Overheidsdiensten opnieuw het kind van de rekening?

De verkiezingen liggen al een hele poos achter ons. Op de vorming van een Vlaamse en federale regering is het nog steeds wachten. Een aantal dingen zijn nu al duidelijk aan het worden. Voor de verkiezingen lanceerden alle partijen plannen om de kiezer te behagen. Na de verkiezingen gingen we meteen over tot de orde van de dag. Vandaag roept zowat iedereen dat de situatie ernstig is, dat de begroting ontspoort. Het optimisme van voor de verkiezingen is weg en we worden – nog maar eens – voorbereid op harde tijden. Besparingen dus. En dat is geen positief signaal, zo stelt Jan Coolbrandt, voorzitter van ACV Openbare Diensten.

Het verleden toont aan dat nieuwe regeringen vaak teruggrijpen naar klassieke remedies, met helemaal op kop: snoeien in het ‘overheidsapparaat’. Vanuit een heel kortetermijnvisie, worden maatregelen genomen die niet leiden tot betere dienstverlening, niet efficiënt zijn, en bovendien geen oog hebben voor een modern en consistent personeelsbeleid. 

Met andere woorden: door de besparingen kan geen beleid worden gevoerd dat past in een lange termijnvisie over de rol van de overheidsdiensten. 

Werkgevers en bepaalde politieke partijen vinden dat niet zo erg. Integendeel! Ze wijzen maar al te graag op de mankementen als het ergens fout loopt, of hekelen een falende overheid, als het hen goed uitkomt. Of verwijzen naar de Tax Liberation Day, die afgelopen juli viel. Voortaan werken we voor eigen rekening, en niet langer voor de overheid. Alsof de overheid er niet is voor ons. Alsof onze gezondheidszorg er niet is voor iedereen, het vuil niet op wordt opgehaald, branden niet worden geblust, uw ouders of grootouders niet de beste zorg krijgen in hun woonzorgcentrum.

Gelukkig horen we meer en meer tegenstemmen. De Sociaal Economische Raad van Vlaanderen noemt investeren in een slagkrachtige en financieel gezonde overheid als een van zijn prioriteiten. Ook de Nationale bank pleit hiervoor. Het klopt, investeringen in infrastructuur, gebouwen, informatica, uitrusting, rollend materieel, zijn absoluut noodzakelijk. Maar ze volstaan niet. 

Deze investeringen dienen gepaard te gaan met investeringen in mensen en dus personeel. Een modern, aantrekkelijk personeelsbeleid absoluut is noodzakelijk. En net hier wringt het schoentje. De voorbije jaren blonken uit door een gebrek aan investeringen

De tewerkstelling bij de overheid is de laatste jaren sterk gedaald. 

Bij Defensie moeten voortaan minder dan 25.000 militairen het werk doen. Openstaande vacatures raken niet ingevuld. Bij de federale overheid kreeg Selor het afgelopen jaar meer dan 7000 vacatures te verwerken, 47% meer dan vorig jaar. En dat terwijl het aantal personeelsleden tijdens de vorige legislatuur al werd verminderd van 75.000 naar 59.500.

Er is duidelijk ingeboet op de arbeidsvoorwaarden en op de pensioenen, en dat heeft gevolgen. We hebben een overheid nodig die zich kan profileren als een aantrekkelijke en stabiele werkgever nodig. Iets wat vandaag minder en minder het geval is.

De komende jaren zullen, door de impact van informatisering en artificiële intelligentie, drastische veranderingen met zich mee brengen on overheidsadministraties en -bedrijven. Dat vergt competente medewerkers met goeie loon- en arbeidsvoorwaarden. 

Bovendien zitten werknemers van de publieke sector in een specifieke context. De publieke werkgever is politiek verkozen. Ze zijn dus niet alleen werkgever, maar kunnen tegelijkertijd zelf en eenzijdig, de spelregels (loon- en arbeidsvoorwaarden, werkzekerheid,) bepalen en opleggen. En helaas leidt niet tot het uittekenen van een modern personeelsbeleid op lange termijn, laat staan tot het uitbouwen van een permanent, constructief en stabiel sociaal overleg met de vertegenwoordigers van het personeel. Beiden zijn nochtans onlosmakelijk verbonden met elkaar.

ACV Openbare Diensten pleit voor moderne kwaliteitsvolle openbare diensten. We hebben nood aan een lange termijnvisie, iets wat haaks staat op de dagjespolitiek van vandaag.  

Toch nog twijfels? Openbare diensten zijn er niet ten dienste van politici of omwille van de tewerkstelling. Neen, kwaliteitsvolle openbare dienstverlening blijft een belangrijke pijler van onze maatschappij. 

Hoog tijd dus voor investeringen, ook in personeel en in sociaal overleg.

 

Personalization