Alles past in de vitrine van de online winkel

Het effect van de e-commerce wordt steeds meer zichtbaar en voelbaar. Shutterstock - mtkang

De afgelopen 3 jaar groeide de e-commerce in België sneller dan in onze buurlanden. Niet omdat we zo een koploper zijn in het internetshoppen, wel omdat we aan een fikse inhaalbeweging zijn begonnen. In 2017 werden er in ons land 67.000 webwinkels geregistreerd, goed voor een omzet van 10 miljard euro.

Vitrine

E-commerce staat voor het bestellen en betalen van producten en diensten via het internet. De Belg vindt meer en meer zijn weg naar de online shops. In 2016 deed reeds 67% van de Belgische bevolking ouder dan 15 jaar een online aankoop. ‘Een trend die niet meer te stoppen is,’ zegt secretaris Koen de Punder van ACV Puls, het vroegere LBC-NVK. Alles en iedereen lijkt de weg naar het internet te hebben gevonden. Of het nu gaat om kleren of speelgoed, reizen of eten: alles past in de vitrine van de online winkel.

Norm

Het effect van de e-commerce wordt dan ook steeds meer zichtbaar en voelbaar. Winkels als Scarpino, Gifi, O’Cool … verdwenen uit het straatbeeld. In de plaats kregen we camionetten en een oneindige stroom van karton en plastiek, verwende consumenten (morgen al in huis!) en ongebreideld koopgedrag. Het winkelpersoneel ziet het met lede ogen aan: deeltijdse en flexibele contracten zijn de norm alsook zondags- en avondopeningen en koopjesavonden. Automatisering en digitalisering zorgen dat de arbeidsdruk toeneemt en het is constant opboksen tegen het ‘goedkope’ winkelpersoneel dat vaak komt in de vorm van studenten.

Evenwicht

De e-commerce kwam, zag en besloot te blijven. Tegen 2025 zal 30% van de marktomzet via het internet worden gedraaid. Tegen 2030 zou dit leiden tot een verlies van 55.000 tot 100.000 jobs in de fysieke winkels. Wie weet dit te overleven? Degenen die erin slagen een evenwicht te vinden tussen de fysieke en digitale winkel. Zo blijkt onder meer uit een getuigenis tijdens de ACV-BLiKopener. Een zelfstandig retailer uit het Genkse houdt er naast haar kledingwinkel noodgedwongen een kleine webwinkel op na. Toch is ze ervan overtuigd dat haar persoonlijke service, klantenkennis en extra services (retouches) de bovenhand hebben. De webshop wordt dan ook bewust beperkt, ook al slorpt die dan nog 3 tot 4 uren per dag van haar tijd op.

Exclusief

Daarnaast zullen volgens Koen de merken- en speciaalzaken het hoofd boven water weten te houden. In de food zijn dat de traiteurs, de wijnhandels … Als grote uitzondering zou zelfs de buurtwinkel opnieuw aan belang winnen. In de non-food ben je ofwel exclusief ofwel juist niet door een mix van vanalles en nog wat aan te bieden zoals de Action en het Kruidvat. Ook outlet villages moeten niet onmiddellijk wakker liggen van veel concurrentie van het internet.

Uitdagingen

ACV Puls ligt ondertussen wel wakker van de lonen en arbeidsomstandigheden van het winkelpersoneel, zowel in de fysieke winkel als in de online winkel. Onzekere contracten, hyperflexibiliteit, lage lonen … zijn schering en inslag. ‘Ook bij de jobinhoud en de jobkwaliteit stellen we heel wat vragen.’ Los van het betrokken personeel breng de e-commerce ook nog heel wat andere maatschappelijke uitdagingen met zich mee, gaande van mobiliteit, milieu, consumentengedrag … ‘Er moet dringend wetgevend werk komen om het hele e-gebeuren te omkaderen,’ stelt Koen. ‘Maar daarvan zullen we ook de werkgevers moeten overtuigen, hetgeen allicht nog de moeilijkste klus wordt.’

Personalization