Leraren en ouders als partners in afstandsonderwijs

Wat mogen leraren van ouders verwachten en omgekeerd nu er volop aan afstandsonderwijs gedaan wordt? Hoe hou je contact met elkaar?

In het uitbouwen van afstandsonderwijs, voorzien de overheid en de scholen een belangrijke, maar beperkte  rol voor ouders in de ondersteuning van hun kinderen. Wat kunnen leraren doen om het contact met ouders te bevorderen? Wat mogen leraren van ouders verwachten en omgekeerd?

'Many parents are just about to discover the teacher was not the problem.'
Populair WhatsAppbericht maart 2020

In het begin van de coronacrisis circuleerde dit WhatsAppbericht uitgebreid en met veel herkenning onder heel wat onderwijspersoneelsleden. Leraren worden steeds vaker in hun aanpak beschuldigd als zoon- of dochterlief niet voldoet. Mondige leerlingen en hun ouders zijn inderdaad meer en meer hun deel. En dat is goed als dit op een correcte en respectvolle manier gebeurt.

Omgekeerd zullen leerlingen en hun ouders eveneens zeggen dat ze zich door de leraren vaak met de vinger gewezen voelen op een niet altijd even respectvolle manier.

De wederzijdse oordelen en veroordelingen zijn met andere woorden vlug gemaakt, vaak op basis van onwetendheid of onbekendheid met elkaars leefwereld.

De coronacrisis maakt de verschillen, voedingsbodem voor heel wat misverstanden, tussen leerlingen onderling eens te meer pijnlijk duidelijk. Sommige leerlingen (schattingen lopen op tot 20%) blijven thuis verstoken van elementair didactisch comfort om goed samen school te kunnen maken: een rustige plek om te studeren of om online les te volgen - als online al mogelijk is - ontbreekt, er zijn in het gezin geen of onvoldoende beschikbare laptops ... Bovendien hebben niet alle ouders de mogelijkheden en de competenties om een gepaste leercontext te creëren, omwille van bijvoorbeeld hun (beperkte) schoolloopbaan, hun migratieachtergrond, eventuele taalachterstand en hun visie op leren vanuit hun (negatieve) onderwijservaringen.

Waar ouders tot nog toe betrokken ouders waren en fungeerden als supporters van het leren, krijgen ze nu een bijkomende, zij het beperkte rol als facilitator van onderwijs. Voor veel ouders is het al een complexe opdracht om te weten hoe ze in het ‘normale leven’ hun kinderen juist moeten ondersteunen in het leren. De stap die ouders, in samenwerking met de leraren van hun kind, nu nog verder moeten zetten is helemaal niet evident. In elk geval delen leraren en ouders eenzelfde doelstelling: het beste voor de kinderen/de leerlingen.

Wat leraren en ouders samen kunnen doen

Algemeen

Afhankelijk van de schoolcontext, breng je best alles in beeld wat kan bijdragen aan het slagen van afstandsonderwijs: wat beveelt de overheid aan? Welke faciliteiten verschaft de overheid eventueel? Wat kan je voor je vak besluiten uit de verkenning die de directie deed via info van de overheid en je onderwijskoepel? Wat is er digitaal mogelijk op je school? Welke fysieke middelen kunnen ingeschakeld worden? Welke personeelsleden kunnen voor welke taken ingeschakeld worden? Kan men ouderwerkers en/of brugfiguren inschakelen? Kan er een beroep gedaan worden op initiatieven van schoolopbouwwerk? Kan de directie problemen in verband met gelijke kansen in het afstandsonderwijs in het LOP aankaarten?

Tips

1. Stel gerust en hou moed

Hou moed!

Deze coronatijden zijn voor niemand simpel. De situatie waarin we ons momenteel bevinden, kan voor veel stress zorgen. Mensen worden gedwongen om lang samen te leven in eenzelfde ‘kot’. De combinatie van thuiswerk en/of buitenshuis werk en opvoeding/vorming is niet evident. Veel mensen zijn bang voor besmetting en dood. Bovendien maakten heel wat leerlingen in de verre of nabije kennissen- of familiekring een opname of overlijden mee!

Als leraar kun je een belangrijke rol vervullen in het geruststellen van leerlingen en hun ouders. Als zij weten dat de leraren ervoor gaan om het schooljaar goed af te ronden, geeft dit vertrouwen. Het motiveert de ouders om betrokken ouders te zijn en om partner te zijn in het samen school maken voor hun kind. Leerlingen zelf voelen zich gerustgesteld en gemotiveerd als ze kunnen leren in een sfeer van steun en vertrouwen.

2. Een ouder is geen leraar

Samen school maken?

Net als een ouder is een leraar een identificatiefiguur voor kinderen/leerlingen. Door datgene wat zij voorleven en als idealen voorhouden, zal een kind/leerling zich met hen identificeren. Dat hoort zo opdat een kind op latere leeftijd eigen keuzes kan maken op basis van de kennis en levenservaring die zij of hij verwierf.

Een leraar schittert wat betreft haar/zijn vakkennis die zij/hij bezit en gezagvol kan overbrengen. Daarom kan zij/hij een rolmodel zijn. In die zin is het te begrijpen dat een ouder van bijvoorbeeld een leerling uit het secundair onderwijs zal zeggen dat haar/zijn kennis tekortschiet om in wiskunde, chemie, talen, cultuur- en gedragswetenschappen … de nodige ondersteuning te kunnen bieden.

‘Als meubelmakers hun tafels zouden maken zoals mijn kinderen hun rekentafels, zouden de taljoren regelmatig tegen de vloer kletsen.’
‘Vrienden van de wiskunde: hoe dril je de maal- en deeltafels zo efficiënt en geestig mogelijk?’
Wouter Deprez, Facebook

Maar, aanmoediging en ondersteuning betekenen veel meer dan kennis overdragen. Ouders kunnen aangespoord worden om mee de opdrachten te bewaken, om interesse te tonen, om te  informeren naar het resultaat, om contacten te onderhouden met de school en/of het lerarenteam.

Het is mooi en terecht als ouders zeggen trots te zijn op de morele ondersteuning die ze aan hun kinderen boden tijdens hun studieloopbaan. Het is mooi en deugddoend als kinderen kunnen terugblikken op een thuis die voldoende ondersteuning gaf wat betreft leren, wat betreft samen school maken. Het is mooi als leerlingen kunnen terugblikken op de betrokken hulp die een leraar of een lerarenteam boden in moeilijke tijden.

3. Er zijn voor elkaar

'Ik ben er voor jou!'

Het is een geruststelling voor leraren en ouders dat ze van elkaar weten wanneer (Welke dagen? Tot welk uur?) en hoe ze bereikbaar zijn. De telefoon is voor bepaalde groepen van leerlingen en hun ouders het enige communicatiemiddel met de buitenwereld. Maak er dan ook gebruik van en eis als leraar niet dat alle communicatie via de digitale snelweg moet gebeuren.

Bied je aanlooponderwijs (preteaching) aan op een manier die voor iedereen haalbaar en doenbaar is. Wanneer iets niet lukt(e), zullen ouders het zeker appreciëren als er een telefoontje volgt met de niet verwijtende vraag waarom een taak er nog niet is, waarom de opvolging niet gebeurde, waarom de leerling geen gevolg gaf aan een vraag. Leerlingen en ouders voelen meteen aan of er begrip is aan de andere kant van de lijn of niet.

Als je je als leraar verplaatst in het kader van je job, bijvoorbeeld om lesmateriaal aan huis te brengen bij leerlingen, wordt dat beschouwd als een essentiële verplaatsing. Wil je bij een leerling thuis passeren? Dan zullen vele ouders het appreciëren als je vooraf een seintje geeft. Niet elke ouder is even erg geneigd de leraar van haar/zijn kind thuis te ontvangen, ook al is het maar tot aan de voordeur. De staat van het huis, de woonbuurt ... spelen voor ouders een belangrijke rol in de 'perceptie' door de gezagvolle figuur die de leraar nog altijd voor hen is.

4. Bied structuur

Goede afspraken maken goede vrienden.

Ouders worden door de overheid en de onderwijskoepels opgeroepen om structuur te bieden in de schooltijd thuis. Speel daarop in door je als leraar goed te houden aan de afspraken die de school over de lesmomenten maakt.

Toon begrip als ouders onder elkaar (opstart)problemen kennen bij de organisatie en afstemming van arbeidstijd, gezinstijd en schooltijd.  

Respecteer de communicatiedeontologie wanneer je elektronische leerplatformen gebruikt. Hou rekening met: 

  • de manier van aanspreken (geen sms-taal)
  • de momenten waarop je afspraken maakt (bepaal de uren en dagen) 
  • de manier waarop je communiceert (korte en actief geformuleerde zinnen)
  • de manier van schrijven (door een breed publiek te verstaan)
  • de helderheid van je boodschappen
  • ...

5. Remedieer en differentieer, toch?

Uit leerlingen halen wat in hen zit!

Voel je aan dat er een leemte is of dreigt in de vakkennis van een leerling, maak dan tijdig afspraken over de manier waarop je dit samen gaat aanpakken. Het gaat niet op om louter en alleen oefeningen wiskunde ter beschikking te stellen op het web als er geen andere (initiële) ondersteuning wordt geboden. Stel, indien nodig, een planning op in samenwerking met de zorgcoördinator of de leerlingenbegeleiding en de leerling en haar/zijn ouders. 

Voor leerlingen die de leerstof beheersen, is een aanbod van uitbreidings-en verdiepingsoefeningen uiteraard mogelijk/wenselijk. Maar, bied ook sterke leerlingen gepaste ondersteuning!

6. Sta binnen afgesproken grenzen open voor de inbreng en de vragen van ouders, verwacht informatie van hen!

Praat met en niet over elkaar!

Door over een probleem te praten met een leerling en haar/zijn ouders openen zich vaak nieuwe en andere perspectieven van oplossingen. Net vanuit de gezamenlijke bekommernis het beste te willen voor elk kind, zijn ouders vaak geneigd het onmogelijke te doen om een probleem op te lossen. Meer nog, vaak kom je door het gesprek tot creatieve oplossingen, gedragen door iedereen.

Spreek duidelijk de verwachting uit naar ouders dat je info van hen wenst. Loopt het leren of een onderdeel ervan niet naar wens, dan is het voor ouders een geruststelling dat hun kinderen of zijzelf met hun vragen terecht kunnen bij de betrokken leraren. Iedereen bevindt zich op dit ogenblik in een onvoorziene situatie. Het is wenselijk en normaal dat men dan met (onderwijs)vragen terecht kan bij de daartoe bevoegde personen op de afgesproken momenten. 

Als leerlingen een leerstoornis of een ander leerprobleem hebben, is het evident dat je verder blijft gaan op de ingeslagen weg van begeleiding. Overleg daarom goed met de ouders hoe het begeleidingstraject thuis verder kan gaan. 

Onvolledig

Onze tips voor een goede samenwerking tussen leraren en ouders in coronatijden zijn, zeker weten, onvolledig. Heel wat concrete aspecten kunnen roet in het onderwijseten strooien, getuige de overbevraging van smartschool op de startdag na de paasvakantie. 
Toch is het belangrijk te weten vanuit welke grondhouding de relatie school-ouders-leerlingen optimaal wordt gewaardeerd en ingeschakeld in het leerproces van een leerling. De praktische vertaling van preteaching is een kans om nieuwe wegen te verkennen in het samen school maken.

 

Heb je een vraag voor COnneCt of nood aan een gesprek? Neem contact op!

Knop COnneCt-chat

Personalization

Je webbrowser is verouderd en wordt niet ondersteund door de ACV-website. Klik hier om een nieuwere versie te installeren.