Het lokale bestuur ligt ook in de polders onder vuur

De polderbesturen staan onder druk. Tot nu toe hielden ze altijd een oogje in het zeil voor overstromingen, maar sommigen zien ze liever afgeschaft.

Polders zijn de vruchtbare landbouwgebieden in het noorden van West- en Oost-Vlaanderen en langs de Scheldeoevers tussen Antwerpen en Gent. In deze laaggelegen gronden ligt het gevaar voor overstromingen altijd op de loer. De Vereniging van Vlaamse Polders en Wateringen (VVPW) houdt daarom een oogje in het zeil.

DE POLDERS en de Waterin­gen zijn al sinds de 13e eeuw publieke instellingen, belast met het lokale waterbeheer. Vlaanderen telt 61 actieve polders en wateringen met een totale oppervlakte van 311.970 hectare. Als dijk­graaf leidt Antoine Wijffels het dagelijks bestuur van de Oostkustpolder. Met een oppervlakte van 20.930 hectare een van de groot­ste in Vlaanderen. “De titel van dijkgraaf is er gekomen tijdens de grote inpolderin­gen in de 12e en 13e eeuw, waarbij land gewonnen werd op de zee. Dat ging in fasen: de eerste dijk die aangelegd werd, moest het zeewater tegenhouden. Door verder in te polderen werden die eerste dijken binnendijken en zijn ze vandaag niet meer zeewerend.”

Poldergeschotten

Antoine is bijna 74 en heeft heel zijn leven een boerderij in de polders gerund. De stap zetten naar een plaats in het polder­bestuur was niet zo groot. “Iedereen die minimaal vijf hectare grond in zijn bezit heeft, krijgt stemrecht. In de Oostkustpolder zijn er 823 stemgerechtigden. Die verkiezen bij een algemene vergadering het bestuur.” De Oostkustpolder strekt zich uit over de gemeenten Knokke-Heist, Damme en grote delen van Brugge, Oostkamp, Beernem en Maldegem. “Om zijn taken te vervullen, moet de polder uiteraard financiële midde­len hebben. De Oostkust­polder heft belastingen, de zogenaamde poldergeschot­ten. De 17.000 eigenaars met een zakelijk recht betalen 20 euro polderbelasting per hectare, met een minimum van 20 euro. Daarnaast wordt het jaarlijkse onder­houd van de waterlopen mogelijk gemaakt door aanvullende middelen van de provincies en van de gemeenten.”

Sluikstorten

Door het regelen van de waterstand is die lager dan in het omliggende gebied. “Polders worden doorkruist door allerlei watergangen. Voor de waterhuishouding is het noodzakelijk dat sloten goed worden onderhouden. Jaarlijks controleren we of het water diep genoeg is en of er niet te veel waterplan­ten in staan. Via de computer volg ik twee keer per dag het waterpeil in de polder op. Ik sta ook regelmatig met mijn lieslaarzen in het water om sluikstort uit het water te verwijderen. Dat is een echte plaag aan het worden. Soms moeten we met een amfibie­voertuig het vuil uit de verstopte kokers halen.”

Antoine toont grafieken op zijn laptop die online de verschillende waterstanden in de polder weergeven. “Afgelopen winter deed de grote hoeveelheid regen het alarmpeil overschrijden. We hebben verschillende keren met mobiele pom­pen, die aan een tractor hangen, water overgepompt richting Leopoldkanaal. Dat kanaal kan het water enkel bij laagwater bij Zeebrugge in zee lozen. De Vlaamse overheid vertikt het immers om pompgemalen aan zee te bouwen. Die zouden 24 op 24 uur water kunnen wegpompen.”

Polderbesturen afschaffen?

De Oostkustpolder staat in voor het onderhoud van waterlopen van tweede, derde en de niet-geklasseer­de categorie. “Voor die derde categorie krijgen we terugbe­taling van de gemeenten, voor de tweede van de provincie. De eerste cate­gorie, de grote waterlopen, wordt onderhouden door de Vlaamse Milieumaatschappij. Wij deden daar wel altijd het beheer van maar dat nemen ze binnenkort van ons over. Wij staan als lokaal openbaar bestuur onder de bevoegd­heid van de provincie West-Vlaanderen. Door een veranderde wetgeving wor­den we beknot in onze wer­king. Er zijn politici van een welbepaalde partij die vin­den dat die polderbesturen beter afgeschaft worden. En dan? Alles overhevelen naar Vlaanderen? Ze vergeten dat de lokale verankering en de kennis van het terrein goud waard is. Kijk maar naar wat er al tientallen jaren buiten de polders gebeurt. Daar zijn die kleine waterlopen vaak in privéhanden en wordt er niet of nauwelijks naar omgeke­ken. Daar vind je dan ook de meeste overstromingen.”

Personalization

Je webbrowser is verouderd en wordt niet ondersteund door de ACV-website. Klik hier om een nieuwere versie te installeren.