Welke pensioenen en uitkeringen zijn er?

De 1ste pensioenpijler bevat de wettelijke pensioenen. Dit zijn de rust- en overlevingspensioenen die in de verschillende stelsels naast mekaar voorkomen. 

Daarnaast zijn er nog 2 pensioenpijlers die de zogenaamde aanvullende pensioenen bevatten.  

• Tweede pensioenpijler: de 2de pijler omvat pensioenregelingen die verbonden zijn aan je werksituatie.  Lees verder. 
• Derde pensioenpijler of de pensioenen die je zelf en individueel opbouwt.  Lees verder.

Afhankelijk van je werksituatie

De tweede pensioenpijler omvat pensioenregelingen die verbonden zijn aan je werksituatie, zoals:

• Groepsverzekering of pensioenfonds 
• Individuele pensioentoezegging voor een werknemer of bedrijfsleider
• Individuele voortzetting van een aanvullend pensioen als je overstapt naar een andere werkgever zonder aanvullende pensioenregeling

 

Sociale pensioenregeling

Dit zijn sociale en niet-individuele pensioenregelingen. Ze kunnen 2 vormen aannemen:

• Sectorale pensioenplannen op het niveau van het paritair comité.  
• Bedrijfspensioenplannen in sectoren zonder sectorplan, zoals bijvoorbeeld een groepsverzekering of pensioenfonds bij je werkgever (ondernemingspensioenplan)

 

Vergeet ook niet de slapende pensioenplannen. Dat zijn pensioenplannen waarbij je eerder aangesloten was, bijvoorbeeld bij een vorige werkgever of in een andere sector.

 

Goed om weten

• Een aanvullend pensioenplan voorziet meestal overlijdensdekking of een uitkering bij vroegtijdig overlijden.
• In tegenstelling tot wettelijke pensioenen worden bijna steeds als kapitaal of in 1 storting uitbetaald, vlak na de pensionering.  Je hebt het recht om de uitkering in een rente te vragen. 
• Je betaalt als werknemer soms zelf je aanvullend pensioen in de vorm van afhoudingen op het maandelijks nettoloon. Info hierover vind je op je loonbrief.
• Je vindt alle nuttige info over je aanvullend pensioen, 2e pijler in MyPension. Lees verder.

De derde pijler zijn de pensioenen die je zelf en individueel opbouwt als je er de middelen voor hebt.  Het gaat om bijvoorbeeld pensioensparen, levensverzekering, …

Dit type van pensioen is niet verplicht en houdt geen enkel verband met je sociaal statuut als werknemer.

Bijstandsuitkering

De inkomensgarantie voor ouderen of IGO is een bijstandsuitkering die door de Federale Pensioendienst (FPD) wordt betaald aan 65-plussers. Het is een sociaal vangnet voor wie een (rust- of overlevings-) pensioen ontvangt dat lager is dan het minimumpensioen.

Er is geen loopbaanvoorwaarde om de IGO te ontvangen, maar er wordt wel een onderzoek gevoerd naar de bestaansmiddelen.

De IGO wordt niet automatisch toegekend. Denk je in aanmerking te komen, dien dan een aanvraag in via pensioenaanvraag.be.  Lukt het niet online, ga dan langs bij een Pensioenpunt in je buurt of bij je gemeentebestuur.

Voorwaarden  IGO

Je bent Belg of je verkeert in een van de volgende situaties:

• je bent 65 jaar of ouder
• je krijgt een rust- of overlevingspensioen in een Belgisch stelsel
• je ontvangt een rust- of overlevingspensioen dat lager is dan het minimumpensioen
• je geniet van een gelijke behandeling op basis van een internationale norm (je bent bijvoorbeeld onderdaan van de Europese Economische Ruimte, vluchteling of staatloos)

 

Er zijn ook enkele voorwaarden die verband houden met je hoofdverblijfplaats. Als je de aanvraag indient, moet je:

• Ten minste 10 jaar je hoofdverblijf in België hebben. Daarvan moet je 5 jaar effectief en onderbroken in België aanwezig geweest zijn.
• Je hoofdverblijfplaats in België hebben en er daadwerkelijk wonen. Dat moet niet voor de eigenlijke pensioenen. 

 

Een tijdelijk verblijf buiten België is onder bepaalde voorwaarden toegestaan: niet meer dan 30 dagen per kalenderjaar, na een occasionele en tijdelijke opname in een ziekenhuis of een verzorgingstehuis, of te rechtvaardigen door uitzonderlijke omstandigheden die door het beheerscomité van de FPD zijn toegestaan.

Na een volledige loopbaan van 30 jaar heb je recht op een wettelijk minimumpensioen. Het minimumpensioen voor een alleenstaande bedraagt momenteel 1.532,82 euro, terwijl een gezinspensioen 1.915,42 euro is.

Het bedrag dat je ontvangt hangt echter af van de lengte van je loopbaan of het aantal jaren dat je gewerkt hebt.

Voorwaarden gewaarborgd minimumpensioen

Als je loopbaan niet volledig of minder dan 45 jaar is, kan je een gewaarborgd minimumpensioen krijgen dat in verhouding is met het aantal jaar dat je werkte. Je moet zeker:

• een loopbaan hebben van minstens 2/3de van die periode (dit is 30 jaar)
• in het werknemersstelsel en in het kader van een volledige tewerkstelling gewerkt hebben
  
  

Meerdere pensioenstelsels combineren

Als je aan 2/3e komt door je loopbaan als werknemer en die als zelfstandige bij elkaar op te tellen, krijg je een werknemerspensioen dat minstens gelijk is aan een minimum 'gemengde loopbaan'. Het staat dan in verhouding tot je loopbaanjaren in het werknemersstelsel.

Als je jaren als werknemer bijvoorbeeld 3/4de van je loopbaan beslaan, ontvang je 3/4e van het bedrag.

Alleen voor wie gehuwd is

Als je echtgenoot of echtgenote overlijdt, kan je onder bepaalde voorwaarden een overlevingspensioen ontvangen.

Het overlevingspensioen wordt toegekend aan de echtgeno(o)t(e) van de overleden werkne(e)m(st)er. Alleen wie gehuwd is, kan er gebruik van maken. Het huwelijk moet minstens 1 jaar hebben geduurd, tenzij:

• het echtpaar een kind heeft met recht op kinderbijslag
• het overlijden te wijten is aan een ongeval dat voorviel na het huwelijk

 

De periode van wettelijk samenwonen telt mee voor de duur van het huwelijk, maar de begunstigde moet op het ogenblik van het overlijden van de partner gehuwd zijn.  

Leeftijd

Of je al dan niet recht hebt op een overlevingspensioen, is ook gekoppeld aan een steeds meer beperkende leeftijdsvoorwaarde: 

• In 2021:  moest je 48 jaar oud zijn om in aanmerking te komen.
• In 2022: 48 jaar en 6 maanden
• In 2023: 49 jaar. In 2024: 49 jaar en 6 maanden.
• Vanaf 2025, 50 jaar. Deze leeftijd wordt elk jaar met 1 jaar opgetrokken tot 55 jaar vanaf 1 januari 2030.

 

Voldoe je niet aan deze leeftijdsvoorwaarde? Dan kun je 2 jaar lang een overgangsuitkering krijgen als je kinderen ten laste hebt. Heb je geen kinderen, dan kan je de uitkering gedurende 1 jaar ontvangen.