Hoe zit het met overtijd en overuren?
Werk je voltijds of deeltijds? Ken je rechten en plichten over je arbeidstijd en overuren

Arbeidstijd en overuren
Ontdek hier hoe zit het met je arbeidstijd en uurrooster. En waar je rekening mee moet houden als je overuren maakt of weekendwerk doet.
-
Hoe zit het met overuren?
In de meeste sectoren ligt de weekgrens op 38 uur of lager. Tenzij anders vastgelegd in een cao, maak je dus overuren of doe je overwerk als je bijvoorbeeld meer dan 9 uur per dag of 40 uur per week aan de slag bent.
Het overwerken geeft recht op overloon. Dat wordt in de meeste gevallen gecompenseerd met inhaalrust of 'recup'.
Je mag de dag- en weekgrenzen overschrijden bij een abnormale verhoging van het werk op onvoorzienbare en onregelmatige ogenblikken. Maar hier zijn voorwaarden aan verbonden:
- Er moet voorafgaand toestemming van de vakbondsafvaardiging en arbeidsinspectie zijn.
- Werknemers moeten minstens 24 uur op voorhand verwittigd zijn door aanplakking.
- Zwangere werkneemsters mogen geen overuren doen.
-
Kan je baas je verplichten overuren te presteren?
Neen, je bent niet automatisch verplicht om overuren te presteren als je werkgever dat vraagt. Overuren mogen enkel in specifieke situaties zoals bij dringende interventies, onvoorziene omstandigheden of bij buitengewone vermeerderingen van het werk.
Je werkgever kan je niet verplichten om overuren te doen buiten de wettelijk toegestane situaties. Je hebt het recht om nee te zeggen, tenzij er sprake is van een uitzonderlijke situatie zoals overmacht.
Overuren op vrijwillige basis kunnen, maar dan is een schriftelijke overeenkomst met je werkgever nodig.
Raadpleeg bij twijfel je arbeidsreglement of je ACV-afgevaardigde.
-
Wat met vrijwillige overuren?
De wet betreffende wendbaar en werkbaar werk (5 maart 2017) voerde de zogenaamde ‘vrijwillige overuren’ in.
Om je vrijwillig aan te bieden voor deze overuren moet je als werknemer, voordat je deze uren presteert, een geschreven overeenkomst sluiten met je werkgever.
Dat akkoord is 6 maanden geldig en kan worden vernieuwd als je als werknemer deze overuren wil blijven presteren. En opgelet: overuren op vrijwillige basis geven recht op bijkomend loon, maar niet op inhaalrust.
-
Kan je bijkomend loon krijgen in plaats van inhaalrust?
Elke werknemer kan de inhaalrust van 91 overuren per kalenderjaar laten uitbetalen in plaats van deze effectief op te nemen. Dit is een keuzerecht voor de werknemer: de werkgever kan dit niet verplichten.
💡 Pas je profiel aan en check onderaan deze pagina of er voor jouw sector een aparte regeling geldt: in sommige sectoren kunnen er meer dan 91 uren inhaalrust vervangen worden door bijkomend loon.
De 'vrijwillige overuren' moeten nooit ingehaald worden en geven dus recht op bijkomend loon.
-
Wat is ADV?
Bij Arbeidsduurverkorting (ADV) werk je iedere week meer uren dan in je contract staat. Staat er bijvoorbeeld 38 uur in je contract, maar werk je 40 uur per week, dan bouw je elke week 2 extra ADV-uren op.
In de praktijk kan je deze overuren meestal opnemen als extra vakantie. Soms kan je je ADV-dagen laten uitbetalen, bijvoorbeeld bij ontslag.
Opgelet:
- Niet iedereen heeft hier recht op. Dit geldt enkele in ondernemingen waar hier afspraken voor vastgelegd zijn, bijvoorbeeld in een cao.
- Ontslag genomen of gekregen? Check hoe het zit met je regeling rond ADV-dagen. In tegenstelling tot wettelijke verlofdagen worden deze niet altijd uitbetaald. In dat geval kan je ze best opnemen tijdens je opzegperiode. Zie: ontslag en opzegging.
Een vraag over je werk of inkomen? Je kan terecht bij het ACV!
Een andere vraag over je contract? 👇
Wil je je contract opzeggen?
Op zoek naar info over ontslag nemen? Wil je bijvoorbeeld je opzegtermijn berekenen? Check de rubriek 'Ontslag en opzegging'.
More Info
-
Militant?
- Neem een kijkje op de militantensite en consulteer er de Wegwijzer Sociale Wetgeving (login nodig)
- Lees Vakbeweging digitaal
- Ontdek ook het aanbod van De Vormers.
💡 Veel van de regels hangen af van de sector waarin je werkt. Kies daarom nu je sector om meteen informatie op maat te krijgen.
PC 227 - Audiovisuele sector
Arbeidstijden en registratie
In de sector kan er flexibel gewerkt worden. Het hangt af van welke functie je uitoefent in welk regime van flexibiliteit je valt. De collectieve arbeidsovereenkomst (cao) deelt de werknemers op in drie categorieën:
-
De Groep A is niet onderworpen aan grote flexibiliteit.
- Zij werken vaak volgens vaste of glijdende uurroosters volgens de voorwaarden voorzien in het arbeidsreglement van de onderneming.
- In deze groep zitten de functies: Account Manager, Promotie-agent, Boekhouder, Directiesecretaresse, Eindredacteur - vertaling, Marktonderzoeker, Netwerkbeheerder, Programmeur-analyst, Planner, Administratief medewerker, Commercieel medewerker binnendienst, Commercieel planner, Helpdesk medewerker, Medewerker boekhouding, Receptionist-telefonist.
-
De Groep B is wel onderworpen aan grote flexibiliteit.
- In deze groep zitten de functies: Eindredacteur, Regisseur, Artiest , Hoofd Beeld, Journalist, Opnameleider, Productieverantwoordelijke, Cameraman EFP, Cameraman ENG, Director of photography, Eindregisseur, Multimedia operator, Radiotechnieker/Technisch regisseur, Researcher, Script, Technicus SNG, Animator radio, Beeldmenger, Geluidstechnieker postproductie, Monteur, Multi cameraman, Productieassistent, Technicus algemeen (radio), TV planner, Medewerker cameracorrectie, Medewerker electro, Medewerker styling-maquillage, Multimedia assistent, Operator multicamera, Assistent beeld/geluid, Beeldbandbeheerder, Medewerker materiaalbeheer.
-
De Groep C kan onderworpen zijn aan grote flexibiliteit.
- Al is dit afhankelijk van onderneming tot onderneming.
- In deze groep zitten de functies: Decorontwerper, Graficus, Product manager, Webmaster/Webdesigner, Archivaris-Documentalist, Vertaler, Technieker labo.
Dagelijkse arbeidsduur
- De maximum dagelijkse arbeidsduur is vastgesteld op 12 uur per dag.
Wekelijkse arbeidsduur
- De wekelijkse arbeidsduur mag op het einde van het jaar voor iedereen in de sector nooit 38 uur per week overschrijden.
Voor wie werkt in de grote flexibiliteit (categorie B en C) is de 38 uur per week een gemiddelde dat op jaarbasis bereikt moet worden. - Voor de werknemers die onderworpen zijn aan grote flexibiliteit is de maximum wekelijkse arbeidsduur beperkt tot maximum 50 uur.
Gedurende 6 weken per jaar mag deze arbeidsduur opgetrokken worden tot 60u.
In uitzonderlijke gevallen (te bepalen op ondernemingsniveau) kan deze duur opgetrokken worden tot 84u. - De werknemers die nachtarbeid verrichten mogen niet meer dan 50u per week presteren. In het geval dat nachtprestaties verdeeld zijn over 7 dagen en 8u per dag bedragen, mag de arbeidsduur 56u per week bedragen.
