Nog teveel werknemers ontslagen om medische overmacht

Sarah Gorissen en Koen Buntinx ACV Limburg


Drie jaar geleden zag het Koninklijk Besluit het levenslicht dat de re-integratie van langdurig zieken moest bevorderen. Het één en ander werd ondertussen aangepast en bijgestuurd. Stimuleren deze re-integratieplannen vandaag meer mensen om opnieuw duurzaam aan het werk te gaan? ‘We blijven het gevoel hebben dat deze wetgeving eerder een ontslagmachine opleverde dan dat ze er effectief aan bijdraagt mensen terug aan de slag te helpen,’ zegt Koen Buntinx (foto) van de ACV-vormingsdienst LiVo. ‘Dat heeft niet noodzakelijker wijze met slecht wil te maken maar eerder met het systeem waarin zowel werknemers als werkgevers gevangen zitten.’

Afgeschreven

Het ACV is altijd voorstander geweest van de re-integratie van langdurig zieken. ‘Het is niet omdat je ziek bent (geweest), dat je afgeschreven bent voor de maatschappij.’ Toch blijft de hele re-integratiemachine horten en stoten. ‘Niet alle re-integraties kunnen opgelost worden met platte rust en een aangepaste bureaustoel. We zien het vooral mislopen wanneer werknemers kampen met psychologische klachten zoals stress, werkdruk, flexibiliteit …,’ zegt Koen. ‘Zolang de echte oorzaken die aan de basis liggen van dergelijke ziektes niet worden aangepakt, zal een re-integratie nooit op een positief resultaat uitdraaien.’

Crash

Dat ondervond ook Cindy, omwille van privacyredenen een fictieve naam. Een jaar geleden crashte Cindy op het werk. ‘Mijn pijnlijke echtscheiding lag hier zeker aan de basis maar ook de stress op mijn werk.’ Cindy werkte als bediende met een deeltijds variabel uurrooster in een verzorgingsinstelling. Door het hoge ziekteverzuim moest ze regelmatig overwerken en zelden wist ze hoe haar uurrooster er ging uitzien. ‘Ook de lange rijafstand met bijhorend fileleed en tijdverlies, deed geen goed aan mijn gemoedstoestand.’ Dat Cindy’s afwezigheid telkens met één maand werd verlengd, werkte averechts. ‘Dit zorgde eerder voor extra stress dan voor rust omdat ik steeds moest aangeven wanneer ik de volgende weken zou kunnen werken, ervan uitgaande dat ik tegen dan wel hersteld zou zijn.’

Medische overmacht

Na een viertal maanden had Cindy een eerste contact met iemand van de mutualiteit, die gelukkig meteen de ernst van de situatie inzag. Twee maanden later volgde een medische controle ‘waar ik te kennen gaf dat ik mij nooit nog zag functioneren bij mijn werkgever. De gedachte alleen al joeg mij schrik aan en maakte dat ik verstijfde,’ vertelt Cindy. ‘Ik gaf ook toen aan dat ik wilde solliciteren zodat ik na mijn herstel zo snel mogelijk ergens anders kon beginnen.’ In overleg met Cindy besloot de huisarts samen met de arbeidsgeneesheer een maand later dat Cindy nooit meer terecht zou kunnen bij haar huidige werkgever. Er volgde een ontslag om medische overmacht. 

Financieel

Via VDAB kwam Cindy snel in aanmerking voor het volgen van een andere bacheloropleiding waar ze erg enthousiast naar uitkeek. ‘Toen ontving ik echter een positief antwoord op één van mijn eerdere sollicitaties. Uit financiële overweging zei ik toe om in een andere verzorgingsinstelling te beginnen,’ vertelt Cindy. Een verkeerde keuze, zo bleek. ‘Er werd nog meer flexibiliteit gevraagd dan in mijn vorige job en al snel werd ik opnieuw ziek.’ Een maand later was Cindy al ontslagen. ‘Ik was heel erg aangeslagen en zat -zit- met heel veel vragen. Ben ik nog altijd ziek? Kan ik dit flexibel werk gewoon niet meer? Moet ik iets helemaal anders gaan doen? Hoe lang moet ik wachten op een nieuwe kans voor een bacheloropleiding?’

Structureel

Cindy kon gelukkig terecht bij ACV-Bijblijfconsulente Sarah Gorissen (foto) die haar bijstaat in haar zoektocht naar een andere toekomst. ‘Maar dit verhaal illustreert hoe oplossingen niet altijd voor de hand liggen. Voor een werknemer is het niet eenvoudig om afscheid te nemen van een job of een sector die jarenlang bepaalde wie je bent. We zwijgen dan nog over het financiële aspect,’ zegt Koen. ‘Ook voor de werkgever is het niet altijd eenvoudig om een job aan te passen op maat van een medewerker of om een andere job aan te bieden.’ Volgens het ACV is er dan ook nood aan een structurele aanpak van de fundamentele oorzaken bij een langdurige afwezigheid ‘zeker wanneer dit te maken heeft met psychische aandoeningen zoals depressie, burn-out, angststoornissen … anders zullen er altijd meer –en teveel- werknemers ontslagen worden omwille van medische overmacht dan dat er echte re-integraties plaatsvinden.’

Personalization