De vakbonden houden e-commerce niet tegen

Al in 2015 sloten werkgevers en vakbonden een raamakkoord over e-commerce. En toch hebben nog maar zeer weinig bedrijven contact opgenomen met de vakbonden over nachtwerk voor e-commerce.
De Belgen spendeerden in 2016 liefst 7,4 miljard euro via het internet (De Tijd, 2 maart). Het bevestigt een trend die de werknemers in de handel al lang ondervinden. Dat betekent dat bedrijven zich moeten aanpassen. Het alternatief is het verlies van marktaandeel en dus jobs.

Comeos, de sectorfederatie van de Belgische winkelketens, spreekt van 20.000 misgelopen jobs. Het wijst de vakbonden, het nachtwerk en de studentenarbeid met de vinger. Nochtans is in de handel en in de logistiek de uitbouw van e-commerce (en van nachtarbeid) al jarenlang mogelijk, mét medewerking van de vakbonden.

Deze week nog versoepelde de wet-Peeters het nachtwerk verder en eind vorig jaar stemde de Kamer in met een verregaande deregulering van de studentenarbeid. Onbegrijpelijk dus dat de werkgeversfederatie blijft hameren op de noodzaak om de regels nog verder te versoepelen.

Raamakkoord

Al in 2015 werd tijdens een rondetafelconferentie met minister van Economie Kris Peeters (CD&V), werkgevers en vakbonden een raamakkoord over e-commerce gesloten voor alle paritaire comités van de handel. Concreet is het, zowel voor de kruidenier om de hoek als voor de hypermarkt, nu technisch mogelijk nachtarbeid in te voeren omwille van e-commerce. Mits een akkoord van de vakbonden, kwestie van ontsporingen te voorkomen.

Sedert het afsluiten van dat akkoord, al anderhalf jaar geleden, hebben zeer weinig bedrijven (IKEA is een uitzondering) contact opgenomen met de vakbonden om effectief van start te gaan. Raar, want het raamakkoord voor de handel voorziet in geen bijzondere financiële voorwaarden die zo’n overleg kunnen bemoeilijken.

Impliciet stelt Comeos de vakbonden verantwoordelijk voor het mislopen van duizenden nieuwe banen in België.

De politiek heeft al op die jeremiades gereageerd. De wet-Peeters voert een algemene afwijking op het verbod op nachtarbeid in ‘voor de verwezenlijking van alle logistieke en ondersteunende diensten verbonden aan de elektronische handel’. Het is duidelijk dat het lobbywerk van de werkgevers bij de politici volop doorgaat. De topman van Comeos heeft het nu over nieuwe versoepelingen om nachtarbeid in de bedrijven in te voeren, niet enkel meer in het kader van e-commerce, maar in het algemeen.

Het is er al 

De werkgeversfederaties vergeten gemakshalve dat sommige bedrijven uit de eigen sector niet op dit raamakkoord hebben gewacht om hun e-commerce uit te bouwen. Zonder noodzakelijk gebruik te hebben moeten maken van nachtarbeid. Carrefour en Cora zijn er voorbeelden van. Daarbij kozen bedrijven er soms ook voor om de magazijnen onder te brengen in een apart filiaal, ondergebracht in het paritair comité van de logistiek, waar de lonen hoger liggen dan in de handel.

Andere winkelketens doen voor hun e-commerce een beroep op dienstverleners met Belgische vestigingen, zoals Bpost, PostNl, DHL, UPS en FEDEX. Die bedrijven behoren tot het paritair comité van de logistiek. Daar bestaat nachtarbeid, op basis van cao’s, al decennia. Ook de grote buitenlandse e-commercespelers doen een beroep op die bedrijven. En creëren dus Belgische tewerkstelling.
En er zijn nog voorbeelden: met duizenden arbeidsplaatsen spreekt Nike Laakdal het meest tot de verbeelding. Vanuit die vestiging, in het paritair comité van de logistiek, worden schoenen rechtstreeks naar klanten tot ver in Oost-Europa gestuurd. Als je online Lego-speelgoed bestelt, vertrekt je pakje vanuit een magazijn in het Kempische Geel.

Dat is weliswaar tewerkstelling in de sector logistiek, niet in de sector handel. Mogelijk is dat de grootste zorg van Comeos. Om als werkgeversfederatie het eigen marktaandeel op peil te houden? Voor ons primeren alvast de tewerkstelling én het welzijn van de werknemers.

Torfs

Vestigt een multinational als Amazon zich op een dag in België? Dat is koffiedik kijken. Wél zeker is dat er een duidelijk kader voor e-commerce bestaat én dat nachtarbeid al mogelijk is. Vakorganisaties en werkgevers hebben gemeenschappelijke belangen als ze jobs willen behouden of uitbouwen. Bij Schoenen Torfs bleek het mogelijk: er werd een akkoord over e-commerce mét nachtarbeid gesloten. Waar een wil is, is een weg.

Aan de vooravond van de sectorale onderhandelingen hopen we dat de werkgevers - en vooral hun vertegenwoordigers - met ons zullen ijveren voor tewerkstelling. Dat is nodig in een markt die steeds concurrentiëler wordt. Het sociaal overleg moet garanderen dat alle spelers in ons land met gelijke wapens strijden, zodat er eindelijk een einde komt aan sociale dumping. En zo werknemers én bedrijven echte toekomstperspectieven bieden.

Door Myriam Delmée (ondervoorzitter BBTK), Jan De Weghe (federaal secretaris BBTK), Delphine Latawiec (nationaal secretaris CNE), Chris Van Droogenbroeck (nationaal secretaris LBC-NVK) en Tom Van Droogenbroeck. Deze tekst stond in De Tijd van 7 maart 2017.

Personalization

Je webbrowser is verouderd en wordt niet ondersteund door de ACV-website. Klik hier om een nieuwere versie te installeren.