Al decennia klagen de departementen over de duurtijd van de vergelijkende selecties bij Selor. Bovendien worden we momenteel geconfronteerd met een bijzondere krapte op de arbeidsmarkt waardoor het ook voor de overheid moeilijk is om nog personeel te vinden. Zonder een echt onderzoek te doen naar de oorzaak heeft de overheid drie maatregelen op tafel gelegd waardoor het mogelijk zou zijn om vlotter aan te werven.

Verlenging van de startbaanovereenkomsten

Een startbaanovereenkomst is een contractuele aanwerving waarbij het personeelslid tot de leeftijd van 26 jaar in dienst kan blijven. Hoewel die maatregel als doel heeft de tewerkstelling van jongeren aan te moedigen, merken we dat veel departementen de aanwerving van startbaanovereenkomsten gebruiken in de plaats van reguliere tewerkstelling. De aanwerving verloopt voor de departementen vlotter omdat een startbaan per definitie geen definitieve aanwerving is en de aanwervingsprocedure ook veel soepeler is.

Het is volgens ons een basistaak van de departementen om de personeelsleden met een starbaanovereenkomst aan te moedigen door te stromen naar een statutaire tewerkstelling. In de praktijk zien we echter dat departementen vaak nalaten om de plaatsen statutair open te stellen.

Tijdens de huidige covidcrisis roept de overheid nu een derde keer de urgentie in om die personeelsleden een verlenging toe te kennen zodat ze in dienst kunnen blijven. De personeelsleden die al een verlening gekregen hebben tot 27 jaar en nog steeds tewerkgesteld zijn via de startbaanovereenkomst kunnen vanaf 1 januari 2022 een nieuwe overeenkomst van bepaalde duur krijgen tot de leeftijd van 28 jaar.

ACV Openbare Diensten hekelt die maatregelen. Als de overheid zelf voldoende inspanningen zou doen om het personeel naar een statutaire betrekking te leiden door de plaatsen open te stellen en hen aan te moedigen deel te nemen aan de selecties, dan zou deze maatregel niet nodig zijn. Bovendien stimuleert deze verlening de aanwerving via precaire overeenkomsten en komt dit de werkzekerheid van betrokken personeelsleden niet ten goede.

Contractuele tewerkstelling voor kerntaken?

De aanwerving binnen het Federaal Openbaar Ambt is op vandaag nog steeds statutair. Er zijn uitzonderingen mogelijk voor vastgelegde specifieke en tijdelijke behoeften. De functies die opgenomen zijn in die lijst, zijn per definitie nooit kerntaken van de overheid die steeds aan statutaire personeelsleden toevertrouwd moeten worden. 

Voor het eerst in de geschiedenis heeft de overheid een voorstel gedaan om kerntaken (veiligheidsfuncties) toe te voegen aan de lijst van uitzonderingen, namelijk voor de aanwerving van penitentiaire bewakingsassistenten en medewerkers van het Nationaal Crisiscentrum. ACV Openbare Diensten heeft zich net als de andere representatieve vakorganisaties hevig verzet tegen die maatregel. Ze opent immers de deur voor een contractualisering van het Federaal Openbaar Ambt, en dat door een minister van Ambtenarenzaken die stelt dat statutaire tewerkstelling de norm blijft.

Tijdens het Comité B van 26 januari 2022 werd ons gemeld dat de minister van Ambtenarenzaken de opmerkingen gehoord heeft en besloten heeft om het voorstel in te trekken. Later zal het kabinet terugkomen met een “actualisering” van de lijst van specifieke en tijdelijke behoeften. We hopen dat de pogingen tot contractualisering nu definitief van de baan zijn, maar we blijven uiteraard waakzaam.

Fast Lane aanwervingen

Met dit voorstel kiest de overheid ervoor om naast de vergelijkende selectie een nieuwe selectiemethode in te voeren, “Fast Lane” genoemd.

Die nieuwe methode zal mogelijk zijn voor hoge volume selecties, dus selecties waar veel beschikbare plaatsen voor zijn of waar veel kandidaten op afkomen. De selecties zullen uit minstens één proef bestaan die bepaald wordt door de administratie. Er volgt geen rangschikking. De kandidaten worden ingedeeld als “niet geschikt”, “geschikt” en “zeer geschikt”. De kandidaten die zeer geschikt bevonden zijn, worden dan bij voorrang aangeworven. Als er meer geschikte kandidaten zijn dan vacante plaatsen, dan volgt er een nieuwe proef. 

In deze selectie is er ook een voordeel voor personen met een handicap ingebouwd. Zij krijgen voorrang op de andere kandidaten.

ACV Openbare Diensten heeft tijdens de onderhandelingen haar bedenkingen geuit over het arbitrair karakter van deze selectiemethode. We hebben ook onze twijfels of de nodige objectiviteit gewaarborgd kan worden. De overheid wilde onze opmerkingen niet aanhoren. We zullen ze uitgebreid opnemen in het protocol in de hoop dat de regering, net als bij de contractuele werving, inziet dat deze oplossing geen oplossing is voor de echte problematiek.