Gezondheidsklachten door giftige gassen op vliegtuigen moeten erkend worden

©Shutterstock

Een ex-piloot van KLM mag van zijn werkgever niet spreken over het ‘aerotoxisch syndroom’ dat hij zou hebben opgelopen door zijn werk, zo onthult het Nederlands onderzoeksprogramma Zembla vandaag. Voor ACV-Transcom is dit echter niet nieuw en allerminst een alleenstaand geval. Gezondheidsproblemen door toxische gassen in vliegtuigen zijn al lang gekend in de sector, maar worden niet erkend. Vanwege de frequentie van blootstelling zijn piloten en cabinepersoneel vaker getroffen, maar de gassen zijn evengoed schadelijk voor de passagiers. ACV-Transcom voert al verschillende maanden, samen met de Europese en Internationale Transportarbeiders Federatie, een sensibiliseringscampagne bij het personeel. Ze eisen wereldwijde standaarden voor de luchtkwaliteit in vliegtuigen en veilige ventilatiesystemen.

De piloot van KLM is niet de eerste en niet de enige die kampt met gezondheidsproblemen door giftige stoffen. “Wij hoorden al tal van gelijkaardige getuigenissen van piloten en cabinepersoneel, van bewustzijnsverlies, braken, hoofdpijn tot evenwichtsstoornissen, geheugenproblemen en zelfs verlammingen.”, zegt Bjorn Vanden Eynde, secretaris mobiliteit bij ACV-Transcom. Men schat dat er wereldwijd ongeveer 2.000 gevallen zijn per jaar! Toxische gassen komen in het vliegtuig terecht via het ventilatiesysteem van het vliegtuig. De luchttoevoer daarvan gebeurt via de motoren. Deze kunnen toxische olie lekken. Ook via hydraulische olie, ozon en uitlaatgassen wordt de lucht vervuild.

Het probleem is al jaren gekend en er bestaan tal van wetenschappelijke studies over. De eerste rapporten over TCP-vergiftiging werden al begin jaren '50 door US Air Force opgesteld. DHL installeerde om deze reden in 2000 wel filters in de cockpitdeuren. En Easyjet is de enige commerciële luchtvaartmaatschappij die dit jaar filters in de cabine beloofde. Maar het gros van de luchtvaartsector wil het probleem nog steeds niet erkennen.

“Het aerotoxisch syndroom is een zeer zwaar onderschat probleem, want het beperkt zich niet tot één luchtvaartmaatschappij of één bepaald type vliegtuig. Het gebeurt overal, met gezondheidsrisico’s voor personeel én passagiers, maar ook veiligheidsrisico’s. Wat als een piloot door toxische gassen in de cockpit onwel wordt? Dit is écht geen hypothetische vraag”, stelt Bjorn Vanden Eynde. Incidenten met ‘geuren in de cabine’ zijn ook steeds vaker de oorzaak van vertragingen, uitwijkingen of noodlandingen.

Ethyleenglycol

Ook de-icing vloeistof, gebruikt om de motoren te ontvriezen, bevat een schadelijke stof die via het ventilatiesysteem in het vliegtuig terecht komt. Het gaat om ethyleenglycol, een product dat onder meer nierfalen en neurologische afwijkingen kan veroorzaken, gaande van bewustzijnsverlies tot coma. Brussels Airport wil bovendien binnenkort een nieuw systeem invoeren. ‘Om tijd te winnen’ zullen de vliegtuigen al taxiënd worden bespoten in plaats van de ontvriezingsvloeistof in de motoren te spuiten bij stilstand. Dat zal uiteraard zorgen voor nog meer toevoer van deze stof in het vliegtuig. Ook het grondpersoneel op het tarmac loopt hierdoor risico’s. ACV-Transcom probeert daarom al maanden Brussels Airport van dit idee af te brengen. “Alles moet altijd sneller en efficiënter, maar dit mag niet ten koste gaan van de gezondheid van het personeel en de reizigers.”

Samen met het ETF en ITF pleit ACV-Transcom voor het gebruik van minder toxische olie en het filteren van de lucht alvorens deze in de cabine terechtkomt. Bovendien pleiten wij voor een wereldwijde standaard voor de kwaliteit van de lucht in vliegtuigcabines en andere technologieën voor de ventilatie in de vliegtuigen die het niet langer noodzakelijk maken om verse lucht via de motoren aan te voeren. “Wij hopen dat dankzij het programma Zembla dit probleem eindelijk de nodige aandacht krijgt en door de sector zal worden erkend.”

Personalization