Het heet sociale ‘zekerheid’ voor iets

Jean Vranken ACV Limburg


83% van de bevraagden kreeg de voorbije maand ondersteuning van de sociale zekerheid. Dat blijkt uit een bevraging van ACV Limburg naar aanleiding van de 75ste verjaardag van de sociale zekerheid. ‘Toch zijn we ook verrast door het gebrek aan kennis over ons sociaal vangnet,’ zegt voorzitter Jean Vranken van ACV Limburg. ‘We zijn ons blijkbaar niet meer bewust van de vele voordelen die onze sociale zekerheid biedt.’ Oorspronkelijk beantwoordde maar 54% de vraag positief. ‘Het is maar na het geven van enkele voorbeelden dat velen doorhebben dat ook zij sociale zekerheid ontvangen.’ ACV Limburg roept het onderwijs dan ook op om deze kennis te versterken maar gaat de komende drie jaar ook zelf aan de slag. 

Risico

ACV Limburg polste bij de Limburgers naar hun kennis en mening over de sociale zekerheid. Dat een sociaal vangnet belangrijk is, bewijst onder meer het effect op het armoederisico. Dit bedraagt in België net geen 15%. Zonder de sociale zekerheid zou dat meer dan 26% zijn. ‘Bovendien bewees het verleden dat in economisch slechte tijden, een sterke sociale zekerheid ervoor zorgt dat de economie niet verder wegzakt,’ legt Jean uit.

Slokop

Toch blijken veel Limburgers niet goed op de hoogte te zijn hoe onze sociale zekerheid werkt. Van de bijna 3.000 provinciegenoten die de online bevraging beantwoordden, denkt 84% dat het leefloon deel uitmaakt van de sociale zekerheid terwijl 42% denkt dat de arbeidsongevallenverzekering er niets mee te maken heeft. Ook is 61% ervan overtuigd dat een groot stuk van de kinderbijslag naar kinderen van erkende vluchtelingen gaat en is 13% er zeker van dat de werkloosheid de grootste slokop is.

1903

‘Het één en ander komt ongetwijfeld voort uit de holle slogans die we zo vaak horen. Die zorgen ervoor dat bepaalde groepen in onze samenleving (bewust) in een negatief daglicht worden gesteld,’ zegt Jean. In de realiteit is het leefloon geen onderdeel van de sociale zekerheid maar is het een vangnet dat tot de sociale bijstand behoort. Het aandeel van de kinderbijslag dat naar kinderen van erkende vluchtelingen gaat, bedraagt slechts 0,23% van het groeipakket. De werkloosheid moet met net geen 7% van de uitgaven de ziekte-uitkeringen en de pensioenen laten voorgaan, elk goed voor ongeveer 40%. ‘En de arbeidsongevallenverzekering, daarmee begon in 1903 alles toen de eerste wet daarover werd getekend,’ aldus Jean.

Draagvlak

Nochtans is een goede kennis over de sociale zekerheid belangrijk. Niet alleen kan je ‘fake news’ en leugens ontmaskeren, het zorgt ook voor een groter bewustzijn en draagvlak. Want ook al is onze kennis over die sociale zekerheid niet je dat, de grote meerderheid vindt ze wel belangrijk. Volgens 76% van de bevraagden moet de sociale zekerheid meer doen dan louter armoede voorkomen. Meer bepaald moet het ook de levensstandaard op peil houden. Na enige duiding wordt dit zelfs 83%. Daarnaast wil 67% dat de sociale zekerheid een brede gezondheidszorg mogelijk blijft maken zodat bijkomende privéverzekeringen overbodig worden. Na wat toelichting wordt dit 72%. Tot slot vindt in eerste instantie 60% dat de sociale zekerheid verplicht moet zijn voor iedereen. Na extra uitleg loopt dit op tot 69%. ‘

Dalende inkomsten

Een goede sociale zekerheid willen, is één ding. Ze betaalbaar houden, is een ander. Het tekort in de sociale zekerheid -waar we om de haverklap mee om de oren worden geslagen- is er niet omdat de uitgaven zijn gestegen. Ook al willen sommigen ons dat graag doen geloven. Dit tekort is er omdat de inkomsten zijn gedaald (studie CM-informatie 278 - december 2019) ondanks de groei van de economie. ‘Het zijn talloze regeringsmaatregelen die ervoor zorgen dat de basis van onze sociale zekerheid wordt uitgehold,’ zegt Jean. 

Regeringsmaatregelen

Zo verwijst de voorzitter naar de ‘super Win for Life’ die sinds 2016 maakt dat tot eind dit jaar er nooit werkgeversbijdragen betaald moeten worden op de eerst aangeworven werknemer. Of de flexi-jobs met enkel 25% bijzondere werkgeversbijdrage en een vrijstelling van belasting. Of al die andere alternatieve loonvormen met hun extralegale voordelen waarop weinig of geen bijdragen worden ingehouden. ‘We zwijgen dan nog over de taxshift die voor een sterke vermindering van de inkomsten zorgde,’ aldus Jean. 

Loon

Al deze werkgeversbijdragen zijn uitgesteld loon dat in een pot wordt gestoken zodat we er later op een solidaire wijze van kunnen genieten. ‘Nu voert de regering er een tewerkstellingsbeleid mee zonder dit te compenseren. Wij moeten ondertussen met lede ogen aanzien hoe de basis van onze sociale zekerheid onderuit wordt gehaald. Aan die ondoordachte besparingen moet dan ook een einde komen zodat de financiering van onze sociale zekerheid terug op orde gebracht kan worden en zo nodig verstevigd.’ Een niet mis te verstane boodschap aan de politici om ervoor te zorgen dat de sociale zekerheid ook verzekerd is voor de toekomst. ‘Het heet trouwens niet voor niets sociale ‘zekerheid’,’ aldus Jean.

De volledige resultaten van het onderzoek werden op 15 januari 2020 meegedeeld tijdens een persmoment. Lees het volledig persdossier.

Personalization