. Hierdoor zal het aantal loopbaanjaren dalen waardoor de vroegste pensioendatum opschuift. Er komt wel een nieuwe mogelijkheid voor vervroegd pensioen op 60 jaar met 42 loopbaanjaren, maar enkel als elk loopbaanjaar minstens 234 gewerkte dagen telt.
Wie met vervroegd pensioen gaat riskeert bovendien een malus of vermindering van het pensioenbedrag. Om geen malus te krijgen, moet je voldoen aan een dubbele voorwaarde: 35 loopbaanjaren met telkens 156 dagen én in totaal 7.020 effectief gewerkte dagen. Voldoe je daar niet aan? Dan verlies je levenlang tot 5% per jaar vervroegd pensioen,. Wie verder werkt na de wettelijke pensioenleeftijd kan onder de zelfde voorwaarden en mits men nog geen pensioen ontvangt een bonus opbouwen.
👉 EXTRA maatregelen voor ambtenaren
PENSIOENDATUM
Vanaf 2027 worden de gunstige pensioenleeftijden voor militairen en het rijdend personeel van HR-Rail geleidelijk afgeschaft.
Vanaf 2027 daalt de verhogingscoëfficiënt voor de berekening van de pensioendatum voor wie een zwaar beroep heeft: 1,05 daalt naar 1,025 in 2031 (-0,005/j). Ze geldt enkel nog voor onderwijs (behalve hoger onderwijs), actieve diensten, de politie en de beroepsbrandweer. Wie een zwaar beroep heeft zal dus minder snel met vervroegd pensioen kunnen.
Wie langdurig ziek is en definitief ongeschikt wordt bevonden kan vanaf juni 2026 geen aanspraak meer maken op een ziektepensioen. In de plaats wordt het ambt stopgezet en moeten men veelal aankloppen bij de mutualiteit. Door de afschaffing gaan kwetsbare langdurig zieken er sterk op achteruit en dalen hun kansen op re-integratie.
PENSIOENBEREKENING
Een overheidspensioen wordt berekend op basis van de formule: referentiewedde x aanneembare diensten x tantième = pensioen. Voor elk van deze parameters zijn er wijzigingen.
➡️ Referentiewedde
De referentieperiode voor de berekening van de referentiewedde verschuift naar 45 jaar. Er wordt een overgangsregeling voorzien. Vanaf het geboortejaar 1963 wordt de referteperiode verhoogd tot 11 jaar, voor elke geboortejaar daarna wordt één jaar extra toegevoegd om vanaf geboortejaar 1997 op 45 jaar te komen. Deze wijziging betekent een vermindering van het pensioen voor eenzelfde loopbaan die kan oplopen tot 20% of meer. We blijven aandringen op de onmiddellijke invoering van een tweede pijler vanaf 1 januari 2027.
➡️ Aanneembare diensten
De hervorming beperkt de periodes van afwezigheid die meetellen voor het pensioen van ambtenaren. De bijzondere eindeloopbaanregelingen worden nog slechts voor maximaal twee jaar aanvaard. Loopbaanonderbrekingen en verloven tellen enkel mee als ze voldoen aan strikte zorg- of opleidingscriteria en tot maximaal 24 maanden voltijds. Gedeeltelijke loopbaanonderbrekingen met RVA-uitkering zijn enkel nog aanneembaar vanaf 60 jaar en mits een persoonlijke bijdrage van 7,5%.
➡️ Tantième
Vanaf 2027 worden alle nieuwe dienstjaren berekend met een uniforme breuk van 1/60e. Bepaalde ambtenaren genieten vandaag van gunstige tantièmes (zoals 1/48 of 1/50) waardoor ze sneller een volledig pensioen kunnen opbouwen. Het tantième weerspiegelt de zwaarte van het beroep. De overheid erkent dat het pensioenverlies oploopt tot 10%.
OVERZICHT EN TIMING
| Stelsel | Wanneer |
|---|---|
| Alle stelsels – Pensioenrecht (+ correcties sociaal overleg) |
|
| - vervroegd pensioen 60/44 61/43 63/42: loopbaanvoorwaarde (+1e jaar 104d; 5 tolerantiedagen; balansdagen) - vervroegd pensioen 60/42: effectief gewerkt 234d/j (incl. moederschapsrust, tijdelijke werkloosheid én militaire dienst) |
‘27 ‘27 |
| Alle stelsels – Pensioenberekening | |
| - malus: <35 156d/j + 7020d effectief gewerkt = -2%<°1966;-4%; -5%>°1974 (incl. ziekte; 5 tolerantiedagen) - bonus: > pensioenleeftijd en <35 156d/j + 7020d = +2%<°1963;+4%;+5%>°1972 |
‘27 ‘26 |
| Overheidsstelsel – Pensioenrecht | |
| - pensioenleeftijden voor militairen en het rijdend personeel NMBS (betere overgangsregeling) - verhogingscoëfficiënt politie en brandweer - medisch pensioen: afschaffing = ontslag |
‘27 ‘27 06/26 |
| Overheidsstelsel - Pensioenberekening | |
| - termijn refertewedde 10 > 45, basis=geboortedatum (2-8 jaar gunstiger) - preferentiële tantièmes: afschaffing vanaf 2027 - aanneembaarheid verloven: zorg 24m; 60+RVA; VVP<2j (behoud p-datum bij aanvraag <publicatie) - perequatie: afschaffing |
‘27 ‘27 ‘27 ‘27 |


