Gesprekken over 200 ontslagen bij IBM België muurvast

Europese actie op 19 april

Begin november 2020 kondigde IBM een omvangrijk herstructureringsprogramma aan dat gevolgen heeft voor alle vestigingen wereldwijd. Het IT-bedrijf wil zich voortaan toespitsen op hybride cloud en artificiële intelligentie, andere bedrijfsactiviteiten worden afgebouwd of afgestoten. Die keuze heeft ook grote gevolgen voor IBM België. Tegen de zomer van 2021 wil de Belgische directie één op de vijf werknemers op straat zetten. In totaal staan de banen van 196 werknemers op de tocht.

In een tweede fase zullen de hybrid cloud en artificiële intelligentie activiteiten voortgezet worden binnen IBM België, dat dan nog zo’n 500 werknemers zal tellen. De overige 300 werknemers, gespecialiseerd in het beheer van de IT-infrastructuur van ondernemingen, zullen worden ondergebracht in Kyndryl, een nieuw op te richten onderneming. Daarmee zullen de oorspronkelijke 3000 werknemers van IBM België op 10 jaar tijd teruggebracht zijn naar 500.

Op dinsdag 13 april heeft de directie tegen alle gewoonten in eenzijdig besloten de eerste fase van de procedure Renault af te sluiten. Nochtans waren de doelstellingen van de procedure nog niet bereikt:

  • Ten eerste proberen de werknemersvertegenwoordigers, gesteund door hun vakbonden, het aantal ontslagen te verminderen door alternatieven voor ontslagen te formuleren na een grondige studie van de voorstellen van de directie;

  • Ten tweede gaan zij na of de selectiecriteria voor ontslag die de directie wil hanteren objectief zijn; 

  • Ten derde willen zij garanties en een langetermijnperspectief afspreken voor de werknemers die na de herstructurering bij IBM Belgium en Kyndryl zullen blijven werken. Een kwaliteitsvolle opvolging van een dergelijke ingrijpende herstructurering is daarbij essentieel.

Van in het begin verliepen de gesprekken met de directie uiterst moeizaam:

  • De directie wil alleen maatregelen uitwerken voor de werknemers die zij wil ontslaan;
  • Van een vermindering van het aantal ontslagen wil zij niet weten, aangezien de werknemers die ze wil ontslagen, volgens haar, niet “de skills of de mindset” zouden hebben om in het nieuwe IBM (of Kyndryl) te passen. Die stelling blijkt absoluut niet te kloppen. Uit een analyse van de ongeveer vijftien vacatures die IBM vorige week online heeft geplaatst, blijkt dat de vereiste vaardigheden en technische kennis bij een groot deel van de 196 werknemers die met ontslag worden bedreigd, al aanwezig is of gemakkelijk kan worden verworven;
  • Die vacatures werden ruim voor een afsluiting van fase 1 van de procedure Renault online geplaatst. Ongezien, want daarmee geeft de directie al uitvoering aan haar voorgenomen herstructurering en maakt ze elk debat over mogelijke alternatieven voor de ontslagen (interne mobiliteit, herscholing, …) al bij voorbaat onmogelijk;
  • De directie weigert garanties te geven over de werkzekerheid en de loon- en werkvoorwaarden van de werknemers die na deze herstructurering bij IBM Belgium en Kyndryl zullen blijven. Wil zij na de zomer van 2021 de handen vrij hebben om, zonder veel discussie of controle, haar nieuwe structuur verder te verfijnen? (Economische of technische ontslagen vermomd als ontslagen om individuele redenen? Veranderingen in de loon- en werkvoorwaarden?)
  • De directie wil het de overlegorganen en de vakbondsafvaardiging in de praktijk onmogelijk maken om de herstructurering op een kwalitatieve manier op te volgen. Eerst verschool ze zich achter de GDPR wetgeving. Wanneer de vakbonden dat argument weerlegden, liet de directie weten dat ze zo’n opvolging gewoon niet wil. Daarmee maakt ze heel duidelijk welke visie zij heeft op sociaal overleg en de rol van de verkozen personeelsvertegenwoordigers en de door de vakbonden gemandateerde vakbondsafgevaardigden daarin.
  • In een snel evoluerende sector als de ICT, is het op peil houden van de skills van werknemers essentieel. Dat daarin geïnvesteerd wordt op basis van een strategisch plan dat opgevolgd en bijgestuurd wordt door de werknemersafgevaardigden lijkt evident, maar is dat absoluut niet voor de directie van IBM. Zij vindt dat IBM België op dat gebied meer dan genoeg inspanningen levert en voert aan dat er daarvoor geen budget is. Opnieuw onbegrijpelijk, want IBM België heeft de laatste kwartalen juist uitzonderlijk goede cijfers gehaald.
  • Voor de werknemers die ondergebracht zullen worden in Kyndryl, weigert de directie harde garanties te geven dat die werknemers daarvan geen nadeel zullen ondervinden. Zelf spreekt de directie van “clone and go”, dat ze met andere woorden de loon- en werkvoorwaarden zal kopiëren en overnemen, maar weigert ze om maar het minste engagement daarover op papier te zetten. Dat maakt onze vrees dat Kyndryl de lowcost IT-tak van IBM zal worden alleen maar groter.

Door eenzijdig de eerste fase van de procedure Renault af te sluiten, neemt de directie een groot risico. Zo zullen werknemers die ontslagen zouden worden dat ontslag juridisch kunnen aanvechten. Daarom heeft de directie er alle belang bij om toch een akkoord te onderhandelen vooraleer zij de herstructurering uitvoert.

Natuurlijk leggen wij ons niet neer bij de situatie. De werknemers van IBM België hebben een sterk mandaat gegeven aan hun vertegenwoordigers en aan de vakbondsdelegatie. Zij willen goede voorwaarden voor de 200 collega's die met ontslag bedreigd zijn. Tegelijkertijd willen zij voor de resterende 800 collega's van IBM Belgium en Kyndryl garanties over werkzekerheid, loon- en werkvoorwaarden en een perspectief op lange termijn.

Om de directie aan te zetten om haar standpunt te herzien en zich open te stellen voor de dialoog zodat wij samen met haar een goed sociaal plan voor de vertrekkers en de blijvers af kunnen sluiten, organiseren wij op maandag 19 april om 10u30 een actie in gemeenschappelijk vakbondsfront aan de hoofdzetel van IBM België (Bourgetlaan 42, 1130 Brussel). Omwille van de coronamaatregelen moeten wij de actie beperken tot 50 fysieke deelnemers. Werknemers die niet in staat zijn om fysiek deel te nemen, zullen de actie live kunnen volgen via een livestream.

Personalization