De stelling

Deze maand: "Het privéleven is de oorzaak van een burn-out."

Het aantal mensen dat met een burn-out kampt, stijgt de laatste jaren exponentieel. Maar waar ligt de oorzaak: thuis of op het werk?


Klassiek trekken werkgevers de paraplu open. Ze zeggen dat mensen hun problemen van thuis meebrengen naar het werk, waardoor ook problemen op het werk ontstaan. We vroegen aan Hans De Witte, professor arbeidspsychologie aan de KU Leuven of hier een grond van waarheid in zit.

Verkeerde conclusies

“Bij veel onderzoeken worden vragen gesteld als ‘wanneer ik thuiskom moet ik een tijd met rust gelaten worden’ of ‘ik kom moe thuis omwille van mijn werk’. Deze stellingen zijn indicaties van burn-out. Men gaat dan de band na tussen deze antwoorden en burn-out op het werk, en concludeert dat ‘de thuissituatie een burn-out bevordert’. Dat is natuurlijk een foute conclusie: het is het werk dat ons thuis moe gemaakt heeft, en niet omgekeerd. Heel wat onderzoekers maken die fout. Uit onderzoek weten we dat het vooral omgekeerd is: mensen brengen veel meer problemen van het werk mee naar huis dan omgekeerd.”

“Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat een burn-out in eerste instantie ontstaat door overbelasting op het werk. Mensen gaan veel te lang en veel te intensief over de grenzen van hun eigen mogelijkheden. Ze hebben te lang veel te hard gewerkt. Een tijdelijke overbelasting op het werk hoeft geen probleem te zijn, als je erna voldoende tijd voor recuperatie krijgt en niet te veel uit je reserves moet putten. Wie die tijd niet krijgt, raakt uitgeput. En dan ontstaat er op langere termijn burn-out. Als je voldoende tussenin kan recupereren, dan zal je minder snel een burn-out oplopen.”

Drie factoren

“Uit onderzoek komen drie grote factoren voor een burn-out naar voren. Te veel moeten doen in te weinig tijd is de hoofdoorzaak. Op de tweede plaats komt emotionele belasting op het werk. Mensen die door hun werk met emotioneel zwaarbeladen situaties worden geconfronteerd. Bijvoorbeeld in ziekenhuizen en woonzorgcentra waar op dit moment veel mensen sterven. Een derde oorzaak zijn rolconflicten. Die ontstaan wanneer taken tegenstrijdige verwachtingen inhouden. Werknemers op personeelsdiensten dienen ervoor te zorgen dat het welzijn van werknemers verhoogd wordt, maar moeten tegelijk ook mensen afdanken bij reorganisaties. Dat soort rolconflicten zijn verscheurende ervaringen die uitputtend kunnen werken.”

“Jobs waarin die drie oorzaken in sterke mate samenkomen, zijn vatbaarder voor burn-outs. Wie nu tijdens de lockdown in een kliniek of woonzorgcentrum werkt, wordt vaak met deze drie factoren geconfronteerd. En er is te weinig tijd voor recuperatie. Dat is erg problematisch en kan het aantal burn-outs op termijn verhogen.”

 


Conclusie

De stelling is onjuist. Een burn-out is werkgerelateerd. Het privéleven kan het herstel van een burn-out volgens professor Hans De Witte wel makkelijker of juist moeilijker maken. “Problemen thuis kunnen het herstel bemoeilijken, terwijl steun thuis het herstel van een belastende werksituatie kan vergemakkelijken. Maar dat is iets anders dan zeggen dat de privésituatie een burn-out veroorzaakt. Dat is pertinent onjuist.”

Personalization

Je webbrowser is verouderd en wordt niet ondersteund door de ACV-website. Klik hier om een nieuwere versie te installeren.