Toon werknemers dat Sociale Zekerheid van hén is

In het eerste jaar maatschappelijk werk kiezen studenten van Vives Kortrijk elk jaar een thema waarop ze een jaar lang hun sociale vaardigheden kunnen trainen. Een aantal van hen koos de Sociale zekerheid. Toch niet meteen het meest sexy jongerenthema, dachten we. Na een jaar zwoegen, zweten we samen met hen voor een goed gesprek op een zomers terras.

Waarom een onderwerp waarvan iedereen denkt dat jongeren er niet mee bezig zijn?
‘Drie redenen: we kozen echt voor de inhoud. Er is vandaag duidelijk nood aan bescherming voor wie tegenslag  kent in het leven. Vanuit de actualiteit staat die bescherming regelmatig onder druk. Daarnaast ook nieuwsgierigheid: door de manier waarop het project voorgesteld werd. Iedereen komt er mee in aanraking, vaak zonder het te beseffen. En tot slot uit interesse: we wisten dat RSZ van je loon afgehouden wordt en dat dat in één pot terecht komt, maar wat er daarna mee gebeurt, …?’
 
Wat weten jonge mensen over de Sociale Zekerheid?
‘Veel te weinig! Dat bleek ook uit de vele gesprekken die we met studenten op de campus voerden. Uit gesprekken met onze families en op markten, blijkt dat ook heel veel volwassenen niet meer weten van waar het systeem komt en hoe de sociale bescherming werkt. Het is vooral een gebrek aan informatie: eens je de zaken uitlegt, snappen mensen het belang en de sterkte van het systeem. Je moet dat natuurlijk wel brengen op een manier die jongeren aanspreekt.’
 
Na een jaar stevige inwijding, wat is het belangrijkst om anderen te vertellen?
‘Iedereen wint bij de sociale zekerheid. We moeten beter aantonen hoe mensen genieten van die bescherming. Bij voor- en tegenspoed. De sociale zekerheid is er niet enkel voor profiteurs, zoals kwatongen beweren. Ze doet veel meer goed dan wat mensen voorgeschoteld krijgen. Alleen is het te evident geworden en appreciëren we het systeem niet meer. We zien alleen de kost, niet de kracht ervan.’
 
Wat voor hoopopgeleiden, en mensen die -gelukkig voor hen- amper tegenslag in ’t leven kennen?
‘Iedereen loopt risico. Niemand kan zeggen hoe vaak of hoe erg ziektes zullen toeslaan of je een ongeval krijgt, en welke kosten dat met zich meebrengt. Wie hoger opgeleid is, leeft ook vaak langer en zal langer pensioen moeten krijgen. Niemand weet hoe lang hij zal leven en in welke gezondheidstoestand. Privésystemen zijn altijd duurder en minder dekkend dan een collectief systeem.’
 
Solidariteit staat onder druk. Mensen stellen vragen over structurele systemen. Of ze nog wel verantwoord zijn, of we niet meer moeten besparen?
‘De politiek heeft een verantwoordelijkheid over de heersende beeldvorming. Neoliberalisme installeerde onopgemerkt de evidentie van ‘schuld’ en ‘verantwoordelijkheid’. Iets waar we in onze job later mee geconfronteerd worden. Mensen hebben de verantwoordelijkheid om hun situatie vast te nemen, maar het is te makkelijk om hen alle schuld te geven… De bescherming die de sociale zekerheid biedt is noodzakelijk. Ook zijn er veel misvattingen. Heel veel mensen geloven klakkeloos stemmen (waaronder alweer politici) die beweren dat vluchtelingen een zware financiële last zijn voor onze maatschappij. Terwijl snel opzoekwerk leert dat dit pure bangmakerij is. We kunnen die uitdaging perfect aan.’
 
Jullie hebben veel geleerd over het thema, maar wat heb je nog meer aan dit project gehad?
‘We leerden écht luisteren naar elkaar, toonden interesse in de ander. Er zijn immers zoveel waarheden als er mensen zijn. Ons zelfvertrouwen is enorm gegroeid. We leerden dat je op een groep kan terugvallen, en dat is een heel aangenaam gevoel. Samenwerken met andersgezinden kàn. Ook leren je mond houden soms en nog eens nadenken. Ook kritisch omgaan met informatie: wat is de reden waarom iemand iets op dat moment zegt?’
 
Blijkbaar zouden veel volwassenen beter eens jullie opleiding volgen?
Begeleidend docent Jos Deleu: ‘door groepswerk en contextbegeleiding leren de studenten ervaringsgericht om hun mening te formuleren, of net beter te luisteren. Ze leren evenwicht in de groep vinden. Ze groeien in assertiviteit, leren conflicten uitpraten in plaats van ze dood te zwijgen. Als begeleider draag ik bij door een open positieve sfeer te creëren, met de uitdaging om individueel te bloeien. Daar hoort af en toe een stuk theorie bij natuurlijk, maar het is fantastisch om jonge mensen zo te zien groeien als actieve kritische burger.’

Personalization