Sociaal overleg en sociale verkiezingen

Het coronavirus roept veel vragen op. Voor militanten en afgevaardigden is een bijzondere rol weggelegd. Lees hier verder.

Vakbeweging nr.922:  Corona en je werk (pdf)

Pamflet:  Het ACV gaat voor extra sociale bescherming van werknemers én voor veilig werken! 

Download het ACV-pamflet coronamaatregelen van 23 maart 2020 (pdf)

Affiche: #werknemersverdienenrespect

Affiches: 'Hoe vraag je tijdelijke werkloosheid aan?'  

Tijdelijke werkloosheid

Sociale verkiezingen

EFI


    Sociaal overleg: rol militant

    Externe diensten

     

     

    Hoe help ik mijn collega-leden om hun uitkering tijdelijke werkloosheid aan te vragen?

    Wijs je collega’s op het bestaan van de ACV-site coronawww.hetacv.be/coronavirus.

    Via www.hetacv.be/tijdelijkewerkloosheid kunnen werknemers die lid zijn bij het ACV een online aanvraag ‘C3.2 werknemer-corona’ indienen bij het ACV.

    Het ACV zorgt voor de verdere verwerking van het dossier en de correcte uitbetaling van de uitkering. Voor deze aanvraag houden de collega’s best hun identiteitskaart bij de hand. Inloggen via eID is niet nodig.


    Hoe kan ik een niet-lid helpen om een uitkering tijdelijke werkloosheid aan te vragen?

    Ook niet-leden  kunnen online een aanvraag tijdelijke werkloosheid indienen.

    Daarna moeten ze wel lid worden van het ACV. Dat is nodig om het dossier verder op te volgen en voor een correcte uitbetaling te zorgen.

    • Of je kan hen ook een mail sturen. Maak hiervoor gebruik van het Outlooksjabloon:

     

    Uitstel sociale verkiezingen: wat betekent de schorsing?

    Het coronavirus en de maatregelen die genomen zijn om de opmars ervan te stoppen, maken een normaal verloop van de procedure en een goede organisatie van de sociale verkiezingen in mei 2020 bijzonder moeilijk. Daarom besliste de Groep van 10 op 17 maart 2020 om de procedure sociale verkiezingen te schorsen vanaf dag X+36

    Lees de Verklaring van de Groep van Tien:  'Tijdelijke schorsing van de procedure sociale verkiezingen' (pdf)

    Afhankelijk van de gekozen verkiezingsdatum je onderneming is dat tussen 18 en 31 maart 2020. De aanplakking van de kandidatenlijsten, het samenstellen van de stembureaus, het oproepen van de kiezers en de stemming zelf zullen later in 2020 plaatsvinden.

    Alle beslissingen en akkoorden die voor dag X+36 werden genomen blijven geldig. Een uitzondering vormen akkoorden (bijvoorbeeld voor het stemmen per brief) die gesloten zijn in het licht van de coronacrisis en hier specifiek naar verwijzen.

    Ondernemingen die buiten de kalender sociale verkiezingen organiseren (bijv. omdat de procedure te laat werd opgestart) kunnen de procedure ook nog verderzetten tot dag X+36. Zij zullen samen met de andere ondernemingen later dit jaar de procedure weer opstarten.

     

    Wanneer zullen de sociale verkiezingen plaatsvinden?

    De procedure sociale verkiezingen zal in het najaar van 2020 hervatten. De procedure zal hervatten op dag X+36 en zal vanaf dan weer een normaal verloop kennen.

    Voorlopig werd er afgesproken de sociale verkiezingen te laten plaatsvinden van 16 tot en met 29 november 2020. Afhankelijk van hoe de coronacrisis zich verder ontwikkelt, zal deze periode bevestigd of aangepast worden tijdens de zomer van 2020.

    Raadpleeg de voorlopige kalender (pdf) voor de procedure wanneer de sociale verkiezingen plaatsvinden van 16 tot en met 29 november 2020.

     

    Moet er nu een nieuwe datum worden afgesproken?

    De nieuwe datum van de verkiezingen in je onderneming zal gebaseerd zijn op de huidige datum of data. Concreet: wanneer er nu werd gekozen om de verkiezingen te laten doorgaan op de donderdag van de eerste week, zal de datum in de nieuwe periode ook de donderdag van de eerste week zijn.

    Ook de afgesproken uurregeling zal gerespecteerd moeten worden.

    Indien hierover een akkoord wordt gevonden in de overlegorganen, kan dit wel nog wijzigen. 

     

    Is mijn kandidatuur in orde?

    Maak je geen zorgen. Het ACV heeft ervoor gezorgd dat de kandidatenlijsten op dag X+35 werden ingediend.  Je bent beschermd tegen ontslag en je kandidatuur blijft geldig.

    Ben je kandidaat voor de jongeren? Dan blijf je dat ook, ook al zal je op het moment van de stemming tijdens de nieuwe periode sociale verkiezingen 25 jaar zijn.

    Hetzelfde geldt voor de kandidaten die op de voorziene dag van verkiezingen in mei nog geen 65 jaar zijn, maar dit later dit jaar worden. Ook deze kandidatuur blijft geldig. 

     

    Ben ik als kandidaat nog altijd beschermd?

    Het uitstel van de sociale verkiezingen heeft ook gevolgen voor de ontslagbescherming van de huidige werknemersafgevaardigden en de kandidaten bij de sociale verkiezingen. Gelukkig blijft de impact zeer beperkt

    Aan de basisregels, zoals de nood om een technische of economische reden te laten erkennen door het paritair comité of een dringende reden door de arbeidsrechtbank, wijzigt er niets. Ook de forfaitaire vergoeding die de werkgever moet betalen wanneer hij de procedures niet naleeft, blijft ongewijzigd: 2 tot 4 jaar, naargelang de anciënniteit in de onderneming. 

    De variabele vergoeding wijzigt wel.  En ook is er de vraag wat er gebeurt met de bescherming van nieuwe kandidaten na X+35.  Je leest het in Vakbeweging nr.922: 'Ontslagbescherming kandidaten sociale verkiezingen' (pdf).

    Heb je nog vragen over of ondervind je problemen door het uitstel van sociale verkiezingen, aarzel dan zeker niet om je vakbondssecretaris te contacteren.  Gebruik de tool 'Zoek het ACV-contact in je bedrijf' en vind zijn/haar contactgegevens. 

    Wie mag stemmen bij de nieuwe verkiezingen?

    De kiezerslijsten die op dag X werden opgemaakt, blijven geldig. Sta je op de kiezerslijst, dan mag je stemmen. Op dag X+77 zullen de overlegorganen wel nog kunnen beslissen om kiezers te schrappen van deze lijsten. Maar enkel als men daar unaniem over beslist. 

    Voor uitzendkrachten geldt dat de tweede anciënniteitsvoorwaarde stopt in de periode van de schorsing.  Deze voorwaarde, namelijk 26 dagen gewerkt hebben als uitzendkracht in de periode vanaf dag X tot en met dag X+77, start opnieuw wanneer de procedure herneemt op dag x+36.

    Maar ook voor uitzendkrachten geldt dat zij mogen stemmen zolang de overlegorganen hen op X+77 niet unaniem schrappen van de kiezerslijsten.

     

    Wat met de bestaande overlegorganen en vakbondsafvaardiging?

    Het Comité PB en OR zullen blijven functioneren tot na de nieuwe verkiezingen. Aan de militanten die nu nog een mandaat hebben, maar zich niet meer kandidaat hebben gesteld in 2020, vragen we dat ze hun mandaat nog wat langer opnemen. Deze militanten blijven beschermd tot hun mandaat is beëindigd. 

    De aanduiding van de vakbondsafvaardiging (syndicale delegatie) wordt sectoraal geregeld. In de meeste sectoren wordt de vakbondsafvaardiging aangeduid, maar in sommige sectoren worden, gelijktijdig met de sociale verkiezingen, ook verkiezingen voor de vakbondsafvaardiging georganiseerd. Dit wordt best op sectorniveau of zelfs op ondernemingsniveau bekeken. Contacteer hiervoor je secretaris. 

     

    Wat met de campagne?

    Alle vakbonden hebben zich ertoe geëngageerd hun kiescampagne stop te zetten. De folders, affiches, kiesprogramma’s,… zullen dus nog even in de kast moeten blijven liggen. Merk je dat een andere vakbond toch campagne blijft voeren? Contacteer dan zeker je secretaris.

    Werkgevers hebben zich geëngageerd om kandidaten niet te beïnvloeden om hun kandidatuur in te trekken. Gebeurt dit toch? Contacteer dan zeker je secretaris.

     

    Wat met het sociaal overleg in mijn onderneming tijdens corona?

    Het is essentieel dat er in uitzonderlijke crisistijden op regelmatige basis contact is tussen de werkgever en de afgevaardigden van de OR. De coronacrisis vraagt om meer occasioneel overleg.

    Dit moet de leden van de ondernemingsraad helpen de gang van zaken in de onderneming te volgen: over de productie en de verkoop, de bestellingen, de markt, de evolutie van de kosten en kostprijzen, de voorraden, van de productiviteit en van de tewerkstelling, …

    De werknemers hebben immers veel vragen en nood aan informatie, over het werk en de tewerkstelling, en de preventieve maatregelen voor hun gezondheid.

    De OR heeft een belangrijke adviserende rol als het gaat over (tijdelijke afwijkingen van de) arbeidstijden, arbeidstijdsregelingen en de aan- en afwezigheid op het werk. 

    Lees verder 'Belang sociaal overleg: wat kan ik als afgevaardigde doen?'.

     

    Kan ik mijn EFI-vergadering uitstellen tijdens corona?

     

    In de meeste ondernemingen wordt van maart tot en met juni de economische en financiële Informatie (EFI) voorgelegd aan de ondernemingsraden (OR). De vergadering van de OR waarop de EFI-jaarinformatie besproken wordt moet volgens de wetgeving komen vóór de algemene vergadering van aandeelhouders. 

    Omwille van Covid-19 zal de verplichting om de vergadering van de OR waarop EFI wordt besproken te houden vóór de algemene vergadering van aandeelhouders, niet overal worden nagekomen.  Wettelijk is er geen sanctie voorzien.  

    Als de voltallige ondernemingsraad akkoord is kan je de jaarlijkse EFI-vergadering uitstellen. Best vragen de leden van de ondernemingsraad dat de algemene vergadering ook uitgesteld wordt, zodat het verslag van de ondernemingsraad toch ook aan hen voorgelegd kan worden.

     

    Wat als de EFI-vergadering niet uitgesteld wordt?

    Er zijn meerdere mogelijkheden:

    • Wanneer elk lid van de OR van op afstand kan deelnemen aan de vergadering, raden we aan de OR EFI te laten doorgaan.
    • Wanneer de voltallige OR akkoord gaat om de jaarlijkse informatie digitaal te ontvangen, dan kan de secretaris van de OR (telefonisch, mail …) de vragen bundelen en aan de werkgever bezorgen. 
      • Deze kan dan al zijn antwoorden schriftelijk tegelijkertijd aan elk lid van de OR bezorgen en dit binnen een afgesproken termijn. Daarna voorzie je ook een tweede vragen- en besprekingsronde, óf een verdere bespreking en uitwisseling van standpunten tijdens de volgende ondernemingsraad, zodra de crisis is verstreken.  
      • Belangrijk is dat in het dossier de certificering van de revisor aanwezig is. 

    Het is belangrijk dat de secretaris van de OR deze extra opdracht aankan. Zo niet is een andere procedure nodig, bijvoorbeeld dat de werkgever alle documenten rechtstreeks aan alle leden bezorgt. Dit moet intern afgesproken worden.

    Zijn er aandachtspunten voor de EFI-vergadering tijdens de coronacrisis?

    Als de EFI-vergadering toch doorgaat tijdens de coronacrisis, is het belangrijk dat de werkgever het budget voor 2020 dat hij aan het begin van het jaar heeft opgesteld, aanpast aan de bedrijfsvooruitzichten voor de komende maanden.

    Ook het hoofdstuk dat de toekomstverwachtingen bespreekt moet zo goed mogelijk uitgewerkt worden.


    Belang sociaal overleg

    Vandaag en ook naar de toekomst toe, heeft het coronavirus ernstige gevolgen op de werking van bedrijven en organisaties.  Bijvoorbeeld op de tewerkstelling, de economische activiteit of de dienstverlening. 

    De impact is nog niet geheel duidelijk en zal hoe dan ook divers zijn.  Wat we zeker weten, is de cruciale rol is van het sociaal overleg hierin.

    Zo moeten er in overleg voorbereidingen getroffen worden om de gevolgen van het corona virus in te dijken.  Anderzijds moeten maatregelen getroffen worden om om de  bedrijven en de werknemers, maar net zo goed de gebruikers/klanten/cliënten met de minste schade door deze risicovolle periode te loodsen.  

    Lees hier wat je als ACV-afgevaardigde kan doen:


    Wat kan je als ACV-afgevaardigde doen via het comité PB?

    Vraag aan je werkgever, voor zover dit nog niet gebeurde, om zo snel mogelijk de leden van het comité PB samen te roepen voor een extra vergadering over de gevolgen van het coronavirus in je onderneming. De werkgever is daartoe verplicht wanneer minstens 1/3 van de werknemersvertegenwoordigers dit vraagt. 

    • Bespreek een actieplan met preventiemaatregelen om besmettingen maximaal te voorkomen en de gezondheid van alle werknemers te beschermen. Zo’n actieplan bevat minstens de volgende elementen:
      • maatregelen op het vlak van persoonlijke hygiëne
      • hoe omgaan in contacten met collega’s en externen (patiënten, klanten, leveranciers, …)
      • maatregelen op het vlak van schoonmaak en onderhoud
      • voorzien van de nodige beschermingsmiddelen, …

      Bekijk een voorstel van actieplan voor ondernemingen en organisaties van de Wereldgezondheidsorganisatie.
    • Communiceer over de preventiemaatregelen aan het personeel via schriftelijke en mondelinge informatie. Bijvoorbeeld via affiches: bekijk een voorbeeld van affiche.
    • Informeer de werknemers over wat ze moeten doen wanneer ze ziektesymptomen vertonen, besmet zijn of in contact kwamen met besmette personen: thuis blijven, huisarts telefonisch raadplegen, ...
    • Duid een referentiepersoon aan (bv. preventieadviseur, personeelsdienst, …) waar werknemers terecht kunnen met al hun vragen.
    • Volg de situatie van dichtbij op en pas de maatregelen en de informatie aan het personeel aan de gewijzigde omstandigheden aan. Je kan bijvoorbeeld wekelijks een vergadering plannen.
    • Maak ook gebruik van de expertise en de informatie van de arbeidsarts en de externe dienst voor preventie en bescherming op het werk bij het uitwerken van de maatregelen en de communicatie aan het personeel.
    • Wat als de werkgever de werknemers wil doen laten werken in een risicozone, vb. een werkplaats waar een coronapatiënt verblijft?  Dan moet aan een hele reeks strenge voorwaarden voldaan zijn die de veiligheid van de werknemer garanderen.

      Je vindt alle maatregelen en meer info over de rol van het comité PB terug in FAQ: Werken in een risicozone (pdf)

     

    Is er geen ondernemingsraad in je bedrijf of organisatie, bespreek dan in het comité PB ook de elementen die je terugvindt in het luik ondernemingsraad

    Indien er geen comité PB bestaat, heeft de syndicale afvaardiging de volle bevoegdheid van een Comité PB.


    Heb je nog vragen of ondersteuning nodig in discussies met je werkgever, aarzel dan niet en neem contact op met je vakbondssecretaris. 


    Wat kan je als ACV-afgevaardigde doen via de ondernemingsraad (OR)?

    De ondernemingsraad moet zo snel mogelijk op de hoogte worden gebracht, wanneer zich belangrijke gebeurtenissen voordoen of wanneer er beslissingen worden genomen die een grote impact kunnen hebben op de onderneming. De wetgeving bepaalt de aard van zo’n gebeurtenis niet precies. Maar een epidemie of een pandemie kan wel als zodanig worden beschouwd, evenals de gevolgen ervan voor de activiteiten van de onderneming. 

    Weet dat de werknemersafgevaardigden een extra ondernemingsraad kunnen samenroepen als 1/3 van de werknemersafgevaardigden dat vraagt. Aarzel dus niet om dit te doen.

    Welke informatie moet de ondernemingsraad krijgen?

    Wanneer er zich belangrijke gebeurtenissen voordoen, moet de ondernemingsraad worden geïnformeerd en geraadpleegd over de volgende aspecten:

    • de impact van deze gebeurtenissen op de activiteit van de onderneming
      • ten gevolge van het stilvallen van de toelevering van grondstoffen of half afgewerkte producten waardoor de productie in het gedrang komt
      • heeft de onderneming een activiteit die in het gedrang komt omdat klanten afzeggen of de afzetmarkt problemen ondervindt? Deze informatie maakt deel uit van de EFI-basisinformatie (inloggen verplicht)
      • impact op de omzetcijfers en wat men doet om de kosten te beheersen

       

    • de impact van deze gebeurtenissen op de tewerkstelling en arbeidsvoorwaarden
      • zal men overwerk of tijdelijk werk gebruiken om afwezigheden te compenseren?
      • bij een vermindering van werk:
        • aanpassing van de arbeidsuren
        • opname van overuren 
        • heroriëntering van ploegenarbeid, bv. door opschorten van de weekend en/of nachtploegen
        • tijdelijke werkloosheid omwille van economische redenen.

         

    • in geval er niet gewerkt kan worden door overmacht
    • de toepassing van het arbeidsreglement of de (tijdelijke) aanpassing ervan, bv. wat betreft de medische controle, de toestemming en de organisatie van telewerk, …

     

    Heb je vragen of ondersteuning nodig in discussies met je werkgever, aarzel dan niet en neem contact op met je vakbondssecretaris. 

     

    Wat zijn de aandachtspunten binnen het globaal sociaal overleg?

    Maak gezamenlijke afspraken

    Zorg er ook voor dat de werknemersvertegenwoordigers van de verschillende overlegorganen (ondernemingsraad, comité PB) en van de syndicale afvaardiging overleggen via de syndicale kern om gezamenlijk afspraken te maken ten opzichte van de werkgever.

    Stel een crisisplan op

    Overleg met je werkgever over de communicatie aan de werknemers. Afhankelijk van de impact van de crisis op je bedrijf, is het aan te raden  om de werkgever te vragen een bedrijfsspecifiek crisisplan op te stellen.  In zo’n plan kan je bijvoorbeeld opnemen om op wekelijkse basis de werknemers te informeren over de ontwikkelingen op het vlak van de activiteiten, de werkgelegenheid en de arbeidsorganisatie van de onderneming. 

    Daarnaast beschrijf je in zo’n plan ook hoe er in eventuele crisissituaties gewerkt moet worden (bv. als heel veel werknemers afwezig zijn door ziekte, overmacht, …). Dat bepaalde minimumdiensten hoe dan ook moeten worden verder gezet, is duidelijk voor banken, gezondheidsinstellingen, rust- en verzorgingstehuizen.

    Maar ook in andere ondernemingen of organisaties wordt deze oefening best gemaakt: welke diensten en functies zijn essentieel en moeten ook in  zware omstandigheden operationeel blijven; welke activiteiten mogen wel en niet onderbroken worden; voor welke sleutelfuncties hebben we de vereiste back-up personen.

    Heb je vragen of ondersteuning nodig in discussies met je werkgever, aarzel dan niet en neem contact op met je vakbondssecretaris. 

     

     

    Ik ben militant of afgevaardigde in mijn onderneming. Hoe moeten de overlegorganen werken tijdens  deze corona-maatregelen?

    • De werkgever zorgt ervoor dat hij de overlegorganen binnen de onderneming (ondernemingsraad, comité voor preventie en bescherming op het werk en de syndicale delegatie) blijft betrekken voor deze materies waarvoor ze bevoegd zijn.
    • Zolang er geen nieuwe overlegorganen opgericht zijn, blijven de huidige verder functioneren.
    • De werkgever moet ervoor zorgen dat de informatie en consultatie van de overlegorganen digitaal kan gebeuren en dat vergaderingen in de mate van het mogelijke digitaal worden georganiseerd.
      Niet al onze afgevaardigden hebben de mogelijkheid of vaardigheid om digitaal te communiceren (via mail, Skype, …), maar we vragen dat elke onderneming toch zoekt naar een veilige manier om toch te kunnen communiceren/te overleggen met alle afgevaardigden.
    • Niet-dringende en niet-essentiële aangelegenheden moeten tot later worden uitgesteld. Deze raadgeving geldt ook voor alle organen van het sociaal overleg zoals OR, CPBW en SD.  

    Meer bij: 'Belang sociaal overleg: wat kan ik als afgevaardigde doen?'.

     

    Wat is de rol van externe diensten voor preventie en bescherming (arbeidsgeneeskunde) tijdens de coronacrisis?

    De arbeidsarts heeft geen specifieke opdracht  om werknemers die symptomen van griep hebben, op te sporen om hen met ziekteverlof te sturen. De werkgever moet zelf maatregelen nemen binnen het bedrijf om werknemers tegen corona te beschermen en vragen aan de werknemer die symptomen heeft om naar huis te gaan en een arts te raadplegen.   

    De arbeidsarts en de externe dienst moeten de onderneming wel adviseren en ondersteunen bij het invoeren van maatregelen om werknemers te beschermen tegen het coronavirus.

    Meer bij FAQ Veiligheid en welzijn op het werk.

     

    Kunnen de externe diensten voor preventie en bescherming nog onderzoeken uitvoeren tijdens de coronacrisis?

    De volgende onderzoeken moeten in de mate dat ze gevraagd worden, wel uitgevoerd worden

    • voorafgaande gezondheidsbeoordeling
    • onderzoeken bij werkhervatting (eventueel bezoeken voorafgaand aan de werkhervatting) 
    • spontane raadplegingen 
    • onderzoeken in kader van moederschapsbescherming (aangepast of ander werk, werkverwijdering)
    • vervallen van rijgeschiktheidsattest
    • aanvragen voor het opstarten van een re-integratietraject kunnen nog steeds ingediend worden bij de arbeidsarts, maar zullen niet prioritair behandeld worden.  Bij akkoord tussen de betrokken partijen, kunnen deze trajecten uitgesteld worden.

    De arbeidsarts kan voor sommige onderzoeken voorafgaand met de werknemer afspreken en nagaan of een effectief onderzoek wel nodig is.  Het nemen van beslissingen over de arbeidsgeschiktheid of ongeschiktheid op basis alleen van een telefonische consultatie moet vermeden worden. Die kunnen alleen als de arts de werknemer fysiek gezien heeft.

    De volgende onderzoeken worden wel opgeschort tot corona onder controle is in België:

    • periodieke gezondheidsbeoordelingen
    • aanvullende medische handelingen

      Personalization

      Je webbrowser is verouderd en wordt niet ondersteund door de ACV-website. Klik hier om een nieuwere versie te installeren.