Gokverslaving

Gokverslaving: Wie doet er wat aan?

Naar schatting vergokken de Belgen ruim 1 miljard euro per jaar. Er zouden zo’n 200.000 volwassen Belgen risicogokker zijn en ongeveer 50.000 verslaafd. Een gokverslaving lijdt vrijwel zonder uitzondering tot een problematische financiële thuissituatie. Hulpverlening is hier op zijn plaats.

De wet op de kansspelen zou bescherming moeten bieden en de Kansspelcommissie een regulerende rol spelen. Maar dat gebeurt onvoldoende en de weg naar professionele hulpverle­ning is bij probleemgokkers te weinig bekend. En zo komt het dat gokkers met financiële problemen bij het lokale OCMW of de sociale dienst terechtkomen. Nele Freson is maatschappelijk werkster binnen het team schuldhulpverlening van de sociale dienst van Hasselt. Ze begeleidt of beheert het budget van cliënten met financiële problemen.

Wie komt er bij jullie aankloppen?

NELE FRESON “Er bestaat niet zoiets als een algemeen profiel van een gokverslaafde: die vind je in alle rangen en standen. Problematisch gokken zie je vooral in online casino’s en gokkantoren waar je op voetbal en andere sportwedstrijden kunt gokken. Als ze hun financiën niet meer onder controle hebben, komen gokverslaafden bij ons aankloppen. In eerste instantie helpen we hen het budget te beheren en leggen we contacten met schuldeisers om een afbetalingsplan voor te leggen. Maar het gebeurt ook dat wij hun budget beheren en voor de betalingen zorgen van de huishoudelijke kosten. Bij een gokverslaving is budgetbeheer dikwijls de enige uitweg om te vermijden dat er nog grote sommen vergokt worden. Vanuit onze praktijkervaring weten we dat een gokverslaafde daar niet op zijn eentje uit raakt maar professionele hulp nodig heeft. We verwijzen daarom meteen door naar het CAD Limburg, het Centrum voor Alcohol­ en andere Drugsproblemen. Sommige mensen worden ook doorverwezen naar psychiaters.”

De naam Kansspelcommissie viel al. Die werd in 1999 in het leven geroepen om gokvergunningen al dan niet toe te kennen, op te treden als controleorgaan en advies te verstrekken aan de overheid. Maar volgens verslavingsexperts beschermt ze gokkers onvoldoende, sterker nog: de overheidsinstelling faciliteert de goksector eerder dan dat ze die controleert. Marijs Geirnaert, directrice van het Vlaams expertisecentrum Alcohol en andere Drugs (VAD), en professor verslavingszorg Frieda Matthys (Vrije Universiteit Brussel) gaven namens de Hoge Gezondheidsraad een advies over gokstoornissen. “Willen we de zorg voor spelers verbeteren dan hebben we een goed beleid nodig. De werking van de Kansspelcommissie is daarin cruciaal.” Maar bij die werking van de commissie stellen ze zich vragen. Ze spraken in Het Laatste Nieuws over een dubbele rol. “Je verwacht dat deze overheidsinstelling alleen bezig is met het controleren van de goksector en de bescherming van spelers vooropzet”, zegt Matthys. “Maar ze lijkt meer een soort Unizo voor de goksector.”

Moet de overheid strenger optreden?

Nele Freson: “Wat wij vooral zien is dat het erg gemakkelijk is om te gokken. En dat mensen veel moeite moeten doen om uit het bereik van die online casino’s te blijven. Als mensen een tijdje niet gespeeld hebben, proberen die weer aan te klampen door mails te versturen waarin een gokkrediet van bijvoorbeeld 10 euro beloofd wordt. En dan zijn ze weer vertrokken. Het zou beter zijn mocht de overheid strenger reguleren. Sommige cli­enten geven aan zo’n casino via een online formulier door dat ze met een gokverslaving zitten waarna hun account wordt geblokkeerd. Het probleem is dat de mensen die blokkering zelf weer kunnen opheffen. Dat geeft een vals gevoel van bescherming. Een ander probleem is dat veel van die casino’s in het buitenland hun maatschappelijke zetel hebben en dat die zich na klachten beroepen op de wetgeving van het land van hun vestiging. Dit probleem moet dus op internationaal niveau aangepakt worden.”

Lotto vindt dat het niet kan

Van de topman van de Nationale Loterij zou je het misschien niet verwachten, maar ook Jannie Haek heeft zo zijn bedenkingen bij de regulerende rol van de Kansspelcommissie. In Le Soir waarschuwde hij dat “gokverslaving sinds de liberalisering van de markt in België een maatschappelijk probleem geworden.” Volgens Haek wordt de commissie niet meer gerespecteerd door de operatoren. “Het aanbod aan kansspelen is explosief gestegen sinds 2013, toen de markt werd geopend.” De Kansspelcommissie vergist zich volgens de gedelegeerd bestuurder dan ook van doel­ groep. “Terwijl het de bedoeling zou moeten zijn om de speler te beschermen, houdt de commissie zich bezig met de leefbaarheid van de sector, het aantal gecreëerde banen en wat via belastingen in de staatskas belandt.”

VAD uiterst kritisch

Ook het Vlaams expertisecentrum VAD is uiterst kritisch. “Door het gebrek aan sociale controle is online gokken de riskantste vorm van gokken”, beweerde directrice Marijs Geirnaert onlangs in De Standaard. Casino’s verdienden in 2017 voor het eerst meer aan hun onlineactiviteiten dan aan die in hun casino’s zelf. Dat blijkt uit het jongste jaarverslag van de Kansspelcommissie. In datzelfde jaarverslag is echter geen spoor terug te vinden van controles op hun activiteiten. “Het is ontnuchterend, om niet te zeggen wraakroepend, dat er geen controles zijn. De controle op die goksites is essentieel. Geen controle zet de deur open naar een verdere ontwikkeling van dat online aanbod, en de reclame ervoor.”

De verliezende cijfers

Uit onderzoek bij gokkers in België bleek dat zij maar moeizaam de weg vinden naar de hulpverlening. Een groot deel van de probleemgokkers (21%) en van de risicogokkers (78%) heeft er nog niet aan gedacht te stoppen met gokken. En een groot deel onder hen weet niet waar het bij problemen terechtkan. Het hulpaanbod in Vlaanderen is dan ook beperkt. Op de Druglijnwebsite kan een kennis­ en zelftest over gokken ingevuld worden. In 2017 werd de website gokhulp.be door bijna 100.000 mensen bezocht. Bij het onthaal van de Centra voor Algemeen Welzijnswerk (CAW) had in datzelfde jaar 3% van het aantal cliënten een verslavingsproblematiek. 80 mensen daarvan kampten met een gokverslaving. En van de bijna 60.000 zorgbehandelingen bij de Centra voor Geestelijke Gezondheidszorg van Vlaanderen en Brussel had zo’n 200 betrekking op de diagnose pathologisch gokken.

Werkgelegenheid lijkt verzekerd voor Nele Freson en vele andere maatschappelijk werkers van OCMW’s en sociale diensten …

Personalization

Je webbrowser is verouderd en wordt niet ondersteund door de ACV-website. Klik hier om een nieuwere versie te installeren.