Naar aanleiding van recente berichtgeving waarin gesteld wordt dat het aantal agressie-incidenten tegen medewerkers van De Lijn gedaald zou zijn, plaatst Jo Van der Herten van ACV Openbare Diensten ernstige kanttekeningen bij deze conclusie. De hoeraberichten die hierover verspreid worden, door N-VA-parlementslid Bert Maertens, vertrekken van een selectieve lezing van de cijfers en negeren belangrijke onderliggende tendensen.

Agressie is vandaag steeds meer een structureel onderdeel van het publieke leven. Dat bleek recent nog uit een symposium aan de Vrije Universiteit Brussel, waar getuigenissen werden gedeeld vanuit uiteenlopende sectoren van de publieke dienstverlening: hulpdiensten, artsen, OCMW medewerkers en werknemers in het openbaar vervoer. Ook de Agressiecommissie bevestigt deze evolutie (zie www.agressiecommissie.be).

Binnen het openbaar vervoer stelt ACV Openbare Diensten vast dat er sprake is van een zekere gewenning aan agressie. Incidenten worden steeds minder gemeld, tenzij het om ernstige feiten gaat of wanneer er werkverlet is. Veel werknemers hebben bovendien het gevoel dat meldingen onvoldoende worden opgevolgd, wat leidt tot meldingsmoeheid.

Daarnaast is het aantal agressiemeldingen vanuit de exploitanten van De Lijn merkelijk lager. Dat betekent niet dat zij minder slachtoffer zijn van agressie, maar wel dat de doorstroming van meldingen moeizamer verloopt. De Lijn werkt momenteel aan een digitaal meldplatform dat ook voor chauffeurs van exploitanten toegankelijk zal zijn, wat een vlottere en correctere registratie mogelijk moet maken.

Verder benadrukt ACV Openbare Diensten dat de gepubliceerde cijfers uitsluitend betrekking hebben op agressie tegen personeel van De Lijn. Ook reizigers worden nochtans regelmatig slachtoffer van agressie. Bovendien beperkt agressie zich niet tot verbale of fysieke incidenten: overlast ten gevolge van alcohol- en druggebruik heeft eveneens een grote impact op het veiligheidsgevoel van zowel personeel als reizigers. Deze vormen van agressie blijven onderbelicht in de huidige berichtgeving.

Betekent dit dat er geen vooruitgang wordt geboekt? Er zijn wel degelijk stappen gezet, zoals de invoering van flexibel afsluitbare stuurposten. Deze zijn echter niet algemeen ingevoerd en ACV Openbare Diensten blijft nadrukkelijk vragende partij om ook oudere voertuigen uit te rusten met een degelijke afsluiting. Ook deze chauffeurs hebben recht op een veilige werkomgeving.

Daarnaast kijkt de vakbond, samen met parlementslid Maertens, uit naar de uitrol van bodycams voor lijncontroleurs. Op deze maatregel wordt al meerdere jaren gewacht, wat vragen oproept over de prioriteit die de politieke overheid aan veiligheid geeft. Bodycams voor chauffeurs zijn volgens ACV Openbare Diensten geen oplossing: een chauffeur heeft weinig aan een camera wanneer hij zijdelings of van achteren wordt aangevallen tijdens het rijden. Wat wél nodig is, is meer zichtbaarheid en directe ondersteuning op het terrein door lijncontroleurs — een aanpak die steeds meer onder druk staat door de focus op zwartrijderscontroles.

Tot slot pleit ACV Openbare Diensten voor een verdere intensifiëring van de samenwerking met politiediensten en voor een consequent juridisch gevolg bij agressie-incidenten. Maatregelen zoals een busverbod klinken aantrekkelijk, maar blijken in de praktijk moeilijk afdwingbaar.

De voorstelling alsof agressie in het openbaar vervoer structureel afneemt, verdient dan ook minstens de nodige nuance.