Sluipende privatisering in federaal openbaar ambt

De beslissing van de ministerraad van 27 februari om private partners in te schakelen voor bewakingstaken in de nieuwe gevangenis van Antwerpen, doet bij ACV Openbare Diensten alle alarmbellen afgaan. Volgens de vakbond gaat het niet om een operationeel detail, maar om een gevaarlijk precedent dat de deur opent naar de privatisering van essentiële taken binnen de overheid.

De maatregel komt op een moment dat er binnen het federaal openbaar ambt nog volop gedebatteerd wordt over gezagsfuncties, kerntaken en de toekomstige rol van contractuelen. Toch nemen bepaalde ministers al een voorschot op dat debat, zonder het sociaal overleg te respecteren.

“geen alleenstaand geval”

De Antwerpse beslissing moet gezien worden als onderdeel van een bredere, bewuste strategie. Binnen verschillende federale departementen circuleren gelijkaardige plannen waarmee het regeerakkoord - dat inzet op contractualisering en het uitrollen van vormen van privatisering- stap voor stap wordt uitgevoerd, zonder overleg met de sociale partners.

Johan Lippens, eerste verantwoordelijk Federale Overheid bij ACV Openbare Diensten: “Dit dossier is allesbehalve onschuldig. We zien een gecoördineerde beweging om de hervormingen uit het regeerakkoord - contractualisering, privatisering en de afbouw van gezagsfuncties-  in de praktijk te brengen zonder één minuut sociaal overleg. Vandaag gebeurt het in de gevangenissen, morgen in andere federale diensten. Dat is onaanvaardbaar.”

De vakbond benadrukt dat deze aanpak niet alleen het statuut ondergraaft, maar ook de kwaliteit en de continuïteit van dienstverlening aan burgers bedreigt.

Kostenplaatje en nationaliteitsvoorwaarden zorgen voor extra onrust

Het argument van de regering dat privatisering nodig is om de nieuwe gevangenis sneller operationeel te krijgen, strookt niet met de feiten. Het gaat om amper 13 personeelsleden, terwijl de gevraagde private bewakingsopdracht bijna 3 miljoen euro per jaar kost.

Ondertussen wordt ook gesleuteld aan de nationaliteitsvoorwaarden voor penitentiaire functies. Dat komt dit neer op een afbouw van het principe dat gezagsuitoefening een exclusieve overheidstaak is.

Frank Conings, vakbondssecretaris federale overheid, verantwoordelijk voor de gevangenissen:“Bewaking en beveiliging zijn kerntaken, geen diensten die je aan de markt uitbesteedt. We zien dat ministers eerst beslissen en pas daarna het overleg willen ‘inlichten’. Zo werkt het niet. Het statuut van penitentiair beambte staat onder druk en deze privatisering is een directe aanval op onze rol en onze geloofwaardigheid.”

Oproep aan minister van Ambtenarenzaken

ACV Openbare Diensten roept de minister van Ambtenarenzaken dan ook op om verantwoordelijkheid te nemen en de sociale partners onmiddellijk te betrekken bij alle stappen die raken aan het statuut, de organisatie en de kerntaken van het federaal openbaar ambt.

Frank Conings: “Privatisering van veiligheid is een rode lijn. Wij verdedigen onze jobs, ons statuut en de publieke dienstverlening. Dit stopt hier.”

Johan Lippens: “De minister moet ingrijpen. Het kan niet dat individuele departementen buiten het sociaal overleg om het regeerakkoord beginnen uit te voeren. Als deze lijn wordt aangehouden, wordt het volledige sociaal overlegmodel uitgehold. Dat raakt niet alleen aan ons personeel, maar aan de fundamenten van het openbaar ambt.”

 

Acties aangekondigd

De maatregel voor de Antwerpse gevangenis te Antwerpen is de spreekwoordelijke druppel. ACV Openbare Diensten kondigt daarom volgende stappen aan:

• 2 april 2026: neerlegging van een stakingsaanzegging
• Vanaf 13 april 2026: nationale acties aan de nieuwe gevangenis van Antwerpen

Medewerkers uit alle federale diensten worden opgeroepen om mee actie te voeren, omdat het duidelijk is dat dit nog maar een begin is.